Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 395/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych wynika, że sprawa dotycząca odwołania i powołania na stanowisko prezesa wojskowego sądu okręgowego, jako dotycząca zwolnienia ze stanowiska służbowego w ramach podległości służbowej, jest wyłączona z kognicji sądów administracyjnych.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 3/06 w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania. W powyższej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który wyłącza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, nie ma zastosowania do skargi na zawarte w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe rozstrzygnięcie o należnym żołnierzowi uposażeniu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięć dotyczących uposażenia skarżącego jako żołnierza zawodowego, a zatem w/w uchwała nie może mieć, w ocenie Sądu I instancji, zastosowania.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł S. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wnoszący skargę kasacyjną przedmiotowemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powołaniem się na wyłączenie właściwości sądów administracyjnych w sytuacji gdy praktyka orzecznicza bezspornie wskazuje na kognicję sądów administracyjnych w sprawach dotyczących odwołania ze stanowiska służbowego, w ramach kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP), zwłaszcza w przypadku, gdy tak jak w przedmiotowej sprawie skarżona decyzja wywiera wpływ na uposażenie skarżącego jako żołnierza zawodowego.
W uzasadnieniu wskazano, że odwołanie ze stanowiska Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W., niewątpliwie było decyzją administracyjną, stanowiącą wyraz oświadczenia woli organu decydującego o odwołaniu go ze stanowiska. Organ ten w ten sposób ukształtował indywidualną sytuację prawną osoby zajmującej określone stanowisko służbowe.
Przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych nie zawierają jasno i wyraźnie sformułowanego zapisu dot. niedopuszczalności skargi do właściwego sądu administracyjnego w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego, tak jak czyni to ustawa z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w art. 8 ust.
2. Ponadto działanie tego przepisu, w odniesieniu do sędziów w sądach wojskowych, chociaż żołnierzy zawodowych, jeżeli chodzi o tryb postępowania i warunki wymagane przy wyznaczaniu na stanowiska i odwoływaniu z tych stanowisk jest wyłączone przez art. 23 cytowanej ustawy. Poza tym, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, stanowiska służbowe sędziów w sądach wojskowych nie są stanowiskami stricte wojskowymi, jako że sądy wojskowe nie wchodzą w skład resortu Obrony Narodowej, ani Sił Zbrojnych.
Nie są natomiast wyłączone te przepisy powołanej ustawy, które zakazują wyznaczania żołnierzy zawodowych – prezesów sądów wojskowych na stanowiska służbowe o niższych parametrach niż dotychczas zajmowane.
Ponadto, autor skargi kasacyjnej podniósł, że zasadnym jest powoływanie się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 3/06, zgodnie z którą art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, mimo iż wyłącza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję w sprawach wyznaczenia bądź zwolnienia ze stanowiska żołnierza zawodowego, nie ma zastosowania do decyzji, która ma wpływ na uposażenie żołnierza zawodowego.
Zdaniem S. P. argument, iż nadzór administracyjny oznacza podległość służbową wobec Ministra Sprawiedliwości nie jest wystarczający, bowiem nie może on pozostawać poza jakąkolwiek kontrolą, z wyłączeniem możliwości stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż daje możliwość dowolnego wpływu na obsadę organu sądu jakim jest prezes sądu.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jej oddalenie z uwagi na niedopuszczalność kontroli sądowo – administracyjnej decyzji o odwołaniu prezesa sądu.
W uzasadnieniu wskazano, iż zaskarżona decyzja podlega swoistej weryfikacji jedynie w sytuacji opisanej w sytuacji opisanej w ustawach ustrojowych sądownictwa: w art. 11 § 5 – 7 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych jak i art. 27 § 1 – 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Tryb ten, w ocenie organu, nie ma zastosowania w przypadku złożenia rezygnacji z urzędu, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Równocześnie art.5 pkt.2 tej ustawy wyłącza właściwość sądów administracyjnych w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonym a podwładnym. Nadzór administracyjny nad sądami wojskowymi sprawuje Minister Sprawiedliwości zaś nadzór w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących służbę w sądach wojskowych sprawuje Minister Obrony Narodowej (art.5 §2 i §3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. Prawo o ustroju Sądów wojskowych (Dz.U 2007. Nr.226 poz.1676 ze zm) zwanej dalej u.s.w. Konsekwencją tak uregulowanego nadzoru nad działalnością sądów wojskowych jest zapis art. 11 § 8 u.s.w. w myśl którego - w razie złożenia przez prezesa sądu wojskowego rezygnacji z pełnionej funkcji Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej odwołuje go.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze. zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach:
- 1) wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji;
- 2) mianowania na stopień wojskowy;
- 3) przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej;
- 4) delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową.
Przepis ten jednoznacznie wyłącza kognicje sądów administracyjnych w sprawach enumeratywnie w nim wymienionych, w tym zwolnienia ze stanowiska. Wykładnia językowa powyższej normy nakazuje przyjąć, że pod pojęciem "spraw", o których w niej mowa, należy rozumieć sprawy w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Oznacza to, że spod sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne zostały wyłączone wszystkie decyzje, jakie stosownie do regulacji zawartych w k.p.a. - mogą zapaść w przytoczonych sprawach. Zaskarżeniu nie podlegają zatem decyzje, jeżeli ich przedmiot mieści się w katalogu omawianych spraw.
W konsekwencji należy więc przyjąć, że decyzja w przedmiocie odwołania, w związku ze złożoną rezygnacją z pełnionej funkcji, ze stanowiska Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego jest decyzją, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych a także decyzją wynikającą z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, o której mowa w art. 5 pkt.1 p.p.s.a, co oznacza, że nie przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego.
W zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości nie wskazał stanowiska jakie po odwołaniu ze stanowiska Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. miałby piastować skarżący jak również nie określił wysokości wynagrodzenia z nim związanego z tego względu teza uchwały NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 3/06, na którą powołuje się skarżący kasacyjnie, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.