Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2149/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. W. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2011 r. nr orzekającą o odmowie przyznania mu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie zaś do § 1 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu.
W toku postępowania organ ustalił, że M. W. oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 23 marca 2011 r. wystąpił o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca posiadał lokal mieszkalny przy ul. G. [...] m. 18, który otrzymał na podstawie umowy najmu z dnia 4 kwietnia 2008 r., zawartej na czas nieoznaczony, pomiędzy nim a Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" w Warszawie. Pismem z dnia 17 marca 2010 r. Spółdzielnia zaproponowała M. W. wykup zajmowanego lokalu na zasadach pierwokupu. W dniu 16 kwietnia 2010 r. wnioskodawca poinformował Spółdzielnię, że z uwagi na brak własnych środków i zdolności kredytowej nie ma możliwości wykupu lokalu i prosi o kontynuowanie najmu na zasadach dotychczasowych. W odpowiedzi na powyższe otrzymał informację o rozwiązaniu umowy najmu zajmowanego lokalu, z którego rozliczył się protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 6 sierpnia 2010 r. i w tym dniu utracił w miejscu pełnienia służby prawo do zajmowania na podstawie umowy najmu spółdzielczego lokalu mieszkalnego, a tym samym brak jest podstaw prawnych do ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną.
Sąd wskazał, iż kwestią sporną w sprawie jest zastosowanie § 1 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., zgodnie z którym równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust.
1. Według przepisu ust. 1 § 1 tego rozporządzenia równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę – dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2, 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, 6) tymczasowej kwatery.
Zdaniem Sądu organ wadliwie przyjął, że funkcjonariusz z dniem 6 sierpnia 2010 r., tj. z dniem podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego i przekazania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" lokalu mieszkalnego przy ul. G. [...] m. 18 utracił w miejscu pełnienia służby prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, a w konsekwencji, że brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał, aby skarżący zajmował wskazany lokal jako najemca spółdzielczego prawa do lokalu w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Jak wynika bowiem z akt sprawy, w szczególności umowy najmu zawartej w dniu 4 kwietnia 2008 r. pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" a M. W., a także pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] kwietnia 2011 r. jej przedmiotem był najem lokalu mieszkalnego nr 18 przy ul. G. [...]. Prawo najmu spółdzielczego prawa do lokalu przewidziane w art. 48 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przysługuje najemcy lokalu będącego przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową, mieszkaniem zakładowym przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej. Niewątpliwie zatem najem spółdzielczego prawa do lokalu nie może wynikać z umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej pomiędzy skarżącym a Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Główny Policji. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w zw. § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczególnych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918 ze zm.) w zw. 48 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) polegającą na przyjęciu przez Sąd, że M. W. nie utracił w miejscu pełnienia służby prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, a w konsekwencji, że nie zaistniała przesłanka do odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie organu Sąd błędnie uznał, że organ nie wykazał, aby skarżący zajmował lokal przy ul. G. [...] m. 18 jako najemca spółdzielczego prawa do lokalu w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Sformułowany zarzut należy uznać za bezpodstawny, ponieważ w § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) jest mowa o "spółdzielczym lokalu mieszkalnym, w tym lokatorskim lub własnościowym, oraz spółdzielczym lokalu mieszkalnym zajmowanym na podstawie umowy najmu". W przedmiotowej sprawie lokal przy ul. Grójeckiej 88A m. 18 zajmowany przez skarżącego odpowiada pojęciu "spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy". W konsekwencji jego utraty zaistniała przesłanka do odmowy przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Należy zgodzić się ze skargą kasacyjną, że w niniejszej sprawie rozważania Sądu I instancji dot. art. 48 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie mogą mieć zastosowania. Tym niemniej pomimo błędnego uzasadnienia wyrok odpowiada prawu.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Bezsporne jest, iż skarżący nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, co oznacza, iż nie zostały zrealizowane jego uprawnienia w tym zakresie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat ugruntowany jest pogląd, iż równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby ma charakter swoistego ekwiwalentu za niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ww. ustawy o Policji. Jeżeli więc nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość przydzielenia skarżącemu lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, to generalnie posiada on uprawnienia do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Interpretacja więc przepisów powołanego aktu wykonawczego dot. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego musi uwzględniać wskazaną wyżej zasadę.
Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący nie posiada spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu. Skarżący nie utracił prawa do jego zajmowania, ale została jednostronnie z przyczyn niezależnych od niego rozwiązana umowa najmu. Dokonana zaś przez organ wykładnia § 1 ust. 2 pkt 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofnięcia i zwrotu przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, całkowicie pominęła charakter tego równoważnika w kontekście ustawowego prawa policjanta do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej.
Z tych wszystkich względów uznając, że wyrok pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.