Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 461/23, oddalił skargę T.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 9 czerwca 2023 r., nr SKO.GN/40/2/2023, w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną, w której zawarto m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że ze względu na trudną sytuację majątkową skarżącego, natychmiastowe wykonanie postanowienia spowoduje, że utraci on płynność finansową, gdyż nie jest w stanie wykonać postanowienia bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa, o jakich mowa w tym przepisie, muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw wynikających z wykonania decyzji spoczywa na stronie, która ubiega się o wstrzymanie, przy czym następstwa te powinny być realne i bezpośrednio związane z wykonaniem decyzji.
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Podkreślić także należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też – jak przyjęto w judykaturze – wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.
Wobec tego, przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zaś nie samo powstanie szkody, lecz jej znaczny rozmiar. Natomiast wykazanie istnienia przesłanek, o których mowa w w/w przepisie spoczywa na stronie. Przy czym podkreślić należy, że przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r. Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego. Kosztami rozgraniczenia, które wyniosły łącznie 5 500,00 zł, organ – na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. – obciążył strony postępowania rozgraniczeniowego w następujący sposób:
- a) B.K. – właścicielkę działek nr [...] i [...] - kwotą 2 750,00 zł;
- b) T.D. – właściciela działek nr [...] i [...] - kwotą 2 750,00 zł.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia T.D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu postanowieniem z dnia 9 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Wskazać należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Oznacza to, że strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Takie prawdopodobieństwo nie zostało jednakże w niniejszej sprawie wykazane.
Skarżący nie udokumentował bowiem swojej sytuacji finansowej, co pozwoliłoby na dokonanie oceny, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) należnej kwoty 2.750,00 zł tytułem kosztów postępowania rozgraniczeniowego, doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wykazano, aby w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.