Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r. II SA/Wa 2418/04 oddalił skargę G. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] nr [...], którą odmówiono skarżącemu przyznania w drodze wyjątku renty z tytułu niezdolności do pracy.
Skarżący (urodzony w 1966 r.) legitymuje się okresem ubezpieczenia wynoszącym tylko 9 lat i 4 miesiące i 19 dni, przy czym ostatni okres składkowy przypada na dzień 31 stycznia 1992 r., natomiast od tej daty do daty powstania całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (1 stycznia 2004 r.) nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, i dlatego sąd podzielił stanowisko Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że nie zachodzą szczególne okoliczności, o jakich mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), gdyż sam fakt rejestracji jako osoba bezrobotna takiej okoliczności nie stanowi, zwłaszcza że skarżący zamieszkuje w dużym mieście (Wrocław), nie zaś w miejscowości zagrożonej strukturalnym bezrobociem, i w 1997 r. przez 3 miesiące pracował w Niemczech, był więc zdolny do pracy.
Wnosząc skargę kasacyjną G. M. jako jej podstawę przytoczył naruszenie prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy "przez przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w drodze wyjątku, mimo iż z ustaleń Sądu wynika, że skarżący spełnia warunki określone w cytowanym przepisie, w szczególności zaś nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano przede wszystkim, że "skarżący był bezrobotnym specjalnego rodzaju, osobą chorą, która z uwagi na stan zdrowia nie mogła podjąć zatrudnienia".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, chociaż uzasadnienie skargi nie tłumaczy tej podstawy dostatecznie jasno.
Stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, świadczenie w drodze wyjątku można przyznać osobom, które – aby ograniczyć się tylko do tego aspektu – wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają ustawowych warunków do uzyskania prawa do emerytury lub renty.
Za szczególną okoliczność, w rozumieniu powołanego przepisu, uważa się zwłaszcza – o czym zresztą mowa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – zdarzenie lub stan wyłączający aktywność zawodową danej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków, nie zostało zaś wszechstronnie wyjaśnione, czy taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Skarżący bowiem orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2004 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji od dnia 1 stycznia 2004 r. (wobec nasilenia objawów choroby w styczniu 2004 r.) z powodu przede wszystkim schizofrenii paranoidalnej o ciężkim przebiegu.
Z orzeczenia lekarskiego nie wynika, aby to schorzenie powstało nagle, od wskazanej daty, wymaga zatem ustalenia, czy schizofrenia mogła rozwinąć się wcześniej i powodować co najmniej psychiczną niezdolność skarżącego do podjęcia zatrudnienia, jeżeli nie był w stanie kierować swoim postępowaniem.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.