Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r., II SA/Wa 1793/08 oddalił skargę S. G. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia dodatku specjalnego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dowódca Wojsk Lądowych zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. G., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu, umarzającą postępowanie w sprawie zwiększenia dodatku specjalnego za okres od lutego 1989 r. do czerwca 1989 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia 27 maja 2008 r., S. G. wniósł o zwiększenie dodatku z tytułu stopnia naukowego za okres od lutego 1989 r. do czerwca 1989 r. Żądanie to jest kolejnym zgłoszonym przez zainteresowanego wnioskiem w sprawie zwiększenia tego dodatku. Już w 2001 r. Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. odmówił uwzględnienia wcześniejszego wniosku S. G. o przyznanie zwiększonego dodatku specjalnego z tytułu stopnia naukowego doktora. Postępowanie to zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2001 r., II SA 2110/01, w którym Sąd ustalił, że "nie są zasadne roszczenia skarżącego, dotyczące zwiększenia mu dodatku specjalnego z tytułu stopnia naukowego doktora od lutego 1989 r. do czerwca 1989 r.", a ponadto wskazał, że brak było podstaw do uwzględnienia roszczeń skarżącego dotyczących wyrównania odprawy i innych należności, związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej, a także zwiększenia dodatku specjalnego z tytułu stopnia naukowego doktora, skoro sprawy te zostały już rozstrzygnięte odrębnymi decyzjami administracyjnymi.
Również w innym wyroku NSA (sygn. akt. II SA 1874/02) w przedmiocie przyznania zwiększonego dodatku specjalnego oraz wysokości odprawy z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej Sąd ustalił, że z dniem "1 lutego 1989 r. uległy natomiast zmianie przesłanki zwiększenia tegoż dodatku specjalnego, a skarżący nie zajmował stanowiska naukowo-dydaktycznego, lecz stanowisko wykładowcy zaliczone do stanowisk dydaktycznych" i oddalił skargę S. G. w tym przedmiocie. W latach następnych zainteresowany składał kolejne wnioski w tym samym przedmiocie, mimo wcześniejszego rozstrzygnięcia jego żądań decyzjami administracyjnymi oraz wyrokiem sądu administracyjnego. Postępowania w tych sprawach były umarzane. Ponieważ S. G. zgłasza po raz kolejny to samo żądanie, organ stwierdził, że ze względu na decyzje rozstrzygające sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej materii jest bezprzedmiotowe i z tych względów organ I instancji prawidłowo, w oparciu o art. 105 k.p.a. wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wniosku zainteresowanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych oraz decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem stwierdził, że NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2002 r., II SA 1874/02, oddalającym skargę S. G. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwiększonego dodatku specjalnego oraz wysokości odprawy z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, wskazał m. in., iż: "skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż nie można podzielić zarzutu skarżącego jakoby organy wojskowe ponownie rozpoznające sprawę nie zastosowały się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2110/01. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż uznaniowość dodatku specjalnego z tytułu posiadania stopnia naukowego doktora, nie oznacza dowolności w zakresie jego przyznawania, a wytyczne MON z 17 marca 1988 r. (§ 3 i 6 wytycznych) określiły zasady przyznawania tego dodatku.
Sąd nie zakwestionował przy tym poglądu, że po zmianie dokonanej wytycznymi MON z dnia 9 lutego 1989 r. nie było już możliwości przyznawania dodatku żołnierzom pełniącym służbę na stanowiskach dydaktycznych. W tym zakresie organy wojskowe w toku ponownego rozpoznania sprawy dokonały niewadliwych ustaleń i uznały, że skoro skarżący w okresie 27 lipca 1988 r. do 17 stycznia 1989 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, to brak było podstaw do zwiększenia skarżącemu dodatku specjalnego z tytułu posiadanego stopnia doktora w sytuacji, gdy ten dodatek miał charakter uznaniowy, a zgodnie z obowiązującym wówczas art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w okresie choroby, żołnierz zachowywał prawo do pobieranego ostatnio uposażenia, w tym także dodatków do uposażenia. Z dniem 1 lutego 1989 r. uległy natomiast zmianie przesłanki zwiększenia tegoż dodatku specjalnego, a skarżący nie zajmował stanowiska naukowo - dydaktycznego, lecz stanowisko wykładowcy zaliczane do stanowisk dydaktycznych".
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe dobitnie wskazuje na ostateczne i prawomocne załatwienie sprawy zwiększenia dodatku specjalnego, co stanowi o bezprzedmiotowości wniosku zainteresowanego z dnia 30 maja 2008 r. Dlatego też trafna jest zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Odnosząc się do innych zarzutów skargi Sąd stwierdził, iż skarżący nie wykazał, iż wskazana wyżej decyzja administracyjna oraz wyrok NSA zostały w jakikolwiek sposób wzruszone. Skarżący nie wykazał, iż zasygnalizowane przez niego zarzuty sfałszowania listy płac w WSOWP zostały potwierdzone przez organy ścigania, a nadto sam skarżący nie kwestionuje umorzenia dochodzenia w tym przedmiocie. Wskazywana przez niego inna decyzja administracyjna - decyzja nr [...] z dnia [...] września 2006 r. Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu, nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, albowiem skarga dotyczy innej decyzji i innego postępowania, zaś sąd, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga sprawę w jej granicach.
Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, które stanowiłyby podstawę do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności. Dlatego na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi
Od powyższego wyroku S. G. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwą błędną wykładnię lub niewłaściwe ich zastosowanie lub ich nie zastosowanie tj. art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy i wydanych na jego podstawie zarządzeń Ministra Obrony Narodowej określających wymagane kwalifikacje do zajmowania danych stanowisk służbowych w Siłach Zbrojnych w szczególności zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 27 z 9 czerwca 1987 r. (Dz.R. MON, poz.34) zarządzenia MON nr 55 z 23 listopada 1987 r. (Dz.R. MON poz.
- 63) zawierających wykaz stanowisk i wymagane do ich zajmowania kwalifikacje, wytyczne Ministra Obrony Narodowej z 30 października 1986 r. w sprawie zasad...(Dz. R. MON z 1986 r. poz. 61 i z 1987 r. poz. 18), wytyczne Ministra Obrony Narodowej z 17 marca 1988 r. § 5 i 6 (Dz. R. MON nr 18), wytyczne MON z 09 lutego 1989 r. (Dz. R. MON z 1989 r. poz.
- 12) w punkcie 1 Tabeli zwiększeń w następującym brzmieniu: "1 Zwiększenie dodatku specjalnego z tytułu posiadania stopni naukowych może być wypłacone żołnierzom pełniącym służbę w jednostkach szkolnych i badawczo - rozwojowych na stanowiskach naukowo - dydaktycznych," nie może być interpretowane jako przejaw woli Ministra Obrony Narodowej pozbawienia możliwości zwiększenia dodatku żołnierzy - dydaktyków nie będących zarazem naukowcami, bowiem logicznym następstwem tego musiałoby być nie przyznawanie zwiększenia dodatku żołnierzom zajmującym tylko stanowiska naukowe z powodu tego, że nie są dydaktykami (w jednostkach badawczo-rozwojowych z reguły nie ma pracowników dydaktycznych), zatem wykładnia tego przepisu zastosowana jako uzasadnienie odmowy przyznania zwiększenia dodatku S. G. od lutego 1989 r. do czerwca 1989.r. jest oczywiście błędna, konkluzja zaskarżonego wyroku, że sprawa zwiększenia dodatku specjalnego skarżącemu z tytułu stopnia naukowego jest "ostatecznie załatwiona" nie powinna się ostać. Tym bardziej, jeśli zważyć, że:
- 1) do przyznawania zwiększenia dodatku stosuje się przede wszystkim kryteria przydatności danych kwalifikacji do wykonywania obowiązków na danym stanowisku, a kryterium wymagalności stopnia naukowego jest przesłanka związaną z wyznaczaniem na określone stanowisko służbowe,
- 2) S. G. był od 1976 r. mianowanym nauczycielem akademickim,
- 3) z faktu, że od uzyskania stopnia naukowego (23 stycznia 1987 r.) do zakończenia służby (21 czerwca 1989 r.) S. G. nie otrzymywał zwiększenia dodatku z tęgo tytułu nie można wywodzić, że zwiększenie nie było należne,
- 4) istnieją zatem podstawy do zwrócenia się do Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu z pytaniem, dlaczego po uzyskaniu doktoratu nie przyznawano S. G. zwiększenia dodatku,
- 5) recenzje kwalifikacyjne pracy doktorskiej wskazują na przydatność uzyskanych kwalifikacji do zajmowania przez S. G. stanowiska starszego wykładowcy w Katedrze Nauk Humanistycznych w WSOWP im. Stefana Czarnieckiego w Poznaniu
- 6) S. G. wszczął starania o zwiększenie dodatku w związku z zakończeniem służby z uwagi na wliczanie średniej dodatku z ostatnich 12 miesięcy służby do podstawy wymiaru emerytury,
- 7) Komendant CSzWL w Poznaniu decyzją nr [...] z [...] września 2006 r. przyznał S. G. zwiększenie dodatku z tytułu stopnia naukowego za miesiące od listopada 1988r. do stycznia 1989 r. (dotąd niewypłacone),odmawiając z powodu błędnej wykładni przepisów wytycznych MON z 09 lutego 1989 r. przyznania zwiększenia od lutego do czerwca 1989 r. (zwiększenie za czerwiec 89 wliczone byłoby do podstawy wymiaru emerytury) /karty 7-10/
- 8) umorzenie postępowania karnego w sprawie upozorowania przez Pana C. K. przyznawania S. G. zwiększenia w okresie od października 1987 r. do października 1988 r. dodatku z tytułu stopnia naukowego nastąpiło na podstawie orzeczenia Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z powodu przedawnienia karalności czynu Pana K. (w dniu 15 czerwca 2009 r. Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu oświadczył S. G., że powyższe sformułowania przypisujące Panu Cz. K. czyny karalne nie są i nie mogą być podstawą zarzutu pomówienia Pana K.).
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Dowódcy Wojsk Lądowych w Warszawie oraz obciążenie DWL w Warszawie kosztami - według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w świetle załączonych dokumentów postępowania sprawdzającego czynów zarzucanych C. K. i sentencji oraz uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2001 r., II SA 2110/01) powstaje problem kwalifikacji prawno-finansowej list płac S. G. za okres od października 1987 r. do października 1988 r. w części dotyczącej zwiększonego ze względu na posiadanie stopnia naukowego dodatku specjalnego, wykazanego w liczniku, przy jednoczesnym pomniejszeniu mianownika o kwotę zwiększenia dodatku. W obrocie finansowym funkcjonują, więc przyznane S., G., lecz niewypłacone zwiększenia dodatku z tytułu stopnia naukowego, bowiem w dniach comiesięcznego pobierania uposażenia w okresie od października 1987 r. do października 1988 r. kwitował odbiór kwot niepowiększonego dodatku.
Wniesiono o rozważenie przedstawionych problemów z korzyścią dla wnioskodawcy, a także o rozważenie całości problematyki, jaka wiąże się z uzyskaniem przez S. G. w dniu 23 stycznia 1987 r. stopnia naukowego, a zakończeniem służby 21 czerwca 1989 r. Jest to ważne, bowiem praw do uposażenia żołnierze nie mogą dochodzić przed sądami powszechnymi i zawężenie przez Sąd sprawy do zwiększenia dodatku za okres od lutego 1989 r. do czerwca 1989 r. składający skargę kasacyjną słusznie uważa za krzywdę dla interesów prawnych zwalnianego ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna w sposób oczywisty nie posiada usprawiedliwionych podstaw,
Stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ administracji, którego działanie lub bezczynności były przedmiotem zaskarżenia. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2002 r., II SA 1874/02, oddalił skargę S. G. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwiększonego dodatku specjalnego oraz wysokości odprawy z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, to tym samym, kwestia owego dodatku z tytułu posiadania przez skarżącego stopnia naukowego została prawomocnie rozstrzygnięta. W tej sytuacji organy administracji związane tym wyrokiem, jak i wcześniejszym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2001 r., II SA 2110/01, zasadnie umorzyły na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie wszczętej kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie powyższego dodatku. Sąd I instancji trafnie więc oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie.
W konsekwencji powyższych rozważań podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut "naruszenia przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwą błędną wykładnię lub niewłaściwe ich zastosowanie lub ich nie zastosowanie tj. art. 15 Ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy i wydanych na jego podstawie zarządzeń Ministra Obrony Narodowej określających wymagane kwalifikacje do zajmowania danych stanowisk służbowych w Siłach Zbrojnych" nie może, abstrahując już od całkowicie niewłaściwego sformułowania tej podstawy kasacyjnej, odnieść zamierzonego skutku. Jeżeli bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna ostatecznie i w dodatku w sposób prawomocny rozstrzygająca kwestię dodatku z tytułu stopnia naukowego, to wydawanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie, bez wcześniejszego wzruszenia owej prawomocnej decyzji stanowiłoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w postaci wydania decyzji z wadą nieważności w sprawie rozstrzygniętej wcześniej inna decyzja ostateczną, bez jej wycofania z obrotu prawnego.
W rezultacie ani Sądowi I instancji ani organom administracji z powyższych względów nie można stawiać zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze wyżej podniesione względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.