Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r.(sygn.IV SA/GL 544/04), po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej – oddalił skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Katowicach, na podstawie art.25 ust.1 pkt 8a,art.81 ust.1,ust.1a i ust.2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72,poz.802 ze zm,.) zwolnił J. M. ze służby stałej w Izbie Celnej w Katowicach. Wyjaśnił, ze przeciwko stronie został wniesiony akt oskarżenia, a sprawa karna została zakończona wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 22 stycznia 2003 r., od którego Prokuratura Okręgowa złożyła apelację. Przesłankę zwolnienia stanowiło wniesienie aktu oskarżenia zarzucającego popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, które polegało na niedopełnieniu obowiązków w związku z wykonywaniem czynności służbowych. W odwołaniu J. M. podnosił, że Prokuraturę wprowadził w błąd Urząd Celny a sprawa karna przeciwko niemu została powołanym wyrokiem umorzona. W zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji powołano się na przepis art. 25 ust.1 pkt 8a pow. ustawy wskazując, że wskazana tam przesłanka nie ustała.
W skardze do Sądu Janusz M. zarzucił naruszenie tego przepisu, art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 1 w związku z art.334 i 425 kodeksu postępowania karnego. Akt oskarżenia przeciwko niemu został wniesiony przed rokiem 2000 a zatem nowelizacja art. 25 ust.1 pkt 8a, dokonana w 2003 r., nie może być stosowana na jego niekorzyść. Wyrok Sądu I instancji jest dla niego korzystny bo umarza postępowanie karne z powodu znikomej szkodliwości społecznej. Podniósł, że zakaz wstecznego działania prawa jest ogólną zasadą porządku prawnego i żaden cel nie uzasadnia wstecznego działania prawa.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że bezsporne jest to, iż przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie karne i wniesiono akt oskarżenia o popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych, miała zatem miejsce przesłanka określona w przepisie art.25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Ustawa nie określiła daty wniesienia aktu oskarżenia, jako przesłanki obowiązywania pow. artykułu. Powołany przepis wszedł w życie z dniem 10 sierpnia 2003 r. a więc obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji.
Sąd zauważył ze w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ze wstecznym działaniem prawa ale z retrospekcją przepisu prawa, gdyż stary fakt prawny jakim było wniesienie aktu oskarżenia do sądu jest oceniany po tej dacie według przepisów wprowadzonych ustawą zmieniającą. Przepis art. 3 tej ustawy dotyczył jedynie tych postępowań, które zostały wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem 10 sierpnia 2003 r. Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło w czasie obowiązywania art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, w stosunku do którego nie zapadło orzeczenie TK o jego niekonstytucyjności. Takie stanowisko nie narusza art.2 i art.42 Konstytucji RP. Szczególny charakter służby celnej spowodował zaostrzenie wymogów stawianych celnikom, ale jednocześnie dały dodatkowe gwarancje w przypadku prawomocnego wyroku uniewinniającego.
Zdaniem Sądu, dokonane ustalenia faktyczne i prawne wynikały ze zgromadzonego materiału dowodowego i prawa nie naruszały a skarżący miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu.
Pełnomocnik J. M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu jako podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, bowiem ani ten przepis ani sama ustawa nie istniały w dacie skierowania do sądu aktu oskarżenia z jednoczesnym pominięciem,obowiązujących w dacie skierowania aktu oskarżenia do sądu, przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r.o pracownikach urzędów państwowych(Dz./U. Nr 31,poz.214 ze zm.), w tym art. 14 tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zarzut skargi kasacyjnej nie może być uznany za uzasadniony i z uwagi na powyższe skarga kasacyjna nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Należy także podkreślić, co uczynił także Sąd I instancji, że zarówno wojewódzkie sądy administracyjne jak i Naczelny Sąd Administracyjny są związane zastosowanymi w sprawie przepisami ustawowymi i nie mogą, badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, brać pod uwagę negatywnych dla skarżącego skutków podjętych prawidłowo decyzji i zastępować Trybunału Konstytucyjnego w ocenie wprowadzonych rozwiązań w konkretnej sytuacji skarżącego (umorzenia postępowania sądowego a nie wyroku uniewinniającego).Trybunał o konstytucyjności przepisów ustawy o Służbie Celnej i ustawy zmieniającej wypowiadał się już w wyroku z 19 października 2004 r., K 1/04 i w wyroku z 21 grudnia 2004 r., SK 19/03).
W orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z 13 maja 2005 r., OSK 1606/04, wyrok NSA z 11 lutego 2005 r., OSK 1172/04, wyrok NSA z 24 marca 2006 r., I OSK 982/05, wyrok NSA z 2 grudnia 2005 r., I OSK 222/05) utrwalone zostało stanowisko, iż istotną przesłankę zastosowania art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156,poz.1641 ze zm.), wprowadzonego nowelą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120,poz.1122)stanowi wszczęcie postępowania administracyjnego po wejściu w życie tej nowelizacji. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Powołany przepis miał zatem zastosowanie w sprawie, bowiem przeciwko skarżącemu został wniesiony akt oskarżenia o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis ten nie pozostawia zwolnienia ze służby uznaniu organów służby celnej, ale obliguje do zwolnienia w razie zaistnienia określonych przesłanek, nie określa przy tym terminu wniesienia aktu oskarżenia.
Jakkolwiek atem ten akt został wniesiony do sądu przed wejściem w życie wymienionej ustawy o Służbie Celnej to po dniu 10 sierpnia 2003 r. J. M. znalazł się w sytuacji określonej w powołanym przepisie art. 25 ust.1 pkt 8a tej ustawy. Dopiero wtedy zostało wszczęte postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją. Prawo nie zadziałało zatem wstecz, bo skarżący został zwolniony ze służby w dacie gdy wskazany przepis już obowiązywał.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.