Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14.06.2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 658/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej [...] na decyzję Komendanta Głównego Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tegoż Komendanta z dnia [...] nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 30.09.2002 r. decyzji tego organu z dnia 21.04.1995 r. o włączeniu Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Sąd stwierdził, że jakkolwiek przepis rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 1998 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. Nr 121, poz. 798) normuje wyłącznie zasady włączania jednostek do krajowego systemu, to zgodzić należy się z organem, że w razie niespełnienia warunków włączenia należy przyjąć, że decyzja o włączeniu stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 kpa, co stwarzało konieczność jej wygaśnięcia.
Wojewódzki Sąd uznał, iż w sprawie wykazane zostało, że Ochotnicza Straż Pożarna w [...] przestała dysponować skutecznym systemem łączności powiadamiania i alarmowania, nie posiadała stosownych urządzeń łączności w sieci radiowej systemu na potrzeby działań ratowniczych, których posiadanie warunkuje możliwość włączenia do systemu - § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 ww. rozporządzenia – zatem stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o włączeniu do krajowego systemu było zasadne.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej [...], reprezentowany przez adwokata, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie: 1) art. 162 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- 2) § 2 ust. 2 cyt. wyżej rozp. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14.09.1998 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- 3) § 5 tego rozporządzenia przez błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 162 § 1 pkt 1 kpa pozwala na wygaszenie decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, gdy nakazuje to przepis prawa lub leży to w interesie społecznym, a w niniejszej sprawie te przesłanki nie wystąpiły, ponadto § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje możliwość włączenia do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego także jednostki, która nie spełnia warunków z § 2 ust. 1, jeśli jej działalność ma zastosowanie w warunkach przewidzianych w planie działań ratowniczych, zaś § 5 tego rozporządzenia przewiduje, że w przypadku nieprzestrzegania przez jednostkę włączoną do krajowego systemu porozumienia, o którym mowa w § 3 ust. 1, wzywa ją do przywrócenia w określonym terminie stanu należytego.
Odpowiadając na skargę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przyczyn nieważności postępowania, o której mowa w § 2 tego artykułu nie zachodzi i wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny mógł rozpoznać sprawę tylko w granicach przytoczonych podstaw skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony ani zobligowany do poprawiania, uzupełniania, czy interpretowania podstaw skargi i jej uzasadnienia. Wadliwe przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej skutkuje jej oddaleniem, mogąc powodować pozostawienie w obrocie prawnym wadliwego wyroku.
Podstawy skargi kasacyjnej wskazuje art. 174 ppsa, zawierając ich dwie: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W skardze kasacyjnej Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] postawił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzut naruszenia art. 162 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Takie sformułowanie sugeruje, że skarżącemu chodziło o podstawę wymienioną w art. 174 pkt 1 ppsa – naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Podkreślić należy, po pierwsze, iż przepis ten jednak nie jest przepisem prawa materialnego. Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem prawa procesowego, normującym zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej.
Po drugie, sądy administracyjne oceniają działanie organów w świetle tego aktu prawnego, same przepisów jego nie stosują. Postawienie zatem Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzutu naruszenia art. 162 § 1 kpa, już pomijając czy jako prawa materialnego, czy procesowego, jest z gruntu chybione.
Kolejnymi zarzutami jest naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 1998 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. Nr 121, poz. 798), zwanego dalej "rozporządzeniem", przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz § 5 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię, zatem należy uznać, że chodzi o naruszenie prawa materialnego, a więc podstawę wymienioną w art. 174 pkt 1. Stwierdzić należy, że istotą niniejszej sprawy jest to, czy zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż organ miał podstawę do działania w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa.
Przepis ten stanowi, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest możliwe, jeśli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że, co prawda, ww. rozporządzenie nie przewiduje możliwości wyłączenia jednostek ochrony przeciwpożarowej z krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, ale była podstawa do zastosowania art. 162 kpa, gdyż Ochotnicza Straż Pożarna w [...] przestała spełniać warunki do włączenia jej do systemu, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Wobec takiej oceny Sądu, nietrafny jest zarzut naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia, który dopuszcza możliwość włączenia do systemu jednostki nie spełniającej wymagań określonych w ust. 1 tego paragrafu, jeśli jej działalność ma zastosowanie w warunkach przewidzianych w planie działań ratowniczych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem przedmiotem sprawy nie było włączenie jednostki do systemu.
Sprawa dotyczyła wygaśnięcia ostatecznej decyzji o włączeniu, który to tryb eliminacji z obrotu ostatecznej decyzji administracyjnej obwarowany jest określonymi warunkami. Jeżeli skarżący nie zgodził się z oceną Wojewódzkiego Sądu, co do braku wystąpienia przesłanek umożliwiających organowi wdrożenie tego trybu, powinien był zarzucić Sądowi błędne rozstrzygnięcie poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji.
Nie można też uznać za trafny zarzutu błędnej wykładni § 5 rozporządzenia, Sąd bowiem jedynie przytoczył jego treść, nie analizując go. Przywołanie przez Sąd tego przepisu służyło tylko stwierdzeniu, iż rozporządzenie nie zawiera możliwości wyłączenia jednostki ochrony przeciwpożarowej z krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
Z uwagi na to, że istotą sprawy, jak powiedziano wyżej, była możliwość zastosowania trybu z art. 162 § 1 pkt 1 kpa, zatem miała ona aspekt procesowy, zaś zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia prawa materialnego i to tych przepisów, które nie mogły mieć w niej zastosowania, natomiast zarzut naruszenia prawa procesowego został postawiony wadliwie, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny zaskarżonego wyroku we właściwym świetle, tak jak wymagałby tego aspekt sprawy.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 207 § 2 ppsa.