Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2005 r. oddalił skargę G. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. [...] z dnia [...] Nr [...], którą po rozpatrzeniu wniosku użytkowników wieczystych M. K. i G. K., odmówiono wyrażenia zgody na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], w prawo własności. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji stwierdził, że podjęte przez Prezydenta m. [...] rozstrzygnięcie, jest zgodne z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Bowiem przedmiotową nieruchomość skarżący otrzymali w użytkowanie wieczyste w dniu 6 kwietnia 2000 r. Wniosek o przekształcenie tego prawa w prawo własności złożyli dnia 26 listopada 2002 r. Z zestawienia tych dat wynika zaś, że wobec skarżących nie mogą być zastosowane przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r.
Ponadto Organ zaznaczył, że nie może badać zarzutów dotyczących zawinionego lub niezawinionego kształtowania stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie. Zarzuty stawiane przez skarżących wykraczają poza sytuacje przewidziane procedurą administracyjną.
G. i M. K. złożyli skargę na wskazaną decyzję z dnia [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa formalnego, tj. art. 8 k.p.a. przez celowe wprowadzenie w błąd skarżących i brak informacji ze strony organu o terminie składania wniosków; oraz art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielanie informacji dotyczących przesłanek uzasadniających złożenie wniosku i narażenie skarżących na szkodę.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji, wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, w brzmieniu nadanym w roku 2001.
W świetle powyższych przepisów do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, konieczne jest aby z wnioskiem wystąpiła osoba fizyczna, której przysługuje prawo użytkowania wieczystego do gruntu bądź jej następca prawny oraz aby prawo użytkowania wieczystego osoba ta nabyła przed dniem 31 października 1998 r. i wniosek złożyła nie później niż do 31 grudnia 2002 r.
W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia jest – uznał Sąd – okoliczność dotycząca nabycia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Instytucja użytkowania wieczystego została wprowadzona do systemu prawa polskiego ustawą z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Następnie instytucja użytkowania wieczystego została wprowadzona do kodeksu cywilnego. Dwutorowość regulacji użytkowania została utrzymana w następnych aktach prawnych.
W obecnym stanie prawnym, obowiązującym także w dacie wydawania obydwu decyzji, użytkowanie wieczyste powstaje poprzez zawarcie umowy między właścicielem nieruchomości i nabywcą użytkowania wieczystego. Przepis art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyraźnie stanowi, że oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego i wpisu w księdze wieczystej. Jednocześnie wskazać należy, iż brzmienie zdania drugiego w/w przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż wpis do księgi wieczystej jest warunkiem konstytutywnym powstania prawa użytkowania wieczystego.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie – w ocenie Sądu – że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skarżący złożyli w ustawowym terminie, to jest w dniu 26 listopada 2002 r. Jednocześnie poza sporem pozostaje okoliczność, że dopiero w dniu 6 kwietnia 2000 r. doszło do zawarcia w formie aktu notarialnego umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste na 99 lat G. K. w ½ części i M. K. w ½ części działek gruntu położonych w [...] przy ul. [...]. Zatem nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło po dniu 31 października 1998 r.
M. i G. K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności – polegającą na przyjęciu, iż organy administracji publicznej, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszyły przepisów prawa, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania przez ewidentną obrazę art. 6, 7, 9, 11, 12, 35 § 1 i 3 k.p.a. – polegającą na świadomym pominięciu w toku postępowania administracyjnego, przez właściwe organy podstawowych jego zasad – co dokonane zostało z pokrzywdzeniem strony i miało bezpośredni wpływ na negatywny dla strony wynik sprawy, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Prezydent m. [...] świadomie i z premedytacją nie doprowadził do wcześniejszego zawarcia aktu notarialnego. Zdaniem skarżących celowo przedłużono to postępowanie, co uszło uwadze organów odwoławczych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 9, 11, 12, 35 § 1 i 3 k.p.a. i stwierdzić, iż jest on całkowicie chybiony. Skargę kasacyjną, stosownie do art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa) wnosi się od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku, a więc zarzuty dotyczyć muszą postępowania przed sądem, a nie postępowania administracyjnego. Natomiast wskazany zarzut odnosi się wprost do postępowania administracyjnego oraz czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej i w żaden sposób nie wskazuje jakich naruszeń dopuścił się sąd administracyjny. Naruszeń tych nie wskazano ani w podstawie skargi kasacyjnej, ani też w jej uzasadnieniu co powoduje, iż nie można się do nich ustosunkować. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 ppsa jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej i nie posiada kompetencji do rozszerzania, precyzowania, czy formułowania podstaw kasacyjnych w stosunku do zaskarżonego orzeczenia.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym, w prawo własności (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.), to również nie jest on zasadny. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował ten przepis i zasadnie uznał, iż organ administracji publicznej rozpoznając niniejszą sprawę nie dopuścił się jego naruszenia.
Przepis ten wskazuje na przedmiot nieuregulowania ustawowego (ust.
1) oraz określa podmioty. w stosunku do których ustawa ma zastosowanie. Jednym z warunków jakie należy spełnić aby można było zastosować wskazaną ustawę, jest warunek nabycia prawa użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. Przepis w tym zakresie jest jasno sformułowany i w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość stosowania ustawy w stosunku do osób, które nabyły prawa użytkowania wieczystego po terminie ustawowym.
Termin ten jest zawitym terminem prawa materialnego i nie podlega on przywróceniu.
Tak więc nie mają tutaj znaczenia okoliczności jakie doprowadziły do nabycia prawa użyczenia wieczystego po dniu 31 października 1998 r., bowiem nawet jeżeli byłyby one zawinione przez organ administracji, to i tak ustawowy termin nie mógłby ulec przesunięciu. W związku z tym te wszystkie wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności dotyczące nieuzasadnionej bezczynności organu, nie maja one wpływu na termin ustawowy w powiązaniu z ust. 2 art. 1 ww. ustawy z dnia 4 września 1997 r.
Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.