Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 163/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wskazano, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie wynika, że zostało ono skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 grudnia 2012 r. (k. 10 akt administracyjnych). Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi upłynął więc skarżącemu w dniu 21 stycznia 2013 r. (poniedziałek). Jak wynika z akt sprawy, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem ww. organu, skarżący nadał listem poleconym w dniu 22 stycznia 2013 r. (k. 5 akt sądowych).
S. N. złożył więc przedmiotową skargę po terminie, określonym w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną S. N. w całości zaskarżył opisane powyżej postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 53 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 43 i 44 k.p.a., polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi jako spóźnionej, w sytuacji gdy skarżący nie uchybił trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia.
Z uwagi na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że po awizowaniu przesyłki pod adresem zamieszkania skarżącego w D., w dniu 24 grudnia 2012 r. do agencji pocztowej w B. stawił się brat skarżącego – J. N., który odebrał przesyłkę zawierającą postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podpisując się własnoręcznie swoim imieniem i nazwiskiem. Tego samego dnia, J. N. wydał przesyłkę skarżącemu. Odbiór przesyłki w dniu 22 grudnia 2012 r. byłby niemożliwy, ponieważ agencja pocztowa w B. nie jest czynna w soboty. Ponadto, zdaniem skarżącego nie jest możliwe, aby postanowienie wydane [...] grudnia 2012 r., zostało doręczone już w dniu 22 grudnia 2012 r., tym bardziej, że siedziba organu i miejsce zamieszkania skarżącego stanowią inne, oddalone od siebie o ok. 40 km miejscowości.
Przyjmując jednak, że doręczenie nastąpiło w dniu 22 grudnia 2012 r., zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nie sposób uznać, że w tym dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 43 k.p.a. i stanowiskiem doktryny, doręczenie przewidziane w tym przepisie jest skuteczne, jeżeli spełnione zostały następujące przesłanki:
- 1. adresat był nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma
- 2. pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę,
- 3. osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi,
- 4. w razie gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę, o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania.
Okoliczności te nie miały miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ do doręczenia nie doszło w mieszkaniu skarżącego, a w agencji pocztowej w B., a od odbierającego przesyłkę brata nie odebrano oświadczenia o zobowiązaniu się do oddania jej adresatowi. Przepis art. 43 k.p.a. nie powinien być interpretowany rozszerzająco, ponieważ doręczenie zastępcze nie może prowadzić do zamknięcia drogi sądowej do ochrony praw strony.
W niniejszej sprawie nie mogło także dojść do doręczenia pisma w dniu 22 grudnia 2012 r. w pozostałych trybach przewidzianych przez przepisy art. 39-49 k.p.a., a awizowaną przesyłkę odebrał nie skarżący, a jego brat, nie przedstawiając w agencji pocztowej formalnego umocowania.
Powyższe prowadzi do wniosku, że do doręczenia przesyłki mogło dojść nie wcześniej niż w dniu 24 grudnia 2012 r., ale nawet po upływie 14 dni od pierwszego awizowania przesyłki (art. 44 § 4 k.p.a.). W związku z tym, skarga wniesiona w dniu 22 stycznia 2013 r. została złożona w terminie i nie powinna podlegać odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny badając skargę kasacyjną związany jest jej zarzutami, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie zaistniały jednak przesłanki nieważności, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Wniesiona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Analiza akt administracyjnych, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, jednoznacznie wskazuje, że to nie J. N. (brat), a W. N. (ojciec) odebrał przesyłkę, i nie w B., a w D. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się pieczęć urzędu pocztowego w D. ("D. 1"), a nie w B. Zarówno data doręczenia, jak i pieczęć urzędu pocztowego są wyraźne i wskazują na datę 22 grudnia 2012 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono również, że dotyczy pisma z dnia [...] grudnia 2012 r. o numerze [...] (por. k. 10 akt administracyjnych postępowania odwoławczego).
Jeżeli chodzi o podnoszone przez skarżącego zarzuty związane z art. 43 i 44 k.p.a., to w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zastosowania nie mógł znaleźć art. 44 k.p.a., ponieważ, jak wskazano wyżej, pismo doręczono za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi skarżącego, stosownie do treści art. 43 k.p.a.
W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że z treści przepisu art. 43 k.p.a. nie można wyprowadzić wniosku, że norma prawna w nim zawarta wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę wyraźnego oświadczenia (na piśmie), z którego treści wynika zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi. Jeżeli dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi, dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje. Datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu, nie jest nią natomiast dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez te osoby.
Jednocześnie, okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2013 r., komentarz do art. 43, teza 4 i 6 oraz cytowane tam orzecznictwo: postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2007 r., II GSK 192/07, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II OSK 2070/10, a także wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r., I SA/Lu 1731/98).
Podsumowując, za nieuzasadnione należy uznać zarzuty dotyczące art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 ust. 1 p.p.s.a. oraz art. 43 i 44 k.p.a., ponieważ w sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie zastępcze postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r., a skargę wniesiono po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, liczonego od dnia doręczenia. Przy czym, zgodnie z art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego, który w myśl art. 83 § 1 p.p.s.a. ma zastosowanie, jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Jeżeli więc skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 22 grudnia 2012 r., to termin upływał w dniu 21 stycznia 2013 r.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.