Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] i poprzedzającą ja decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu a także zasądził od Głównego inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej Z. Ś. zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż zdaniem Sądu ani zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą się ostać, albowiem w ocenie Sądu, uzasadniony jest zarzut, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i nie uzasadnił, czy w dniu kontroli wykonywany był przejazd drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Jak wynika z treści komentowanego przepisu określenie "transport drogowy" obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków przewozu na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 cyt. ustawy).
Należy przy tym zauważyć, podkreśla Sąd meriti, że ustawodawca definiując w art. 4 pkt 4 ustawy "przewóz na potrzeby własne" podobnie jak w komentowanym przepisie posługuje się formułą "każdy przejazd /.../ wykonywany pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej /.../".
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dla zastosowania sankcji przewidzianych w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kluczowym zagadnieniem jest ustalenie w sposób bezsporny, że przewóz w dniu 4 lipca 2004 r. wykonywany był przez przedsiębiorcę "pomocniczo" w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
W sprawie będącej przedmiotem skargi, jak ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolowany, kierowany przez K. Ś. pojazd był załadowany towarami przemysłowymi wiezionymi na giełdę w celu ich sprzedaży, wprost z kontrolowanego samochodu.
Materiał zebrany w sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie czy transport przedmiotowy należało ocenić jako transport drogowy czy transport na potrzeby własne. W razie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej zarejestrowanej jako "handel obwoźny" dla przyjęcia "przewozu na potrzeby własne (w rozumieniu art. 4 pkt 4 w/w ustawy) lub transportu drogowego o którym mowa w art. 4 pkt 3 przywołanej ustawy rozumianego jako każdy "przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności" wymaga od organu uprzedniego, precyzyjnego ustalenia na tle konkretnej sytuacji czy przejazd w momencie kontroli jest wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Ta okoliczność w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie została wyjaśniona, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.
Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Pełnomocnik Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie w skardze kasacyjnej zarzucił skarżonemu wyrokowi:
- 1) naruszenie przepisów postępowania a to art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. i art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., przejawiające się odmową dokonania przez Sąd oceny całokształtu okoliczności sprawy;
- 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym w następstwie czego wadliwie uznano, iż nie ma charakteru pomocniczego przewóz wykonywany przez przedsiębiorcę w przypadku prowadzenia przez niego handlu obwoźnego, co doprowadziło do odmowy zastosowania w sprawie art. 4 pkt 3 w zw. z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz 1.p. 1.1.1. załącznika do tej ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wskazuje na to, iż wykonywany przewóz w ramach handlu obwoźnego ma charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności. Skarżący zarzuca, iż Sąd meriti nie wskazał jakie okoliczności faktyczne mają jeszcze w sprawie zostać ustalone skoro wszystkie fakty są niesporne a sporem objęte są jedynie kwestie prawne odnoszące się do charakteru przewozu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Z. Ś. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Z. Ś. prowadziła działalność gospodarczą "Handel obwoźny artykułami przemysłowymi" na terenie całego kraju. Świadczy o tym zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr PHU-6411(371)2000. Do prowadzenia tej działalności wykorzystywała samochód ciężarowy Mercedes Benz nr rej. [...] należący do jej syna L. Ś., co wynika z umowy użyczenia zawartej 8 czerwca 2004 r. K. Ś. zatrudniony był przez skarżącą, co wynika z jej oświadczenia z dnia 4 lipca 2004 r.
W dniu 4 lipca 2004 r. samochód ciężarowy Mercedes Benz nr rej. [...], kierowany przez K. Ś. został zatrzymany do kontroli drogowej w miejscowości Wykień na drodze dojazdowej do giełdy samochodowej o godzinie 5 minut 34. Jak wynika z protokołu kontroli podpisanego przez K. Ś. wykonywał on przewóz narzędzi i artykułów przemysłowych będących własnością przedsiębiorstwa Z. Ś. na giełdę samochodową gdzie z przedmiotowego samochodu będzie prowadzona sprzedaż w ramach handlu obwoźnego. Obecna przy kontroli Z. Ś. oświadczyła, że nie wie czy prowadzone przez nią przedsiębiorstwo Handel Obwoźny Artykułami Przemysłowymi posiada zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych. W rzeczywistości zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne nie dysponowała, o czym świadczy wypis Nr 0001 z zaświadczenia nr 0138799 wystawionego 8 lipca 2004 r.
Jakie artykuły znajdowały się na skrzyni samochodu w czasie kontroli dowodzi faktura VAT Nr 1137/04/11. Te okoliczności jednoznacznie wskazują jaki był cel jazdy samochodu oraz, iż Z. Ś. nie dysponowała stosownym zaświadczeniem w dniu kontroli pojazdu.
Czyni to zasadnym zarzut skargi kasacyjnej, iż materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym jest kompletny i wbrew stanowisku Sądu meriti nie wymaga uzupełnienia.
Problemem w sprawie może być kwestia kwalifikacji charakteru transportu czy był to transport drogowy zdefiniowany w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym czy niezarobkowy przewóz na potrzeby własne określony w art. 4 pkt 4 ustawy. Wydaje się, że pomocne dla rozstrzygnięcia tego problemu są:
* zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej określający rodzaj działalności, która jako handel obwoźny artykułami przemysłowymi wskazuje na potrzebę przewozu towarów, co oznacza konieczność korzystania ze środka transportu;
* uzyskanie w dniu 8 lipca 2004 r. zaświadczenie na przewóz drogowy na potrzeby własne wystawione na nazwisko Z. Ś., co dowodzi o jakie zaświadczenie występowała Z. Ś.;
* oświadczenie Z. Ś. z dnia 4 lipca 2004 r. wskazujące, iż K. Ś. jest zatrudniony w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej;
- - zaświadczenie wystawione przez Kierownika Pierwszego Urzędu
Skarbowego w [...] z dnia 13 lipca 2004 r., z którego wynika, iż K. Ś. zgłoszony jest w tamtejszym urzędzie jako osoba pomagająca matce w prowadzeniu działalności gospodarczej handel obwoźny.
Ten zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kompletny i dawał organom administracyjnym podstawę do wydania decyzji. Materiał ten zezwala też na dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń w kierunku charakteru przewozu, a tym samym oceny zasadności wymierzonej kary pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok.
Rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze sytuację materialną skarżącej a także ciążącą nad nią ewentualność zapłacenia stosunkowo wysokiej kary pieniężnej, co uzasadnia stosowanie art. 207 § 2 p.p.s.a.