Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Gl 915/11) odrzucił skargę E. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] października 2010 r., nr [...], w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Na skutek złożonego przez E. S. w dniu [...] stycznia 2005 r. wniosku, decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Wojewoda Ś., odmówił wnioskodawczyni potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. S. nieruchomości w M., pow. W., na dzień [...] września 1939 r. woj. B., obecnie obwód grodzieński na B. Na powyższe rozstrzygnięcie, w piśmie z dnia [...] października 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] lutego 2011 r., E. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Odrzucając skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a."- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał ją za niedopuszczalną.
W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki podniósł – powołując się na treści art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 127 § 1 k.p.a. – że skarżąca wniosła skargę przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, które służyły jej w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym w dniu [...] stycznia 2005 r. W niniejszym przypadku powinna była w pierwszej kolejności wnieść odwołanie Ministra Skarbu Państwa, o czym została pouczona przez Wojewodę w doręczonej decyzji.
Sąd zauważył przy tym, że strona przy wnoszeniu skargi, choć zachowała tryb wskazany w pouczeniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, pismo bowiem w którym sformułowana została skarga, zawiera także odwołanie od decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] października 2010 r. do Ministra Skarbu Państwa, nie czekała na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji i wystąpiła ze skargą do sądu, co uzasadniało jej odrzucenie.
E. S. w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej popartej pismem z dnia [...] maja 2012 r., zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości, zarzuciła mu naruszenie przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- 1. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne i odrzucenie skargi skarżącej podczas gdy, nie było podstaw do jej odrzucenia, gdyż jak Sąd słusznie stwierdza w uzasadnieniu orzeczenia pismo skarżącej, w którym sformułowana była skarga do Sądu zawierało również odwołanie od decyzji Wojewody Ś., z dnia [...] października 2010 roku, co za tym idzie skarżąca wyczerpała tok instancji;
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne i odrzucenie skargi skarżącej podczas gdy, nie było podstaw do jej odrzucenia, a Sąd winien był rozpoznać merytorycznie skargę, wobec braku przesłanek do jej odrzucenia.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca kasacyjnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu złożonej skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie podnosiła, że Sąd niezasadnie odrzucił skargę, bowiem strona, wnosząc odwołanie do Ministra Skarbu Państwa w terminie, wyczerpała tok instancji w sprawie. Jednocześnie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach był związany przekazaniem sprawy i winien był rozpoznać ją merytorycznie. Skarżąca, składając skargę, wyczerpała tok instancji. Jej zdaniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pomimo tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał się za niewłaściwy, nie rozpoznał skargi merytorycznie pomimo, że nie było podstaw do jej odrzucenia. W szczególności wobec treści uzasadnienia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem strony, Sąd odrzucając skargę w sytuacji, w której inny Sąd uprzednio uznał się za niewłaściwy w sprawie, pozbawił skarżącą prawa rozpoznania sprawy co do istoty.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które nie są zasadne.
Podstawą odrzucenia przez Sąd I instancji skargi E. S., była okoliczność, iż została ona wniesiona przed wyczerpaniem przysługujących stronie w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego środków zaskarżenia. Dopiero zaś spełnienie tego wymogu (art. 52 § 1 P.p.s.a.) legitymowało ją w niniejszym przypadku do złożenia skargi. Przez wypełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia należy przy tym uznać – zgodnie z dyspozycją art. 52 § 2 P.p.s.a. – sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, co w konsekwencji skutkuje koniecznością uprzedniego jego rozpoznania przez organ administracji publicznej przed wniesieniem skargi.
Dlatego też na powyższe nie miała wpływu okoliczność równoczesnego złożenia przez E. S. wraz z przedmiotową skargą odwołania od wydanej w I instancji przez Wojewodę Ś. decyzji do Ministra Skarbu Państwa. Nie można bowiem uznać, że wyczerpała ona dyspozycję powołanego wyżej przepisu. Przysługujące jej zaś prawo kontroli w/w decyzji mogła zrealizować dopiero po wydaniu przez Ministra orzeczenia w toku postępowania odwoławczego.
Sąd Wojewódzki zasadnie zatem przyjął, że skargę na decyzję Wojewody Ś., jako złożoną z pominięciem przytoczonych wyżej przepisów należało odrzucić (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Zasadności kontrolowanego postanowienia nie podważa przy tym okoliczność przekazania Sądowi I instancji przedmiotowej sprawy zgodnie z właściwością przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wydanie postanowienia w tym przedmiocie ma bowiem wyłącznie charakter procesowy i nie wiąże sądu w zakresie kierunku rozpoznania skargi tj. jej merytorycznego zbadania lub odrzucenia z powodów formalnych. Pozostaje zatem bez wpływu na treść orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – orzekł jak w sentencji postanowienia.