Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r. sygn. II SA/Lu 993/21 oddalił skargę B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła B. G. zaskarżonemu wyrokowi zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: "p.p.s.a." naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię prawa materialnego, tj.:
- 1. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych - dalej jako "u.ś.r.", poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna,
- 2. art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.
Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: "p.p.s.a.".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna.
Istota sporu w badanej sprawie dotyczy daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca kasacyjnie domaga się przyznania tego świadczenia od dnia [...] kwietnia 2021 r., pomimo, że do końca września 2021 r. pozostawała w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej kasacyjnie zasiłek dla opiekuna. Decyzja ta (przyznająca skarżącej kasacyjnie zasiłek dla opiekuna) została wyeliminowana z obrotu prawnego "od [...] października 2021 r." decyzją wydaną dnia [...] października 2021 r. na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego – dalej jako: "k.p.a.". Skarżąca kasacyjnie nie wniosła od tej decyzji odwołania.
Mając na uwadze niekwestionowany w sprawie stan faktyczny, za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Niesłusznie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r.
Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że to strona jest dysponentem wniosku i decyduje o treści swojego żądania, które ma prawo modyfikować. W niniejszej sprawie wydając decyzję na podstawie art. 155 k.p.a. wyraźnie wskazano, że uchylenie decyzji przyznającej skarżącej kasacyjnie zasiłek dla opiekuna następuje od dnia [...] października 2021 r. Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja wydawana w trybie art. 155 k.p.a. musi mieścić się więc w granicach wyznaczonych przez treść wyrażonej przez stronę zgody na uchylenie lub zmianę decyzji (por. wyrok NSA z 25.06.1985 r. sygn. SA/Wr 351/85).
Natomiast na podstawie art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. To strona jest dysponentem wniosku. Nie sposób zatem domniemywać, że intencje strony były inne niż te, którym skarżąca kasacyjnie dała wyraz akceptując rozstrzygnięcie wydane "za jej zgodą" (w trybie art. 155 k.p.a.). Decyzja wydana [...] października 2021 r. to decyzja, która łącznie: zapadła w innej sprawie administracyjnej i zgodnie z wolą strony stała się ostateczna i prawomocna, kreując stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Niezasadnie w tej sytuacji Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 17 ust 5 pkt 1 lit b oraz art. 27 ust 5 u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna. Stosownie zaś do art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Przepis ten umożliwia uprawnionemu dokonanie wyboru przysługującego mu świadczenia. To jednak dysponent wniosku decyduje o treści żądania złożonego wniosku. Skarżąca zaakceptowała wydane "za jej zgodą" rozstrzygnięcie uchylające decyzję przyznającą jej zasiłek dla opiekuna "od [...] października 2021r.". Trafnie zatem przyjął Sąd Wojewódzki, że w konkretnych okolicznościach badanej sprawy niemożliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - za okres - co do którego w obrocie prawnym pozostaje rozstrzygnięcie przyznające skarżącej kasacyjnie zasiłek dla opiekuna, które zostało - zgodnie z jej wolą - skonsumowane.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.