Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r. (4 II SA/Ka 2651/03) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił M. S., na podstawie art..7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734) przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że rodzina M. S. spełnia kryteria dochodowe do uzyskania dodatku, ale zdaniem organu administracji, wystąpiła rażąca dysproporcja pomiędzy stanem majątkowym strony a osiąganymi dochodami. Wykazane dochody są nieadekwatne do poniesionych wydatków i standardu życia rodziny. W odwołaniu od tej decyzji M. S. zarzucił nierzetelność dokumentacji sytuacji finansowej jego rodziny, wyjaśnił, że dochód rodziny w badanym okresie wyniósł tylko 1715,29 zł, samochód ma 16 lat a chata góralska, odziedziczona po rodzicach, jest współwłasnością jego i brata, który ponosi koszty jej utrzymania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję I instancji. podtrzymując pogląd o rażącej dysproporcji pomiędzy wykazanymi dochodami a sytuacja finansową rodziny, podniesiono także że posiadanie starego samochodu też łączy się z kosztami związanymi z eksploatacją,, naprawami i ubezpieczeniem.
M. S. zaskarżył tę decyzję do sądu, zarzucił że nie został zapoznany przed wydaniem decyzji ze zgromadzoną dokumentacją, wyjaśnił że to co posiada to dorobek 21 lat pracy jego i żony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi.
Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organów o występowaniu rażącej dysproporcji pomiędzy zadeklarowanymi dochodami rodziny M. S. a jej rzeczywistą sytuacją majątkową. a tym samym brak było podstaw do odmowy przyznania dodatku. Rodzina M. S. spełniała ustawowe kryterium dochodowe i powierzchniowe do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Rażąca dysproporcja musi być bardzo znaczna oraz oczywista w odbiorze i postrzeganiu,, może zatem dotyczyć takich osób które deklarują niskie dochody a faktycznie dysponują dochodami uzyskanymi z nieujawnionych źródeł.., czyli osiąganych nielegalnie.
Sąd powołał się na wymogi z art. 7, 8, 9, 75, 77 § 1 k.p.a. i wynikający z nich obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powołane przepisy zostały naruszone w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły kiedy zakupiono podstawowe sprzęty wyposażenia, jaka jest ich przypuszczalna wartość. Z akt nie wynika by organy ustaliły wartość i wysokość wydatków na utrzymanie samochodu i chaty góralskiej przez skarżącego. Brak dowodów na żądanie jakichkolwiek dokumentów, ponadto skarżący nabył samochód w okresie pracy, co jednoznacznie wskazuje na brak innych dochodów niż zadeklarowane przez skarżącego. M. S. wyjaśniał, że to co posiada jest wynikiem 21 lat pracy, ale organ nie ustosunkował się do tych stwierdzeń i nie zajął się kwestia czy od tej pory stan majątkowy skarżącego uległ tak znacznej poprawie, że uzasadniałoby to zastosowanie art.7 ust.3 pow. ustawy.
Pojęcia "rażąca dysproporcja" nie można interpretować rozszerzająco. W każdym wypadku zastosowanie tego artykułu musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami a nie opierać się na subiektywnych ocenach czy wrażeniach pracownika organu administracji. Takich ustaleń powinny organy administracji dokonać samodzielnie za pomocą środków dowodowych przewidzianych w k.p.a. Decyzja organu I instancji naruszała także art. 107 §.3 k.p.a. bo z jej uzasadnienia nie wynika dlaczego przyjęto wystąpienie przesłanki z art.7 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżyło powyższy wyrok w całości i wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano przesłanki z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). tj. naruszenie prawa materialnego i procesowego, a mianowicie art.7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2003 r. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ustalono z jakich środków zostały zakupione poszczególne sprzęty stanowiące wyposażenie mieszkania oraz posiadany samochód, nadto że decyzje objęte wyrokiem wydano z naruszeniem prawa a w szczególności art.7, art., 8,art., 9,art., 75 § 1 i art.77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniono w sposób należyty wszystkich okoliczności faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, zostały one także źle sformułowane co ma znaczenie dla zakresu kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania Sąd Nie stwierdził. Rozpoznawanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej sprawia, że szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych i temu m.in. celowi służy wymóg sporządzania skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie podstawy skargi kasacyjnej zostały sformułowane wadliwie. Zarzut naruszenia prawa materialnego w myśl art. 174 pkt 1 P.p.s.a. powinien wskazywać na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa materialnego.
Taki przepis w skardze kasacyjnej został wskazany – art. 7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734) ale błędną wykładnię określono jako ".."polegającą na przyjęciu, że nie ustalono z jakich środków zostały zakupione poszczególne sprzęty stanowiące wyposażenie mieszkania oraz posiadany samochód..."Nie jest to zatem zarzut błędnej wykładni i w żaden sposób nie jest powiązany z naruszeniem powołanego przepisu. Dopiero niektóre argumenty uzasadnienia skargi można uznać za związane z zarzutem błędnej wykładni i dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny mógł rozważyć ten zarzut ale tylko w zakresie ograniczonym ramami uzasadnienia i niektórymi jego argumentami. Analiza tych argumentów nie pozwala uznać zarzutu naruszenia prawa materialnego za uzasadniony. Ani charakter dodatku mieszkaniowego jako świadczenia publicznoprawnego ani wymóg składania wniosku, deklaracji o dochodach oraz innych niezbędnych dokumentów nie uzasadnia rozszerzającej wykładni pojęcia "rażąca dysproporcja" o jakim mowa w powołanym przepisie.
W skardze kasacyjnej powołano się również na naruszenie prawa procesowego, przez przyjęcie że decyzje objęte wyrokiem wydano z naruszeniem prawa, a w szczególności art.7, art.8, art.9, art.75 § 1, art.77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniono w sposób należyty wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego co miało wpływ na wynik sprawy. Ten zarzut to w istocie powtórzenie przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji stwierdzając naruszenie prawa procesowego które miało wpływ na wynik sprawy i z uwagi na nie uchylając decyzje I i II instancji. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednak jakie to przepisy procedury sądowoadministracyjnej naruszył Sąd, Nie stosował on przecież wskazanych przepisów procedury administracyjnej ale jedynie wykazał ich naruszenie, uznając że miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołanie w skardze kasacyjnej jako naruszonych przez Sąd I instancji przepisów procedury administracyjnej (których to naruszenie zarzucił ten Sąd organom administracji) nie czyni zadość wymogom określonym w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. i nie pozwala na uznanie i tego zarzutu za zasadny. Można tu jedynie dodać, że wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ustawowy wymóg przeprowadzania wywiadu środowiskowego w przedmiotowych sprawach nie wyłącza obowiązku stosowania powołanych przepisów k.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego. Wymóg ten służy jedynie uproszczeniu i ujednoliceniu czynności sprawdzających a o konieczności rozważania i uzupełniania materiału dowodowego świadczy także obowiązek składania przez strony oprócz wniosku, deklaracji i innych niezbędnych dokumentów.
Zważywszy zatem, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę tę należało oddalić.