Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 907/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik K. Ś. zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego tj.:
- - art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 poz. 1508) przez jego błędną wykładnię w zakresie przesłanek przyznania zasiłku celowego oraz niewłaściwe zastosowanie uznania administracyjnego, skutkujące łącznie bezzasadną decyzją o nieprzyznaniu zasiłku celowego skarżącemu;
- - art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej przez pominięcie funkcji i zadań pomocy społecznej przy jednoczesnym nadużyciu przepisów art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w efekcie czego doszło do pominięcia ratio legis instytucji przy wydawaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie zasiłku celowego na rzecz skarżącego;
- - art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez nadużycie prawa przez organ, co doprowadziło do rażącego naruszenia funkcji gwarancyjnej Państwa wobec jednostki w postępowaniu administracyjnym.
- II. naruszenie przepisów postępowania tj.:
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej ppsa, w zw. z art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy jej podstawą była przyjęta przez organ błędna wykładnia przepisów prawa materialnego;
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 8 kpa oraz art. 77 § 1 kpa przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy jej wydanie poprzedzone było naruszeniem przez Organ wyrażonych przywołanymi przepisami podstawowych zasad postępowania administracyjnego;
- - art. 141 § 4 ppsa przez brak właściwego uzasadnienia prawnego zaskarżonego wyroku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd pierwszej instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa.
Również zarzut dotyczący braku właściwego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazły się bowiem wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 ppsa - zawiera ono wystarczającą argumentację dotyczącą oceny decyzji organów obu instancji oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.
Wedle ustaleń organów administracji skarżący kasacyjnie jest stałym beneficjentem pomocy społecznej i korzysta z zasiłku stałego, a także zasiłków okresowych i celowych. Wartość przyznanej skarżącemu kasacyjnie pomocy została określona wedle realnych możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Nie można zatem uznać, że decyzje organów administracji, odmawiające skarżącemu przyznania zasiłku celowego na pokrycie czynszu bieżącego i zaległości, zostały wydane z naruszeniem art. 39 ustawy o pomocy społecznej.
Z przepisu tego wynika, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Jakkolwiek spłata zaległości czynszowej może być w szczególnych przypadkach uznana za niezbędną potrzebę bytową, o tyle rozmiar udzielanej skarżącemu kasacyjnie pomocy ze środków pomocy społecznej nie daje podstaw do przyjęcia, aby w rozumieniu powołanego przepisu, również w tym wypadku zaległość czynszową uznać za niezbędną potrzebę bytową.
Ponadto z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek ten zostaje przyznany na zasadzie uznania administracyjnego. Z art. 3 ust. 4 powołanej ustawy wynika natomiast, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że wielkość udzielanej pomocy jest uzależniona m.in. od możliwości, jakimi dysponuje organ przyznający świadczenie. Jeżeli więc organ posiada ograniczone środki finansowe na realizację zadań z pomocy społecznej, to przy jej udzielaniu zobowiązany jest – z mocy art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej – uwzględnić potrzeby jak największej grupy podopiecznych. Nie można zatem uznać, że organy administracji dopuściły się niewłaściwego zastosowania uznania administracyjnego przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego kasacyjnie o przyznanie zasiłku celowego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu pierwszej instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.