Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. Przedsiębiorstwo [...]w Warszawie S.A. wniosło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2040/14 oddalającego skargę Przedsiębiorstwa [...] w Warszawie S.A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W dniu 23 marca 2015 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 20 czerwca 2013 r.
Uzasadniając złożony wniosek wskazano, że zakwestionowanie decyzji, na podstawie której Spółce przysługuje tytuł prawny do władania nieruchomością skutkuje wystąpieniem po jej stronie realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Jest wysoce prawdopodobnym, iż w wyniku unieważnienia decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do Spółki zostanie przeprowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, mające na celu usunięcie jej z zajmowanej nieruchomości. Podkreślono, że nieruchomość położona przy [...]w Warszawie o powierzchni 18110 m2 ma istotne znaczenie dla prowadzonej przez Spółkę działalności i stanowi znaczący element jej aktywów. Zakwestionowanie podstawy przekazania władztwa Spółce skutkuje powstaniem stanu niepewności prawnej, która z racji charakteru nieruchomości, prowadzonej na niej przez Spółkę działalności oraz jej wartości jest szczególnie ryzykowna. Zdaniem Spółki oczywistym jest, iż zakwestionowanie ważności decyzji uwłaszczeniowej skutkuje wystąpieniem wysokiego ryzyka utraty praw do gruntu przez Spółkę oraz możliwości korzystania z niego.
Ponadto brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji skutkuje powstaniem ryzyka, iż właściciel dokona odpłatnej czynności rozporządzającej przedmiotową nieruchomością, której skutki będą trudne do odwrócenia. Osoba trzecia, która nabędzie przedmiotową nieruchomość w dobrej wierze będzie chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, która bezwzględnie przyjmuje przewagę stanu prawnego w księdze wieczystej nad stanem rzeczywistym. W przypadku zaś uchylenia zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej nie będzie żadnej możliwości zniweczenia cywilnoprawnych skutków umowy sprzedaży tej nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Z przyjętej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, LexiNexis, Warszawa 2006 r., s. 191, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiWSA 2007/4/77). Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy strona wniosła skargę kasacyjną i wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zasadności wniosku należy uznać, że wnosząca skargę kasacyjną Spółka wykazała, iż spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. Wykonanie ww. orzeczenia przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia, co do zasadności wniesionej skargi kasacyjnej, może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody.
Zaznaczyć należy, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uwłaszczeniowej może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości. W przypadku bowiem stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługującego im prawa własności, jeszcze przed dokonaniem wpisu w księdze wieczystej. Decyzja stwierdzająca nieważność uwłaszczenia może stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, który to wpis ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że zbycie nieruchomości przez osobę aktualnie ujawnioną w księdze wieczystej jako jej właściciel może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia. Istnieje realna możliwość zbycia nieruchomości przez właściciela, który nie został jeszcze ujawniony w księdze wieczystej, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał możliwości zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.