Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 763/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. G. i S. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wywłaszczenia.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Starosty Siedleckiego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Miasta Siedlce nieruchomości położonej w S., w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] oraz działek oznaczonych numerami [...] i [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu organ podniósł, że pismem z dnia 25 października 2004 r. Prezydent Miasta Siedlce zwrócił się z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Miasta Siedlce nieruchomości gruntowych położonych w S. w tym m.in. działek o numerach [...] i [...] z obrębu [...] i działki nr [...] z obrębu [...]. W dniu 25 stycznia 2005 r. Starosta Siedlecki zawiadomił strony o wszczęciu objętego wnioskiem postępowania. Następnie, Prezydent Miasta Siedlce pismem z dnia 30 stycznia 2007 r. cofnął swój pierwotny wniosek z dnia 25 października 2004r., wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania wywłaszczeniowego.
Starosta Siedlecki podjął czynności zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a., tj. skierował do pozostałych stron postępowania prośbę o ustosunkowanie się do wniosku o umorzenie prowadzonego postępowania.
Pismem z dnia 25 lipca 2007 r. G. i S. G. nie wyrazili zgody na umorzenie niniejszego postępowania. Tym niemniej organ orzekł o umorzeniu postępowania, wskazując jako jego podstawę art. 105 § 1 k.p.a.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli skutecznie G. i S. G. Skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji, zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 12, 77, 105 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący akcentowali, że wyrazili sprzeciw w stosunku do wniosku o umorzenie postępowania. Równocześnie zwrócili uwagę na fakt, że do M. G. nie zostało w ogóle skierowane zapytanie o zgode na umorzenie postepowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, rozstrzygające znaczenie miało uzyskanie przez decyzję o lokalizacji inwestycji drogowej przymiotu ostateczności, przed dniem wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie. O ile bowiem, w momencie składania wniosku przez Miasto Siedlce o umorzenie postępowania wywłaszczeniowego tj. w dniu 30 stycznia 2007 r. postępowanie to nie mogło być traktowane jako bezprzedmiotowe, gdyż istniały strony postępowania i istniał jego przedmiot tj. grunt, który miał być wywłaszczony, o tyle - w dacie wydania decyzji o umorzeniu postępowania tj. w dniu [...] sierpnia 2007r. nastąpiła jego bezprzedmiotowość, bowiem z dniem, w którym decyzja o lokalizacji inwestycji drogowej stała się ostateczna tj. z dniem 12 lipca 2007 r. z mocy prawa doszło do przejścia prawa własności przedmiotowych działek na rzecz Miasta Siedlce.
Tego rodzaju regulację prawną wprowadziła do ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji nowela z dnia 18 października 2006 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1601). Zatem z dniem 12 lipca 2007 r. prowadzone dotychczas postępowanie wywłaszczeniowe stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało, zdaniem Sądu I instancji, jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sprzeciw skarżących, wniesiony w dacie wcześniejszej, nie wywoływał już żadnych skutków prawnych.
Za nieuzasadnione Sąd uznał także zastrzeżenia związane z doręczeniem decyzji M. G., gdyż jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżona decyzja została mu doręczona w dniu 6 maja 2008 r. Pismo zawierające informację o cofnięciu wniosku zostało do uczestnika wysłane, ale mu go fizycznie nie doręczono. W sytuacji jednak, gdy umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 105 § 1 nie § 2 k.p.a. okoliczność ta pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Odnosząc się do długości toczącego się postępowania Sąd I instancji stwierdził, że czas trwania postępowania nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia spraw. Przewlekłość postępowania jest przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu prowadzonym w sprawach na bezczynność organu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. G., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną przedmiotowemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów, mających istotny wpływ na wynik postępowania:
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi z dnia 25 kwietnia 2008 r., a tym samym jej oddalenie, pomimo naruszenia przez Wojewodę Mazowieckiego powołanych przepisów k.p.a. W uzasadnieniach decyzji organu I i II instancji wskazywano odmienne uzasadnienia faktyczne i prawne orzeczeń niż podstawę prawną samej decyzji, co w konsekwencji powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy przedłużające się postępowanie administracyjne doprowadziło do uznania tego postępowania przez Sąd za bezprzedmiotowe, z uwagi na uzyskanie przez Miasto Siedlce tytułu prawnego do wywłaszczanej nieruchomości w toku równorzędnie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi po działkach będących przedmiotem wywłaszczenia;
art. 47 § 1 i art. 49 § 1 i 2 P.p.s.a. polegające na niewezwaniu przez Sąd zgłaszającego się do sprawy uczestnika postępowania – Miasta Siedlce do złożenia odpisów pisma z dnia 6 kwietnia 2009 r. i w konsekwencji niedoręczenie tego pisma uczestnikowi M. G. mimo, że strona postępowania winna zostać zobowiązana do przedłożenia odpisu pisma i załączników, a dokumenty te winny zostać doręczone stronie przeciwnej. Wobec tego uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się w przedmiocie zajętego przez Miasto Siedlce stanowiska oraz w przedmiocie zgłoszonych dowodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w myśl art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Skarga kasacyjna w tej sprawie została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt.2 p.p.s.a. to jest naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Rozpoznając pierwszy zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 105§1 k.p.a. stwierdzić należy, że wojewódzki sad administracyjny zasadnie oddalił skargę na decyzje Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008, gdyż skarżona decyzja prawidłowo została oparta na art. 105 §1 k.p.a.
Należy w tym miejscu podkreślić, że w prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym zainicjowanym wnioskiem Prezydenta Miasta Siedlce zaszła nowa okoliczność. W dniu 24 lipca 2007r. decyzja o lokalizacji inwestycji drogowej stała się ostateczna, zatem z mocy prawa doszło do przejścia prawa własności przedmiotowych działek na rzecz Miasta Siedlce. Tego rodzaju regulację prawną wprowadziła do ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji nowela z dnia 18 października 2006 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1601).
W konsekwencji przejścia prawa własności przedmiotowych działek na własność Miasta Siedlce postępowanie, zmierzające do ich wywłaszczenia, stało się bezprzedmiotowe, co legitymowało Starostę Siedleckiego do jego umorzenia na podstawie art. 105 §1 k.p.a. Wobec prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez organy administracji, Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że uzasadnienie skarżonej decyzji nie było precyzyjne, co zostało zaakcentowane w uzasadnieniu wyroku. Fakt ten nie miał jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a tyko takie uchybienie przepisom postępowanie może skutkować uchyleniem skarżonego aktu. Z tych samych względów nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisów art. 47 §1 i 49 § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania (art. 35 k.p.a.) stwierdzić należy, że jest on także chybiony. Na przewlekłość postępowania służy stronom skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, która inicjuje odrębne postępowanie. Z tego względu argument o przewlekłości nie mógł być rozważony przez Sąd I instancji w sprawie, której granice zakreśla jej przedmiot, w tym wypadku umorzenie postępowania wywłaszczeniowego. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. jest również nie uzasadniony, gdyż Sad I instancji badał sprawę w jej granicach nie sugerując się zarzutami skargi, o czym świadczy uzasadnienie wyroku i odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie także do kwestii nie podniesionych w skardze.
Uznając, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie miały wpływu na wynik rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy Naczelny Sad Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.