Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/GL 617/09 oddalił skargę Związku Nauczycielstwa Polskiego w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o rozwiązaniu Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] z siedzibą w B. Powyższa uchwała oprócz rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] likwidowała wchodzące w jego skład: Szkołę Podstawową [...] oraz Gimnazjum [...].
Po wezwaniu Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego [...] działający z upoważnienia ZNP w dniu [...] sierpnia 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę, zarzucając podjęcie jej z rażącym naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), polegającym na nieprzedłożeniu projektu tego aktu do zaopiniowania. Oddalając tę skargę WSA przyjął, iż kwestionowana uchwała reguluje konkretną sprawę, dotyczy praw i interesów pracowników zatrudnionych w szkołach objętych ta uchwałą, a więc odnosi się do imiennie oznaczonych adresatów. Uchwała ta nie zawiera powszechnie obowiązujących przepisów gminnych oraz nie ma charakteru normatywnego. Uchwała ta nie mieści się w pojęciu aktu prawnego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych, a co za tym idzie nie podlega opiniowaniu przez związki zawodowe.
Sąd powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyrażono podobne poglądy, a podzielając je, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Związek Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału w [...], działający w imieniu Związku Nauczycielstwa Polskiego prawidłowo reprezentowany i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, polegające na błędnym uznaniu, że uchwała Rady Miejskiej w Bytomiu o rozwiązaniu Zespołu Szkół nie musi być przedłożona odpowiednim władzom statutowym związku zawodowego do zaopiniowania przed jego przyjęciem przez Radę, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że projekt takiej uchwały powinien być uprzednio zaopiniowany przez ZNP,
- 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. przez jego niezastosowanie.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę zważył, iż w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie dostrzeżono, iż skarga ZNP wniesiona przez Zarząd Oddziału w [...] została wniesiona po terminie.
W niniejszej sprawie skarżący Związek wezwał do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Rady Miasta z dnia [...] maja 2009 r. w dniu [...] czerwca 2009 r. Po otrzymaniu wezwania Przewodniczący Rady Miasta Bytomia zwrócił się do Prezydenta Miasta Bytomia o zajęcie stanowiska w tej sprawie i ewentualną inicjatywę uchwałodawczą. Prezydent Miasta Bytomia pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. przedstawił Przewodniczącemu Rady swe stanowisko, że nie znajduje podstaw do uchylenia uchwały z dnia [...] maja 2009 r. Pismo to zostało przekazane do wiadomości Zarządowi Oddziału ZNP. Skargę do WSA na uchwałę wniesiono w dniu [...] sierpnia 2009 r. składając ją do Urzędu Miasta w Bytomiu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż przy wnoszeniu skarg na uchwały organów samorządu terytorialnego obowiązuje termin określony w art. 53 § 2 ustawy P.p.s.a. W myśl tego przepisu skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Za stosowaniem tego przepisu opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/7 stwierdzając, że przepis art. 53 § 2 ustawy P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W drugiej tezie tej uchwały NSA stwierdził, iż skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania (ONSAiWSA 2007, nr 3. poz. 60).
Sąd pierwszej instancji uznał, iż odpowiedzią Rady na wezwanie jest stanowisko Prezydenta Miasta Bytomia z dnia 24 czerwca 2009 r. o braku podstaw do uchylenia kwestionowanej uchwały.
Pogląd ten nie jest trafny, bowiem do udzielenia odpowiedzi na wezwanie uprawniona jest tylko Rada, działająca jako organ kolegialny. Zatem w sprawie nieuwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa winna zapaść uchwała, której wykonanie może być dopiero powierzone Prezydentowi, jako organowi wykonawczemu Rady. W tej sprawie postąpiono odwrotnie, bowiem to Prezydent był organem zajmującym stanowisko w sprawie zasadności wezwania do usunięcia naruszenia prawa i to stanowisko uzewnętrzniono stronie.
W takim przypadku należało uznać, iż uprawniony organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi biegł od dnia wniesienia wezwania. Ponieważ wezwanie zostało wniesione w dniu 3 czerwca 2009 r., termin do wniesienia skargi liczony zgodnie z art. 83 § 2 ustawy P.p.s.a. upływał w dniu 3 sierpnia 2009 r. Skarga złożona w Urzędzie Miasta dopiero 11 sierpnia 2009 r. została wniesiona z uchybieniem terminu i w myśl art. 58 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. podlegała odrzuceniu przez Sąd I instancji.
Na marginesie należy zauważyć, że gdyby nawet liczyć termin od udzielenia odpowiedzi przez Prezydenta, czego w niniejszej sprawie nie należało czynić, to i tak wobec przesłania pisma Prezydenta zawierającego stanowisko przy piśmie przewodnim z 30 czerwca 2009 r. termin 30 dni liczony w myśl art. 53 § 2 ustawy P.p.s.a. do wniesienia skargi byłby przekroczony.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosując przepis art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.