Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014r., w sprawie II SA/Lu 1068/13, uwzględnił skargę P. G. – redaktora naczelnego dziennika "[..]" na odmowę udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku [..]ego w Lublinie i uchylił zaskarżoną odmowę udzielenia informacji prasowej oraz zasądził od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [..]ego w Lublinie na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wspomniany wyrok został wydany w następującym stanie faktyczny i prawnym sprawy:
P. G. – redaktor naczelny dziennika "[..]" wnioskiem z dnia 15 października 2012r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [..]ego w Lublinie (dalej w uzasadnieniu jako: ZO PZŁ), na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm. – przywoływanej dalej w skrócie, jako: P.p.), z prośbą o udzielenie informacji:
- 1) w jaki sposób została rozpatrzona "Deklaracja członkowska PZŁ osoby fizycznej" złożona wraz z wpłatą należnego wpisowego przez M.F.;
- 2) w jakiej dacie wymieniona deklaracja wpłynęła do ZO PZŁ;
- 3) w jakiej dacie ZO PZŁ otrzymał wpłatę wpisowego.
W odpowiedzi na powyższe zapytanie, Przewodniczący ZO PZŁ pismem z dnia 23 października 2012r. wskazał, że żądane informacje nie mogą zostać udzielone bowiem dotyczą osoby fizycznej, zaś ich udzielenie narusza prawo do ochrony prywatności i danych osobowych, a brak jest zgody osoby, której dotyczą wnioskowane informacje na ich udzielenie.
Po uprzednim wezwaniu ZO PZŁ do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 30 października 2012r.), redaktor naczelny dziennika "[..]" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na odmowę udzielenia informacji prasowej zawartą w piśmie z dnia 23 października 2012r., zarzucając naruszenie:
- - art. 4 ust. 1 P.p., poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą okoliczności odmowy udzielenia informacji prasowej oraz
- - art. 4 ust. 3 P.p., poprzez niezachowanie wymagań, jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej i zwłokę w jej udzieleniu.
Odpowiadając na skargę ZO PZŁ wniósł o jej odrzucenie, bądź ewentualnie oddalenie. Jego zdaniem wniosek z dnia 15 października 2012r. stanowi powielenie żądania udzielenia informacji prasowej zawartego w piśmie strony z dnia 10 września 2012r., na które została udzielona odpowiedź. Odpowiedź z dnia 23 października 2012r. jest natomiast analogiczna do tej, jaka zastała udzielona wcześniej. Dodał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało doręczone do ZO PZŁ, a nawet gdyby wpłynęło, to nie może ono zostać uznane za wniosek o sporządzenie odmowy na piśmie, zgodnie z art. 4 ust. 3 P.p.. Oznacza to, że w sprawie nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia odrzucenie wniesionej skargi.
Wyrokiem z dnia 28 marca 2013r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 49/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił odmowę udzielenia przez ZO PZŁ P. G.– redaktorowi naczelnemu dziennika "[..]" informacji prasowej żądanej we wniosku z dnia 15 października 2012r.. Wyrokiem z dnia 9 października 2013r., w sprawie I OSK 1327/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że w postępowaniu przed sądem I instancji w charakterze pełnomocnika skarżącego P. G. został dopuszczony do udziału w sprawie S.P., który nie będąc wówczas pracownikiem dziennika "[..]" nie mógł występować w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 – zwanej w dalszym części uzasadnienia: "P.p.s.a."), uwzględnił skargę P. G. – redaktora naczelnego dziennika "[..]", stwierdzając, że zaskarżona odmowa udzielenia informacji prasowej została wydana z naruszeniem przepisów ustawy P.p.. Sąd przywołał brzmienie art. 1 P.p. i wywiódł, że w tej sprawie wniosek o udzielenie przedmiotowych informacji został złożony przez podmiot należący do kategorii pojęciowej "prasa", zdefiniowanej w art. 7 ust. 2 P.p., a tym samym podmiot ten uprawniony był do złożenia skargi w trybie przepisów tej ustawy, która w art. 4 ust. 4 dopuszcza taką możliwość w określonych sytuacjach. Wskazując na regulację art. 4 ust. 1 i ust. 3 P.p., sąd I instancji podkreślił, że w przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy.
Sąd I instancji wskazał, iż podmiotem, którego dotyczy powyższa regulacja, jest niewątpliwie Polski Związek [..]. Nie jest on zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo [..]e – Dz. U. z 2005r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) nie działa w celu osiągnięcia zysku. Stanowisko to, wyrażone wielokrotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dotyczy również zarządów okręgowych tego Związku (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., I OSK 735/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r., II SA/Wa 1767/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 października 2012 r., II SA/Lu 372/12).
Dalej sąd I instancji wskazał, iż na Polskim Związku [..]m spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na przeszkody wskazane w art. 4 ust. 1 in fine P.p.. Stąd odmowa udzielenia informacji prasowej jest możliwa tylko wówczas, gdy żądana informacja objęta jest ustawową tajemnicą i gdy jej udzielenie naruszyłoby prawo do prywatności. Sytuacja taka – zdaniem sądu I instancji - nie zachodziła w niniejszej sprawie, co oznacza, że podjęta przez ZO PZŁ odmowa udzielenia informacji jest wadliwa.
Sąd nie podzielił stanowiska podmiotu zobowiązanego, który odmawiając w całości uwzględnienia żądania udzielenia informacji prasowej uzasadnił to koniecznością ochrony danych osobowych oraz prawa do prywatności. W tym zakresie wskazano, iż prawo do prywatności jest jednym z podstawowych praw uregulowanych przez Konstytucję RP (rozdział II Konstytucji RP), w szczególności prawo to określa art. 47 Konstytucji RP, stanowiąc, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Wprawdzie pojęcie prawa do prywatności nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym, jednak powszechnie przyjmuje się, że jest to prawo do utrzymania swoich danych oraz osobistych zwyczajów i zachowań w tajemnicy. Obejmuje zatem życie rodzinne i sąsiedzkie, relacje w gronie przyjaciół, a także przekonania religijne oraz światopogląd.
Sąd podkreślił, iż nie można uznać, że udzielenie informacji na temat sposobu rozstrzygnięcia wniosku danej osoby przez ZO PZŁ, daty złożenia wniosku oraz opłaty wpisowej, narusza prawo do prywatności tej osoby. Rozpatrzenie wniosku z całą pewnością mieści się w pojęciu "działalności" podmiotu, jakim posługuje się art. 4 ust. 1 P.p.. Pojęcie to – w ocenie sądu I instancji – odnosi się do każdej sfery działań podmiotu, tj. ustawowej i statutowej, w tym właśnie dotyczących składania i rozpatrywania deklaracji osoby ubiegającej się o przyjęcie do Związku (§ 7 Statutu PZŁ). Udzielenie żądanych informacji nie wiązało się również z koniecznością ujawnienia danych osobowych podmiotu lub danych dotyczących jego życia prywatnego. W sprawie chodziło wyłącznie o wskazanie dat i czynności, jakie podjął podmiot zobowiązany. Udzielenie odpowiedzi na te kwestie nie narusza zatem prawa do prywatności. Stanowi pytanie dotyczące "działalności" ZO PZŁ, a zatem podlega udostępnieniu prasie, w świetle art. 4 ust. 1 P.p..
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego ZO PZŁ zaskarżając wyrok sądu I instancji w całości wniósł o jego uchylenie i odrzucenie skargi bądź ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi wojewódzkiemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:
- 1. art. 4 ust. 4 P.p. w zw. z art. 4 ust 3 P.p., polegające na niewłaściwym zastosowaniu wzmiankowanych przepisów, poprzez przyjęcie, że redaktor naczelny zażądał wydania odmowy przewidzianej w art. 4 ust. 3 P.p. ewentualnie przyjęcie, iż pismo ZO PZŁ z dnia 23 października 2012r skierowane do S.P. jest odmową, o której mowa w art. 4 ust. 3 P.p.;
- 2. art. 3a P.p., polegające na niezastosowaniu tego przepisu przez sąd I instancji, w przypadku obowiązku jego zastosowania;
- 3. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 23 Kodeksu cywilnego (zwanego dalej K.c.) oraz art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 1 P.p., polegające na ich niezastosowaniu, z uwagi na błędne przyjęcie przez sąd I instancji, że informacje o które wnioskuje redaktor naczelny nie naruszają prawa do prywatności.
Uzasadniając pierwszy z powyższych zarzutów stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie odmówiono S.P., obecnie dziennikarzowi dziennika "[..]", udzielenia wnioskowanej informacji. Wskazując na brzmienie art. 4 ust. 3 P.p. podniesiono, że w rozpoznawanej sprawie redaktor naczelny nie żądał pisemnego udzielenia odmowy, o której mowa w art. 4 ust. 3 P.p.. Powołując się na utrwalone stanowisko piśmiennictwa i judykatury stwierdzono, że niedopuszczalnym jest żądanie udzielenia odmowy na piśmie już we wniosku o udzielenie informacji. Nadto niedopuszczalne jest składanie takiego wniosku przez dziennikarza, a nie przez redaktora naczelnego. W przypadku braku złożenia wniosku o sporządzenie odmowy na piśmie przez redaktora naczelnego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego "nie otworzyła się" dla skarżącego. Powinno to – w ocenie skarżącego kasacyjnie – skutkować odrzuceniem skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.
Wyjaśniając podstawy drugiego z zarzutów postawionych w kasacji zarzucono sądowi I instancji pominięcie w rozważaniach kwestii zastosowania art. 3a P.p., pomimo tego, że wnioskowane informacje mogą mieścić się w zakresie pojęcia "dostępu do informacji publicznej". Zdaniem skarżącego kasacyjnie z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika wprost, iż Polski Związek [..] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a tym samym w niniejszym przypadku – zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo – są podstawy do zastosowania art. 3a P.p.
Motywując trzeci z zarzutów zarzucono sądowi I instancji błędne przyjęcie, iż wskazane w odmowie udzielenia informacji podstawy nie stanowiły o potrzebie ochrony prawa do prywatności. Jednocześnie podkreślono, że prawo prasowe (art. 4 ust.
- 1) jak i ustawa o dostępie do informacji publicznej (art. 5 ust.
- 2) przewidują możliwość odmowy (ograniczenia) udzielenia informacji z uwagi na prywatność osoby fizycznej (prawo do prywatności). Zdaniem skarżącego kasacyjnie redakcja art. 4 ust. 1 P.p. powoduje, iż w przypadku zajścia przesłanki negatywnej do udzielenia informacji (udzielana informacja narusza prawo do prywatności) podmiot nie tyle jest zobowiązany do udzielenia odmowy, co z mocy prawa nie jest umocowany do udzielenia informacji. Wobec powyższego ZO PZL jest zobligowany do udzielania informacji na podstawie art. 4 ust. 1 P.p., o ile nie narusza przez to prawa do prywatności.
Przywołując następnie regulację art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo ochrony życia prywatnego, skarżący kasacyjnie zauważył, że emancypacja wzmiankowanych w powyższym unormowaniu praw została zapewniona m.in. w zapisach ustawy P.p., jako ograniczenie udzielenia informacji. Sama odpowiedź na pytanie o datę wpływu deklaracji lub czas otrzymania wpłaty narusza prawo do prywatności, bowiem potwierdza fakt, czy dana osoba fizyczna jest myśliwym, stażystą (ubiega się o członkostwo) czy też nie jest myśliwym – a przez to godzi w konstytucyjna zasadę ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji). Przynależność do Polskiego Związku [..]ego jest dobrowolna. Każdy ma prawo decydować o swoim życiu prywatnym. Do sfery życia prywatnego należy, czy ktoś chce być myśliwym, czy też nie i tak samo jak przynależność do związków zawodowych, stowarzyszeń lub innego gremium wspólnego zainteresowania, należy do życia prywatnego każdej osoby.
Możliwość ujawnienia zainteresowań osoby fizycznej narusza jej dobra osobiste, twierdzenie bowiem, iż dana osoba prywatna jest na stażu [..]m (lub jest myśliwym) wprost ujawnia jej przekonania życiowe. Powoduje to konstatację, iż osoba ta prowadzi gospodarkę łowiecką, a przy obecnym odbiorze społecznym może prowadzić do "specyficznego" odbioru jej przez społeczeństwo, jak miało to miejsce w przypadku Prezydenta RP, który został "przymuszony społecznie" do porzucenia swojego hobby, gdyż fakt wykonywania gospodarki [..]ej dostarczał jego osobie wiele nieprzyjemności.
Podkreślono, że do każdej osoby należy kreowanie swojego życia osobistego. Do sfery życia prywatnego należy zatem informacja, czy dana osoba "poluje" z aparatem fotograficznym, dubeltówką czy też jest wegetarianinem. Udzielenie informacji na zdane pytania w sposób bezpośredni naruszałyby prawo do ochrony życia prywatnego M.F., które należy rozumieć jako prawo do utrzymania swych danych oraz osobistych zwyczajów i zachowań w tajemnicy. Obejmuje to także życie rodzinne i sąsiedzkie, życie w gronie przyjaciół, a także przekonania religijne i światopoglądowe. Wskazano, iż wprawdzie prawo do prywatności nie jest prawem o wartości absolutnej, niemniej jednak ograniczenie tego prawa pozostawać musi w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie może naruszać istoty tych wolności i praw. Skarżący kasacyjnie zaznaczył przy tym, że bycie myśliwym nie jest zawodem.
Udzielając odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w trybie art. 204 P.p.s.a. podtrzymując argumenty wywiedzione w skardze do sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Przechodząc do analizy zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej wypada podnieść, iż ustawa P.p. wyróżnia dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji. Pierwszy wskazany został w art. 3a P.p., w którym przyjęto, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy u.d.i.p. Oznacza to, że jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia powinna nastąpić w trybie u.d.i.p., a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Odrębny tryb udzielania prasie informacji uregulowany został w art. 4 P.p. i w tym zakresie prasa korzysta z regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p. i ustanawia autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prawie informacji w oparciu o tą regulację.
W powyższym trybie obowiązane do udzielenia prasie informacji o swej działalności są: przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 ust. 1 P.p.).
Mając na uwadze, iż jednym z zarzutów kasacyjnych jest naruszenie art. 3a P.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy "zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo" spełnione są przesłanki do stosowania tegoż przepisu, to w pierwszej kolejności należy odnieść się do trybu w jakim został rozpatrzony wniosek o udzielenie informacji prasowej, a następnie przybliżyć w oparciu o jakie regulacje prawne została rozpatrzona skarga. W powyższym zakresie należy wskazać, iż przy wyborze właściwych uregulowań prawnych do oceny wniosku prasy o informację przesądzające są dwa kryteria: charakter żądanej informacji i rodzaj adresata zgłoszonego żądania. Sąd I instancji nie prowadząc w tym zakresie pogłębionych rozważań przyjął, iż trybem właściwym do oceny zasadności skargi jest przepis art. 4 P.p. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić, choć pogląd ten wymaga przybliżenia.
Dokonując wyboru podstawy prawnej oceny wniosku o dostęp do informacji prasowej należy uwzględnić wyjątkowość regulacji art. 4 P.p. – wynikającej ze szczególnej roli, jaką pełni prasa w demokratycznym społeczeństwie (vide: E. Czarny – Drożdżejko, Karna ochrona prawa do informacji publicznej, Lex nr 51998), a tym samym za zasadniczy tryb dostępu prasy do informacji winno być uznane uregulowanie art. 3a P.p. Powyższe usystematyzowanie wydaje się potrzebne jedynie w tym celu aby móc w sposób uporządkowany dokonać analizy treści wniosku prasy o dostęp do określonej informacji i w następstwie tego odpowiedzieć na pytanie o to, które z powyższych uregulowań prawnych będzie miało zastosowanie w sprawie.
Analizując wniosek o udzielenie prasie informacji pod kątem adresata zgłoszonego żądania wypada jednoznacznie wskazać, iż Polski Związek [..], w tym jego organy, to podmioty wykonujące zadania publiczne, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a przez to można je uznać za zobowiązane do udzielenia informacji publicznej na podstawie przepisów u.d.i.p. Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem analizy tutejszego Sądu i sądów I instancji (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007r. w sprawie I OSK 735/06; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013r. w sprawie I OSK 89/13; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2013r. w sprawie I OSK 319/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie II SA/Wa 1767/07; wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2012r. w sprawie II SA/Lu 372/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 listopada 2012r. w sprawie II SA/Ol 1067/12, https://cbois.nsa.gov.pl) i za zbędne wypada uznać ponowne jej przybliżanie w niniejszym uzasadnieniu.
Odnosząc się natomiast do kryterium charakteru żądanej informacji należy wskazać – po analizie treści wniosku z dnia 15 października 2012r. – iż nie mieści się ona w zakresie rzeczowym pojęcia "informacja publiczna". Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi bowiem, że każda informacja o sprawach publicznych jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Definicja ta uznawana jest za bardzo ogólnikową i poza tym posługuje się określeniem "sprawa publiczna", które nie zostało zdefiniowane w ustawie. Ustalając znaczenie pojęcia "sprawa publiczna" należy uwzględnić treść art. 61 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 u.d.i.p. Wskazana norma konstytucyjna prawo do informacji publicznej wiąże z działalnością organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, a także organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej, gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (vide: uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013r., w sprawie I OPS 7/13, https://cbois.nsa.gov.pl; I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2012, s. 16-18).
W tak rozumianym pojęciu informacji publicznej nie mieści się informacja o sposobie załatwienia konkretnej deklaracji członkowskiej osoby zgłaszającej akces do określonej organizacji, która co prawda wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ale zagadnienia związane z naborem do owej organizacji nie stanowią zadania publicznego. Wnioskowana informacja będąc informacją w konkretnej, zindywidualizowanej sprawie nie może być także postrzegana jako informacja o zasadach funkcjonowania takiej organizacji, bowiem za takie u.d.i.p. uznaje informacje o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3d) oraz o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3d), a więc informacje o charakterze generalnym. Konkludując należy zatem wskazać, iż w realiach niniejszej sprawy dla oceny wniosku prasy o udostępnienie informacji nie mógł znaleźć zastosowania tryb uregulowany w art. 3a P.p.
Tym samym – uwzględniwszy fakt, iż sąd I instancji nie oparł zaskarżonego wyroku na owej regulacji – pozbawiony podstaw jest zarzut skargi kasacyjnej o bezprawnym niestosowania owego przepisu przez sąd I instancji.
W takiej sytuacji należy się odnieść do zarzutu wadliwego zastosowania art. 4 P.p. Przepis ten rozszerza możliwości dostępu prasy do określonego zakresu informacji. Jak już była o tym mowa dostęp prasy do informacji publicznej ma miejsce wyłącznie w trybie przepisów u.d.i.p. (art. 3a P.p.), natomiast udostępnienie informacji innych niż informacje publiczne następuje na zasadach i w trybie określonym w art. 4 P.p. Analiza treści wniosku prasy z dnia 15 października 2012r. pozwala przyjąć, iż ów wniosek będąc skierowanym do ZO PZŁ spełnia podmiotowe kryteria opisane w art. 4 ust. 1 P.p. (podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku), a jednocześnie żądana informacja, dotycząc działalności tegoż podmiotu, wypełnia kryterium przedmiotowe opisane w owym przepisie.
Powyższa regulacja prawna – ustanawiając autonomiczny tryb weryfikacji wykonania obowiązku udzielenia prasie informacji – przewiduje, iż w razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie 3 dni. Odmowa ta powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Odmowę udzielenia informacji lub niezachowanie wymogów odmowy można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni, a w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych (art. 4 ust. 3 i 4 P.p.). Analiza okoliczności sprawy uprawniała sąd I instancji do zajęcia stanowiska o wypełnieniu przez prasę owego trybu postępowania przed wniesieniem skargi do sądu.
Skarżącemu kasacyjnie umknął fakt, iż już we wniosku z dnia 15 października 2012r., złożonym z upoważnienia redaktora naczelnego dziennika "[..]", zawarte było żądanie aby w razie odmówienia udzielenia wnioskowanej informacji osmowa nastąpiła na piśmie, w trybie art. 4 ust. 3 P.p. Jeśli powyższe uregulowanie wskazuje, iż z wnioskiem o dostęp do informacji w powyższym trybie może wstąpić każdy dziennikarz (w tym redaktor naczelny), zaś z żądaniem sporządzenia na piśmie odmowy udzielenia prasie informacji wyłącznie redaktor naczelny, to prawidłowa jest konstatacja, iż żądanie pisemnej odmowy udzielenia informacji pochodziło od redaktora naczelnego, w imieniu którego dział dziennikarz.
Oczywiście inną kwestią jest to czy dziennikarz występując w imieniu redaktora naczelnego przedłożył razem z wnioskiem, w którym zawarte było żądanie sporządzenia odmowy na piśmie, dokument umocowania do działania w imieniu redaktora naczelnego. Z okoliczności sprawy wynika, iż dziennikarz nie uczynił tego w owym czasie. Jednakże ZO PZŁ nie potraktował tego jako braku zgłoszonego żądania i nie wezwał dziennikarza do jego usunięcia, natomiast w dniu 23 października 2012r. wystosował do redakcji dziennika "[..]" pisemną odmowę udzielenia żądanej informacji. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie i przesądza o spełnieniu warunku od którego zależy możliwość wniesienia skargi na odmowę udzielenia informacji. Nawet bowiem gdyby uznać, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie pisemnej odmowy udzielenia informacji miały miejsce określone nieprawidłowości, to wystosowanie do zainteresowanej redakcji owej odmowy otwiera jej drogę do wniesienia skargi w trybie art. 4 ust. 4 P.p.
Odmowa udzielenia informacji zawierała bowiem wszystkie elementy wskazane w art. 4 ust. 3 P.p., a w szczególności powoływała się na ustawową przesłankę odmowy udzielenia informacji. Pozostaje zatem w błędnym przeświadczeniu skarżący kasacyjnie gdy możliwość wystąpienia ze skargą uzależnia od tego kiedy wystąpiono z żądaniem pisemnej odmowy (uznając, iż żądania tego nie można zawrzeć we wniosku o udzielenie informacji) oraz kto wystąpił z owym żądaniem (dziennikarz czy redaktor naczelny).
Odnosząc się do ostatniej grupy zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należy wskazać, iż usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisu art. 4 ust. 1 P.p. poprzez przyjęcie, że wnioskowana informacja nie narusza prawa do prywatności. Autonomia sfery informacji dotyczącej każdego człowieka przyjmuje za punkt wyjścia ochronę wszelkich danych osobowych i jednocześnie kryterium zgody jako podstawową przesłankę ich ujawnienia. Każdy ma bowiem prawo do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP). Prywatność stanowi zatem prawną kategorię osoby fizycznej, którą należy rozumieć jako określoną sytuację konkretnego człowieka podlegającą ochronie chociażby przez to, że informacje mieszczące się w zakresie pojęcia prywatności nie mogą być – co do zasady – udostępniane nawet w ramach realizacji prawa podmiotowego innego podmiotu do uzyskania informacji.
W realiach niniejszej sprawy powiedziane już zostało, że wnioskowana przez prasę informacja dotyczy działalności ZO PZŁ, a zatem ustaliwszy, iż podstawą wniosku prasy o udzielenie informacji jest przepis art. 4 P.p., dalszym obowiązkiem sądu I instancji było skonfrontowanie treści tegoż wniosku z warunkiem nie naruszania prawa do prywatności. Z obowiązku tego sąd wojewódzki nie wywiązał się w należyty sposób. Co prawda wskazał na konstytucyjne zakotwiczenie prawa do prywatności i jego szeroki zakres (prawo do utrzymania swoich danych, osobistych zwyczajów i zachowań w tajemnicy) jednak konkludując nie uznał aby udzielenie wnioskowanych przez prasę informacji naruszało prawo do prywatności konkretnej osoby. Z poglądem tym nie można się zgodzić bowiem we wniosku o dostęp do informacji wyraźnie wskazane zostało nazwisko i imię konkretnej osoby, a wnioskowane informacje dotyczą sposobu załatwienia przez organy Polskiego Związku [..]ego sprawy tej właśnie osoby.
Nie może ulegać wątpliwości, iż osobą możliwą do zidentyfikowania jest ta, której imię i nazwisko jest znane. Powyższe wyróżniki to najbardziej elementarna informacja składająca się na dane osobowe (art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014r., poz. 1182 ze zm.). Posługiwanie się takimi danymi osobowymi, w kontekście wnioskowanych w niniejszej sprawie informacji z działalności ZO PZŁ, nieuchronnie prowadzi do ujawnienia określonych faktów z życia prywatnego tej osoby, bowiem zarówno aplikowanie do Polskiego Związku [..]ego, jak i przynależność do tegoż Związku stanowią prywatną sferę życia każdego człowieka.
Tym samym poprzez ujawnienie wnioskowanych informacji odnoszących się do działalności Związku jednoczesnemu upublicznieniu podlegałyby informacje dotyczące prywatnej sfery życia konkretnej osoby. Te zaś podlegają prawnej ochronie, która ma miejsce bez względu na to czy informacje te mają charakter infamujący czy też nobilitujący konkretną osobę.
W powyższym zakresie należy także wskazać, iż prawo do prywatności nie ma charaktery bezwzględnego i podlega określonym ograniczeniom. W realiach niniejszej sprawy nie powoływano się jednak na potrzebę ograniczenia tegoż prawa z uwagi na konieczność ochrony innych prawnie chronionych wartości.
Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, iż sąd I instancji naruszył przepis art. 4 ust. 1 P.p. uznając, iż udzielenie prasie informacji o działalności OZ PZŁ, o których mowa we wniosku z dnia 15 października 2012r., nie narusza prawa do prywatności. Z tego też względu i na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. art. 203 pkt 2 P.p.s.a.