Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1139/23 oddalił skargę Z. Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 marca 2023 r., nr GZ.rn.626.11.2016 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia.
W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, ze względu na fakt, że przedmiotowe postepowanie przed Trybunałem ma charakter prejudycjalny wobec niniejszej sprawy, gdyż dotyczy wniosku o niezgodność z Konstytucją RP przepisu epizodycznego, na podstawie którego organ administracji załatwił sprawę poprzez umorzenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ocena konieczności zastosowania przepisu została pozostawiona uznaniu Sądu, który ocenia, czy istnieje zależność pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem, od którego zakończenia uzależnione może być rozstrzygnięcie w zawisłej sprawie. Zawieszenie postępowania musi być uzasadnione nie tylko celowością, ale i sprawnością postępowania i ekonomiką procesową, i nie jest zależne wyłącznie od woli strony skarżącej. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd nie może pominąć zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), której emanacją jest jedna z fundamentalnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, zawarta w art. 7 p.p.s.a. o konieczności podejmowania przez sąd administracyjny czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza w istocie domaganie się od sądu prowadzenia postępowania nie dłużej, niż tego wymaga wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych do rozstrzygnięcia. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości z opóźnieniami prowadzi do osłabienia skuteczności sądów i zaufania do nich.
Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22), od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od dnia 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia, Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Wniosek kwestionujący konstytucyjność wskazanego w nim przepisu nie został zatem skierowany na rozprawę mimo upływu ponad dwóch lat od jego złożenia.
Odmowa zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie nie prowadzi natomiast do pozbawienia stron postępowania możliwości obrony swoich praw. P.p.s.a. w art. 272 § 1 przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.