Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 810/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Spółdzielni [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w R. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Sad wyjaśnił:
Decyzją z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. oddał w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w R. nieruchomości wskazane w tej decyzji. P. F., wnioskiem z dnia 22 listopada 1999 r., wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji, obejmującej działkę od niego wywłaszczoną, o zwrot której się stara. Prezydent Miasta R., decyzją z dnia [...] nr [...], odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, zaś Samorządowe Kolegium, decyzją z dnia [...] nr [...], uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Miasta R., uznając, iż to ten organ jest właściwy w sprawie. W/w Spółdzielnia, wnioskiem z dnia 6 lutego 2006 r., wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium wskazując, iż została ona wydana w sprawie już rozstrzygniętej decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] nr [...], wydaną na skutek tego samego odwołania P. F. od decyzji Prezydenta z dnia [...].
We wniosku podkreślono też, że decyzja z dnia [...] nigdy nie była doręczona Spółdzielni, a o jej istnieniu dowiedział się przypadkowo pracownik Spółdzielni 6 lutego 2006 r., kompletując dokumenty innej sprawy. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], jako że nie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem na skutek odwołania P. F. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] zostały wydane dwie decyzje: z dnia [...] i z dnia [...], przy czym decyzję z dnia [...]. Spółdzielnia zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego i na skutek skargi została ona uchylona w trybie samokontroli decyzją z dnia [...] nr [...], którą Spółdzielnia otrzymała 26 lipca 2000 r., zaś postępowanie sądowe umorzone, postanowieniem z dnia 20 września 2000 r. sygn. akt SA/Rz 863/00. W wyniku wniosku Spółdzielni o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...].
W skardze na decyzję z dnia [...] Spółdzielnia zarzuciła, iż nie posiada dokumentu potwierdzającego doręczenie decyzji z dnia [...].
Oddalając skargę Sąd stwierdził, iż z akt sprawy sygn. akt SA/Rz 863/00 wynika, że "[...] Spółdzielnia [...]" wniosła skargę na decyzję z dnia [...] domagając się jej uchylenia, gdyż nie była stroną w sprawie, a skarga ta została cofnięta na rozprawie w dniu 20 września 2000 r. przez pełnomocnika Spółdzielni (radca prawny A. P. z substytucji radcy prawnego B. K.), z uwagi na wydanie przez Kolegium decyzji z dnia [...] trybie samokontroli (art. 38 ust. 2 ustawy o NSA), zatem, pełnomocnikowi Spółdzielni znana była treść decyzji z dnia [...], zaś w sprawie nie było przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], gdyż decyzja z dnia [...] została uchylona ww. decyzją z dnia [...].
Sąd uznał, że jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] jest lakoniczne, co nie w pełni odpowiada art. 107 § 3 k.p.a., to jednak odwołuje się ono do uzasadnienia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], które jest wyczerpujące, zatem naruszenie to pozostawało bez wpływu na wynik sprawy.
Reprezentowana przez radcę prawnego, Spółdzielnia [...] w R., złożyła skargę kasacyjną od wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa procesowego przez:
- – błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...] nie stanowi podstawy do jej uchylenia, tj. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.;
- – niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. naruszenie art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi wskazano, że konsekwencją stwierdzenia, iż uzasadnienie decyzji nie odpowiada prawu, powinno być jej uchylenie jako wadliwej, bowiem motywy decyzji powinny być tak ujęte aby strona mogła zrozumieć przesłanki jakimi kierował się organ, zaś lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto podkreślono, że nie jest jasna kwestia prawidłowości doręczenia decyzji z dnia [...] gdyż Sąd powołuje się na skargę "[...] Spółdzielni [...]", a Spółdzielnia o zbliżonej nazwie [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa prowadzi działalność na terenie R. i niewykluczone, że ten sam pełnomocnik mógł działać w podobnym procesie tej Spółdzielni, co należało wyjaśnić, a nie sugerować, że to pełnomocnik skarżącej miał wiedzę co do decyzji z dnia [...]. Skarżąca podniosła, że ma trudności w ustaleniu prawidłowości doręczenia tej decyzji, dlatego dotychczasowe prowadzenie sprawy spowodowało, że wiele kwestii istotnych dla sprawy nie zostało należycie zbadanych i wyjaśnionych.
Z. K. – uczestniczka postępowania - wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Znaczy to, że o ile w sprawie nie zachodzą przyczyny nieważności wskazane w § 2 art. 183, Naczelny Sąd, rozpoznając skargę kasacyjną, może badać sprawę tylko w ramach przytoczonych w tej skardze podstaw.
Podstawy skargi kasacyjnej zawiera art. 174 P.p.s.a. i wskazuje ich dwie: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z kolei art. 176 P.p.s.a. określa elementy, jakie powinna zawierać skarga kasacyjna i wśród nich wymienia przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie. Zgodne z tymi przepisami przytoczenie podstaw skargi będzie polegało na wskazaniu konkretnych przepisów, konkretnego aktu normatywnego czy to prawa materialnego, czy procesowego, charakteru naruszenia tych przepisów oraz uzasadnienie podanych naruszeń. Tylko tak skonstruowana skarga kasacyjna daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość rozpoznania jej co do meritum, a więc w zakresie jakiego oczekuje wnoszący tę skargę.
Natomiast skarga sporządzona, z formalnego punktu widzenia, prawidłowo, ale nieodpowiadająca wskazanym uwarunkowaniom, nie może wywołać takiego skutku, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma ani obowiązku ani uprawnienia jej poprawiania, uzupełniania czy interpretowania.
W niniejszej sprawie zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Jak wskazano wyżej, art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przewiduje taką właśnie podstawę skargi kasacyjnej, jednak w jego ramach, obok wskazania przepisu, należy podać charakter jego naruszenia. Przepis ten stanowi, że naruszenie przepisów postępowania polega na istotnym wpływie na wynik rozstrzygnięcia. W skardze postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Takiego charakteru naruszenia przepisów postępowania w/w przepis nie przewiduje, zatem nie wiadomo czy wskazane przepisy zostały naruszone w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bowiem ani z podstaw skargi, ani z jej uzasadnienia to nie wynika.
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia, jeśli idzie o zarzut naruszenia przepisów postępowania jest wskazanie aktu normatywnego. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co znaczy, że przepisami postępowania jakie mogły zostać przez ten Sąd naruszone są przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzkie sądy administracyjne procedują wg tych przepisów i tylko je mogą naruszyć w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 113 § 1 P.p.s.a.
Jak powiedziano wyżej, aktem normującym postępowanie przed sądami administracyjnymi jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem, wg którego prowadzą postępowanie organy administracji.
Postawienie zatem Wojewódzkiemu Sądowi zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. bez jakiegokolwiek powiązania ich z przepisami P.p.s.a. czyni taki zarzut nietrafnym. Wyrok Sądu nie może naruszać art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ten przepis wskazuje jakim wymogom ma odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej. Natomiast jeśli skarżącej chodziło o to, że zaskarżona decyzja naruszyła ten przepis i z tego powodu powinna zostać uchylona, to należało wskazać przepis P.p.s.a., który Wojewódzki Sąd naruszył nie uchylając takiej wadliwej – zdaniem skarżącej – decyzji. Tak podstawy skargi kasacyjnej, jak i uzasadnienie takiego przepisu P.p.s.a. nie wskazują.
Jako naruszenie przepisów P.p.s.a wskazano art. 113 § 1, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi, że naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przepis ten stanowi, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Jest to przepis skierowany do prowadzącego rozprawę – jej przewodniczącego, który pozwala na zamknięcie rozprawy, gdy Sąd uzna sprawę za wyjaśnioną. Oznacza to, że przepis ten może zostać naruszony, gdyby rozprawa została zamknięta przed wyjaśnieniem sprawy. Naruszenie tego przepisu procesowego mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku, ale tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna zarzuca w podstawach naruszenie art. 113 § 1 P.p.s.a., jednak z uzasadnienia nie wynika czy i jaki wpływ miało to naruszenie na wynik. Postawiony zarzut nie koresponduje z uzasadnieniem.
Z akt sądowoadministracyjnych wynika, że rozprawa została zamknięta, gdyż Sąd uznał sprawę za wyjaśnioną. Przepis ten nie został zatem naruszony. Wydaje się, że skarżąca, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, ma na myśli swoje wątpliwości co do doręczenia jej decyzji z dnia [...]. Do kwestii tej Wojewódzki Sąd się odniósł w uzasadnieniu wyroku i w jego ocenie skarżąca wiedziała o tej decyzji. Jeśli skarżąca uważa inaczej, to jest to tylko różnica poglądów co do faktu, ale nie oznacza to naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym jeszcze raz należy, że art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jako podstawę skargi kasacyjnej wymienia naruszenie przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie i takie naruszenie powinno być wykazane. W skardze zarzucono niewyjaśnienie wszystkich okoliczności – co nie miało miejsca – nie wskazuje czy i jaki to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Należy także dodać, że przedmiotem sprawy było stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], a wobec tego w tym postępowaniu znaczenie miał tylko sam fakt istnienia decyzji z dnia [...], zaś kwestia prawidłowości jej doręczenia skarżącej miałaby znaczenie tylko w postępowaniu dotyczącym tej decyzji. Zarzut zatem naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.