Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1155/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. G. - S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] października 2007 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania skarżącej zaliczki alimentacyjnej na dzieci M. S. i D. S. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta Szczecina odmówił J. G.-S. przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci M. S. oraz D. S. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego wymaganego do przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej. Wskazał, że zaliczka alimentacyjna przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł, natomiast dochód na jednego członka jej rodziny wyniósł 1275,82 zł, a zatem przekracza dochód uprawniający do świadczenia. Od decyzji organu l instancji odwołała się skarżąca, domagając się przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci ze względu na to, że od sierpnia 2002 r. do lipca 2006 r. nie posiadała żadnych dochodów i utrzymywała się wraz z dziećmi z zaliczki alimentacyjnej, zasiłku rodzinnego oraz zasiłków z pomocy społecznej. W tym okresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiał jej przyznania prawa do renty i dopiero na skutek wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 marca 2006 r. otrzymała prawo do renty od dnia 24 sierpnia 2002 r. Należność z tego tytułu ZUS wypłacił jednorazowo.
Otrzymaną należność przeznaczyła na spłatę długów i obecnie utrzymuje się z renty w wysokości 989.52 zł. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania podnosząc, że zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy do obliczenia kryterium dochodowego stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej nie zawiera własnej regulacji w tym zakresie i odsyła do unormowań ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. W myśl art. 24 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, tj. od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego na jaki ustala się prawo do świadczeń.
Dochodem rodziny w rozumieniu ustawy jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2). Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Strona uzyskała w roku 2006 dochód brutto w wysokości 48.090,37 zł. Dochód rodziny, ustalony przez organy orzekające w sprawie na podstawie zaświadczenia wydanego przez Naczelnika l Urzędu Skarbowego w Szczecinie, w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1275,82 zł i przekroczył kwotę 583 zł uprawniającą do zasiłku rodzinnego.
W skardze J. G.-S. podniosła, że nie zgadza się z decyzjami organów l i II instancji i domagała się ponownego przeanalizowania przez Sąd zaistniałej sytuacji. Przytoczyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu l instancji i wskazała na swoją trudną sytuację ekonomiczną i zdrowotną. Sposób ustalania dochodu na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest mniej korzystny aniżeli wynikający z treści art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, chociaż zaliczka alimentacyjna, analogicznie jak świadczenia z pomocy społecznej, ma charakter pomocowy i z tego powodu przy obliczaniu dochodu uprawniającego do zasiłku rodzinnego powinno się stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Zakwestionowała też zgodność unormowań dotyczących zaliczki alimentacyjnej z art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP i domagała się wystąpienia przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu swojego wyroku podniósł, że przeprowadzone przez Prezydenta Szczecina oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postępowanie w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej nie narusza przepisów prawa, uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez te organy i przyjętą podstawę rozstrzygnięcia. Wprawdzie sytuacja finansowa i zdrowotna rodziny skarżącej jest niewątpliwie trudna, ale przepisy regulujące przyznanie zaliczki alimentacyjnej nie dają organowi, orzekającemu w tych sprawach możliwości uznaniowego podejścia do sprawy. Skoro skarżąca przekroczyła dochód uprawniający do zaliczki, to nie mogła uzyskać prawa do tego świadczenia i brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Sąd nie podzielił poglądu, że przepis dotyczący ustalania wysokości dochodu uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej w ustawie o świadczeniach rodzinnych narusza art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP. Odmienny sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń o charakterze pomocowym w różnych aktach prawnych nie może przesądzać o niezgodności przepisu z Konstytucją RP tylko z tego powodu, że przepis ten dotknięty jest w ocenie strony nadmiernym rygoryzmem. W wyroku przyznano też ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi, na podstawie przepisu art. 250 P.p.s.a, kwotę 292,80 zł z tytułu nieopłaconych kosztów pomocy prawnej.
W skardze kasacyjnej, opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania zarzucono naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i o zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 1a, art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia przez sąd I instancji, że organ poprawnie wyliczył dochód skarżącej. Naruszyło to także art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. i doprowadziło do oddalenia skargi. Zarzucono ponadto naruszenie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym w zw. z art. 193 Konstytucji RP na skutek ich niezastosowania i nieprzedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o zgodność art. 24 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz w zw. z art. 3 pkt 1a, art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 32 ust. 1 oraz art. 2 konstytucji RP.
W zakresie kosztów postępowania zarzucono naruszenie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 15 pkt 2 i § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu i niezastosowanie § 14 ust. 2 pkt 1a i § 6 pkt 4 tego rozporządzenia, na skutek czego doszło do zaniżenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego i nieobjęcia orzeczeniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W oparciu o powyższe domagano się uchylenia wyroku w pkt 1 w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, względnie rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy organowi administracyjnemu, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 1171,20 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego i kwoty 17 zł z tytułu opłaty sądowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwołano się do przepisów ustawy o pomocy społecznej, które pozwalają na nieuwzględnienie w dochodzie strony dochodów uzyskanych za okresy wsteczne oraz podkreślono, że ze względu na pomocowy charakter świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej zasady ustalania dochodu i wykładnia przepisów powinny opierać się na modelu wypracowanym w ustawie o pomocy społecznej. W aspekcie żądania zwrócenia się do Trybunału konstytucyjnego podkreślono, że skarżąca nie powinna ponosić kosztów wadliwego działania organu rentowego i faktu jednorazowego - z winy tego organu - wypłacenia należności za lata poprzednie. Zarzucono ponadto, że sąd I instancji przyznając koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie dostrzegł, że przedmiotem sprawy była określona kwota pieniężna (6000 zł), co obligowało do zasądzenia należności za udział w sprawie o tego rodzaju roszczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności wymieniona w powołanym przepisie. Mając na uwadze powyższe, Sąd przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do podnoszonych w niej zarzutów.
Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto na obu wymienionych w art. 174 P.p.s.a. podstawach kasacyjnych.
Do naruszenia przepisów prawa materialnego doszło zdaniem autora skargi kasacyjnej na skutek błędnej interpretacji przepisów regulujących zasady obliczania dochodu, od którego przepisy obowiązującej do dnia 1 grudnia 2008 r. ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.) uzależniały prawo do zaliczki alimentacyjnej, przysługującej osobie uprawnionej.
Przed odniesieniem się do zarzutów zgłoszonych przez stronę w skardze kasacyjnej, należy najpierw przywołać art. 7 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, wskazujący kryteria nabycia prawa do ww. zaliczki. Zgodnie z powyższym przepisem zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zgodnie natomiast z ust. 2 wspomnianego wyżej artykułu zaliczka ta przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. W sprawie jest bezsporne, iż przekroczenie progu określonego w art. 7 ust. 2 ustawy nastąpiło wskutek wyrównania wnioskodawczyni renty za okres od dnia 24 sierpnia 2002 r. do marca 2006 r., co spowodowało zwiększenie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej interpretując przepis art. 7 ust. 2 ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie powinien poprzestać na jego wykładni językowej, ale uwzględnić dyrektywy wykładni funkcjonalnej oparte na założeniu racjonalności ustawodawcy.
W konsekwencji winien zastosować mechanizm wynikający z przepisów ustawy o pomocy społecznej, wedle którego w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu za dany okres, dochód ten uwzględnia się w dochodzie rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.
Stanowisko to jest jednak błędne. Rozumienie normy prawnej zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie rodzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przepis art. 7 ust. 2 ustanawia sztywne kryterium dochodowe, z przekroczeniem którego zaliczka nie może być przyznana. Niewątpliwie zaliczka alimentacyjna ma charakter pomocowy, gdyż jej celem jest udzielenie pomocy przez Państwo osobom samotnie wychowującym dzieci, będącym uprawnionymi do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja okazała się bezskuteczna. Nie oznacza to jednak, że jest to świadczenie do którego należy stosować przepisy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy w sytuacjach nieuregulowanych w ustawie stosuje się bowiem odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy K.p.a. Skoro ani przepis art. 7 ust. 2 ustawy ani przepis art. 18 ust. 2 ustawy nie odsyłał do obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.), to oznacza, że nie jest możliwe stosowanie w sprawach dotyczących zaliczki alimentacyjnej żadnych przepisów ustawy o pomocy społecznej ani w sposób bezpośredni ani w sposób pośredni, przez posługiwanie się mechanizmami interpretacyjnymi dotyczącymi ustalania dochodu rodziny na potrzeby ustawy o pomocy społecznej. Odesłanie i to wyraźne miało miejsce tylko do przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.)
W myśl art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem są przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a w myśl ust. 2 cyt. przepisu pojęcie dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zasadami tymi kierowały się organy administracyjne oraz sąd I instancji ustalając dochód rodziny skarżącej, a wobec tego zarzut wadliwego ustalenia dochodu uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej jest nieusprawiedliwiony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy ustawodawca uzależnia prawo do określonej pomocy, czy też świadczeń od wysokości dochodu osoby ubiegającej się o te świadczenia, niedopuszczalne jest - przy zastosowaniu różnego rodzaju reguł wykładni przepisu - zmienianie sztywno określonego kryterium dochodowego.
Wyrównanie renty, co wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm.) wypłacone wnioskodawczyni w 2006 r. stanowi jej przychód uzyskany w 2006 r. Powyższy przepis stanowi bowiem, iż przychodem, z zastrzeżeniem sytuacji niemającej miejsca w rozpoznawanej sprawie, są pieniądze i wartości otrzymane lub posiadane przez podatnika w danym roku kalendarzowym.
Tak więc ustalenia poczynione w niniejszej sprawie, z których wynika, iż dochód na jedną osobę w rodzinie przekroczył kryterium określone w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. uzasadniały decyzję o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej, a sformułowany w tym kontekście zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Co do zarzutu naruszenia przepisów art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643 ze zm.) w zw. z art. 193 Konstytucji RP należało stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sposób oczywisty nie naruszył wskazanego przepisu, albowiem skład orzekający nie przedstawił w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Wystąpienie przez skład orzekający z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, a ocena czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona uznaniu sądu i to skład orzekający ocenia - na gruncie konkretnej rozstrzyganej sprawy - czy zachodzi taka konieczność. Nie każda odmienność regulacji prawnych, nawet dotyczących zbliżonej problematyki, oznacza, że powoduje ona nierówność podmiotów uprawnionych i tym samym narusza wynikającą z art. 32 Konstytucji RP zasadę równości obywateli wobec państwa. W wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. P 20/07 (OTK-A z 2008 r., nr 2, poz.
31) Trybunał Konstytucyjny stwierdził m. in. że z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie. Ocena każdej regulacji prawnej z punktu widzenia zasady równości musi być zatem poprzedzona dokładnym zbadaniem sytuacji prawnej podmiotów i przeprowadzeniem analizy, zarówno jeśli chodzi o ich cechy wspólne, jak i cechy różniące. Samo odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Nierówne traktowanie podmiotów podobnych nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 czy też z art. 2 Konstytucji. Skoro zatem odmiennie uregulowano zasady ustalania dochodu na użytek dwóch różnych rodzajowo świadczeń, to trudno doszukać się podstaw do usprawiedliwienia zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 193 Konstytucji RP, także na skutek jego niezastosowania. Na marginesie, w nawiązaniu do szczegółowej treści tego zarzutu kasacyjnego, zauważyć należało, że przepis art. 24 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników (...) nie został podzielony na ustępy i nie może wobec tego zawierać ust. 1 jak wskazano w skardze kasacyjnej, a poza tym odnosi się on do nowelizacji przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym, które w sprawie nie miały zastosowania.
Prawidłowo zostały zinterpretowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie również przepisy dotyczące kosztów procesu. Spór dotyczył wysokości stawki za reprezentowanie strony przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a w szczególności tego, czy w sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, wysokość wynagrodzenia radcy prawnego powinna być ustalona na podstawie wartości przedmiotu sprawy czy też stosownie do rodzaju sprawy. Wysokość stawek minimalnych należnych osobom reprezentowanym w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), przy czym § 6 tego rozporządzenia wprowadza stawki minimalne uzależnione od wartości przedmiotu sprawy.
Z kolei § 14 ust. 2 pkt 1a rozporządzenia odsyła do § 6 w sprawach toczących się przed sądami administracyjnymi, ale dotyczy to tylko i wyłącznie spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Oznacza to, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy przedmiotem sprawy jest określona kwotowo wartość wyrażona w pieniądzu, natomiast w pozostałych wypadkach zastosowanie ma przepis § 14 ust. 2 pkt 1b (w sprawach skarg na decyzje lub postanowienie Urzędu Patentowego) lub 1c rozporządzenia (w pozostałych sprawach). W przedmiotowej sprawie rozpoznawana była skarga na decyzję dotyczącą uprawnienia do zaliczki alimentacyjnej, a nie odmowa wypłaty określonej sumy pieniężnej, co przesądza o niemożności stosowania zasad ustalania wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą na podstawie § 6 rozporządzenia.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut dotyczący pominięcia przez sąd I instancji kwoty 17 zł uiszczonej przez stronę jako opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 225, poz. 1635 ze zm.) nie podlega opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego złożenie pełnomocnictwa w sprawach alimentacyjnych. W takim wypadku brak jest podstaw prawnych do zasądzania od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu opłaty, której uiszczenie nie znajdowało podstaw prawnych.
Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu. Orzeczenie to podlega rozpoznaniu przez Sąd I instancji, gdyż na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza że następuje ono po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny, od którego według art. 259 i art. 260 P.p.s.a. służy sprzeciw, a następnie zażalenie w toku instancji. Uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w tym przedmiocie związane jest wyłącznie z kontrolą instancyjną takich postanowień (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. GSK 1412/04).