Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 1 grudnia 2017r. oddalił skargę M. B. na bezczynność Instytutu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego działającego w ramach przyznanego prawa pomocy, wniósł skargę kasacyjną wnioskując o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczył również o zrzeczeniu się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 3 § 1, art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 151, art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1769, dalej: u.d.i.p.) poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów na okoliczność wysłania i doręczenia organowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej i niewezwanie skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi;
- 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy Sąd był zobowiązany do rozstrzygania w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi;
- 3) art. 151 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez oddalenie skargi i uchylenie się od oceny czy organ pozostawał w bezczynności mimo, że organ nie udostępnił informacji publicznej na wniosek skutecznie złożony przez skarżącego;
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie złożył skutecznie wniosku o udostępnienie informacji publicznej i w konsekwencji oddalenie skargi i uchylenie się od oceny czy organ pozostawał w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Instytut [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że podstawowym argumentem uznania skargi za nieuzasadnioną i jej oddalenie przez Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. było przyjęcie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którego rozpoznaniu - jak twierdzi skarżący - organ pozostaje bezczynny, nie został w ogóle złożony. Sąd wskazał, że powyższej okoliczności nie potwierdził sam skarżący w treści złożonej osobiście skargi, nie sprecyzował jej również profesjonalny pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu skargi.
Stwierdzić należy, że skarga kasacyjna formułując szereg w tym zakresie zarzutów naruszenia przepisów procesowych nie wykazuje, by uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem jest to wymóg ustawowy sformułowany w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Podkreślić zatem trzeba, że faktyczne działanie, jakim jest udostępnienie informacji publicznej to zespół czynności materialno-technicznych wywołanych żądaniem uzyskania informacji, które posiadają organy i urzędy publiczne. Wniosek w tym zakresie jest niezbędnym elementem procedury. Z chwilą bowiem skutecznego złożenia wniosku zaczynają biec terminy do jego rozpatrzenia. Powyższe wynika z brzmienia powołanego w skardze kasacyjnej art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który zakreśla podstawowe terminy do rozpoznania wniosku. Wskazać zatem należy, że skarga kasacyjna nie zaprzecza konstatacji Sądu I instancji co do braku złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie przez Dyrektora Instytutu [...] informacji publicznej. Podkreślić zaś trzeba, że nadesłane wraz ze skargą akta sprawy oraz złożone - zarówno przez skarżącego, jak i przez organ - pisma procesowe nie odwołują się do pisma, czy choćby ustnie wyrażonego żądania udostępnienia informacji pozostających w dyspozycji organu.
W tej sytuacji niecelowym było prowadzenie przez Sąd I instancji dowodowego postępowania uzupełniającego uregulowanego w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że skarga kasacyjna w odniesieniu do powyższego nie zawiera twierdzenia, by stosowny w tym zakresie wniosek został przez skarżącego złożony.
Stwierdzić również należy, że wniesiona w tej sprawie skarga była wystarczająco precyzyjnie sformułowana, by jej przedmiot odnieść do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jak to w konsekwencji uczynił Sąd I instancji. Potrzeba wezwania do sprecyzowania skargi z uwagi na wyprowadzenie hipotezy, że intencją skarżącego mogłaby być uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego skarżącego, nie znajdowała uzasadnienia. Sąd nie jest zobowiązany w toku czynności wstępnych proponować wnoszącemu skargę możliwe warianty przedmiotu zaskarżenia. Stwierdzić zatem należy, że w wyniku prawidłowo oznaczonego przedmiotu sprawy, Sąd I instancji przejął do rozpoznania sprawę, którą skontrolował w jej granicach pozostając w zgodzie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił ją na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.
Jednocześnie mając na uwadze okoliczności sprawy, uznając niniejszą sprawę jako przypadek szczególnie uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od obciążenia skarżącego zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ.