Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 766/12, oddalił skargę kasacyjną S. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 74/11, odrzucającego jego skargę na bezczynność Rady Miejskiej w Bełchatowie w przedmiocie podjęcia uchwały wyrażającej zgodę na przeniesienie prawa własności działki.
W postanowieniu tym Sąd podkreślił, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest jednak określony akt lub czynność, lecz niepodejmowanie przez organ administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Takie założenie koresponduje z treścią art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Sąd może więc uwzględnić skargę na bezczynność organu wyłącznie wówczas, gdy organ ten pozostaje w zwłoce mimo, iż miał obowiązek podjąć działanie we wskazanej formie i w określonym przez prawo terminie. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 p.p.s.a., sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę.
Zdaniem Sądu skarga S. L. nie mieści się w żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie skarżący zarzuca organowi administracji, czyli Radzie Miasta Bełchatowa, brak podjęcia wnioskowanej uchwały, jednakże zarzut ten nie dotyczy takiej bezczynności, która może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Skoro skarżący ubiega się o to, by Rada Miejska Bełchatów wydała uchwałę w sprawie przeniesienia na własność skarżącego określonej niezabudowanej działki, oznacza to, że domagał się od organów Rady Miejskiej Bełchatowa podjęcia czynności dotyczących praw majątkowych Gminy. Podejmowanie decyzji o przeniesieniu działki należącej do Gminy Miejskiej Bełchatów jest wykonywaniem typowych uprawnień właścicielskich i dlatego są to działania należące do sfery prawa cywilnego, które nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi było uzasadnione.
Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2012.
S. L. w skardze o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem, wniesionej w dniu 30 kwietnia 2012 r. za pośrednictwem poczty, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zobowiązanie Rady Miejskiej w Bełchatowie, aby w określonym terminie podjęła uchwałę, wyrażającą zgodę na przeniesienie na rzecz skarżącego prawa własności niezabudowanej działki gruntu nr [...] o pow. 475m2 położonej w Bełchatowie przy ulicy [...] i ul. [...] oraz o zwrot skarżącemu wpisu sądowego od niniejszej skargi.
Jako podstawę skargi wskazał art. 271 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc, że wskutek naruszenia przepisów prawa, skarżący został pozbawiony możności działania, oraz możności obrony swych praw. Jego zdaniem zarówno w postępowaniu przed Radą Miejską w Bełchatowie jak i w skardze do WSA w Łodzi oraz w skardze kasacyjnej do NSA, skarżący wykazał związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem go możności działania.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie Rada Miejska w Bełchatowie wniosła o jej odrzucenie ponieważ skarżący brał czynny udział w postępowaniu zakończonym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 766/12, a ponadto nie wskazał, jakie normy procedury zostały naruszone, a naruszenie to skutkowało brakiem możliwości jego działania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu.
W myśl art. art.280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 277 p.p.s.a.). Termin powyższy w rozpoznawanej sprawie został zachowany.
Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść skargi o wznowienie nie pozwala stwierdzić, aby została ona oparta na ustawowej przesłance wznowienia wynikającej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 906 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Wnioskodawca obowiązany jest do przedstawienia odpowiadających treści przepisów argumentów i to odnoszących się do ustawowych przesłanek wznowienia i dopiero takie wskazanie daje podstawy do rozpoznania merytorycznego skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Przepis art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przewiduje sankcję nieważności postępowania przed sądem gdy strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Nieważność postępowania z tej przyczyny zachodzi więc wówczas gdy strona wskutek naruszenia właściwych przepisów nie uczestniczyła w postępowaniu i została na skutek tego pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska przed sądem. W rozpoznawanej sprawie skarżący w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego miał możność realizacji uprawnień procesowych, z czego skorzystał wnosząc skargą kasacyjną, która zgodnie z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Powyższe prowadzi do wniosku, że bezpodstawny jest postawiony w skardze o wznowienie postępowania zarzut naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisów prawa prowadzący do nieważności postępowania, ponieważ wskazana w podstawie wznowieniowej przesłanka określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w tym przypadku nie wystąpiła.
Zauważyć również należy, że podnoszone w skardze argumenty zmierzają jedynie do zakwestionowania orzeczeń wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi i przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócono skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 100 zł.