Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 807/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił:
Decyzją z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...], Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. oddał w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R., nieruchomości w niej wskazane. P. F., wnioskiem z dnia 2 listopada 1999 r., wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji, jako obejmującej działkę od niego wywłaszczoną, o zwrot której zamierza się ubiegać, zaś Zarząd Miasta R., decyzją z dnia [...] nr [...], odmówił stwierdzenia wygaśnięcia.
Po rozpatrzeniu odwołania P. F., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., decyzją z dnia [...] nr [...], uchyliło decyzję Zarządu Miasta z dnia [...] oraz decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z dnia [...] lutego 1989 r. wskazując, że decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste określała dwumiesięczny termin zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji, który upływał dnia 25 czerwca 1989 r. i po tej dacie decyzja nie mogła już być podstawą zawarcia umowy, a wobec tego należało ją wyeliminować z obrotu prawnego, a nie czynić podstawą aktu z 1991 r. Dnia 6 lutego 2006 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Kolegium z dnia [...], podnosząc, że uchyliła ona decyzję Zarządu Miasta z dnia [...], a ta decyzja została wydana w wyniku wcześniejszej decyzji Kolegium z dnia [...], ta zaś decyzja rażąco naruszała prawo, bowiem w tej samej sprawie została już wydana decyzja z dnia [...], uchylająca decyzję z dnia [...] lutego 1989r. Skoro decyzje z dnia [...] i z dnia [...] dotknięte były wadą nieważności, tym samym nieważna jest decyzja z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], wywodząc, iż jego decyzja z dnia [...] nie została wydana w sprawie gdzie już zapadło ostateczne rozstrzygnięcie, bowiem decyzja z dnia [...] została uchylona przez Kolegium w trybie samokontroli, na skutek skargi Spółdzielni, decyzją z dnia [...], a postępowanie sądowe umorzone postanowieniem z dnia 20 września 2000 r. sygn. akt SA/Rz 863/00. Na skutek wniosku Spółdzielni o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...], zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia [...], wskazaną na wstępie.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, iż błędna jest teza Spółdzielni co do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...], w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. z dnia [...], bowiem ta decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia [...].
Z akt Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze SA/Rz 863/00 wynika, iż na rozprawie w dniu 20 września 2000 r. substytut pełnomocnika Spółdzielni wniósł o umorzenie postępowania sądowego ze skargi Spółdzielni na decyzję z dnia [...] wobec jej uchylenia, w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, decyzją z dnia [...], który to wniosek Sąd uwzględnił, umarzając postępowanie sądowe, postanowieniem z dnia 20 września 2000 r. Dopiero po tym fakcie została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] i następne po niej z [...] pierwszej instancji i z [...] drugiej instancji.
Sąd podkreślił, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] powołuje się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa, zaś jego uzasadnienie na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jednak stwierdził, że żadna z tych podstaw nie zaistniała w sprawie. Nadto Sąd zauważył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne, co nie wyczerpuje w pełni wymagań art. 107 § 3 k.p.a., jednak naruszenia tego Sąd nie uznał za mające istotny wpływ na wynik, bowiem odniesiono się w tym uzasadnieniu do wyczerpującego uzasadnienia decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną.
Reprezentowana przez radcę prawnego, Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w R. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zarzucając naruszenie prawa procesowego przez:
- błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że zbyt lakoniczne uzasadnienie decyzji Kolegium z dnia [...] nie stanowi podstawy do jej uchylenia, tj. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.;
- niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. naruszenie art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że konsekwencją stwierdzenia, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom prawa powinno być uchylenie decyzji jako wadliwej, gdyż lakoniczne uzasadnienie narusza art. 107 § 3 k.p.a., nie pozwalając stronie na zrozumienie motywów rozstrzygnięcia, a także, że nie została wyjaśniona kwestia prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji Samorządowego Kolegium z dnia 18 lipca 2000 r.
Uczestniczka postępowania – Z. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Znaczy to, że, o ile w sprawie nie zachodzą przyczyny nieważności wskazane w § 2 art. 183, Naczelny Sąd rozpoznając skargę kasacyjną może badać sprawę tylko w ramach przytoczonych w tej skardze podstaw.
Podstawy skargi kasacyjnej zawiera art. 174 P.p.s.a. i wskazuje ich dwie: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z kolei art. 176 P.p.s.a. określa elementy jakie powinna zawierać skarga kasacyjna i wśród nich wymienia przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie. Zgodne z tymi przepisami przytoczenie podstaw skargi będzie polegało na wskazaniu konkretnych przepisów, konkretnego aktu normatywnego czy to prawa materialnego, czy procesowego, charakteru naruszenia tych przepisów oraz uzasadnienie podanych naruszeń. Tylko tak skonstruowana skarga kasacyjna daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość rozpoznania jej co do meritum, a więc w zakresie jakiego oczekuje wnoszący tę skargę. Natomiast skarga sporządzona z formalnego punktu widzenia prawidłowo, ale nieodpowiadająca wskazanym uwarunkowaniom, nie może wywołać takiego skutku, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma ani obowiązku, ani uprawnienia jej poprawiania czy interpretowania.
W niniejszej sprawie zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Jak wskazano wyżej, art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przewiduje taką właśnie podstawę skargi kasacyjnej, jednak w jego ramach obok wskazania przepisu należy podać charakter naruszenia. Przepis ten stanowi, że naruszenie przepisów postępowania polega na istotnym wpływie na wynik rozstrzygnięcia. W skardze postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Takiego charakteru naruszenia przepisów postępowania w/w przepis nie przewiduje, zatem nie wiadomo czy wskazane przepisy zostały naruszone w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bowiem ani z podstaw skargi ani z jej uzasadnienia to nie wynika.
Kolejną kwestią wymagająca wyjaśnienia, jeśli idzie o zarzut naruszenia przepisów postępowania, jest wskazanie aktu normatywnego. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co znaczy, że przepisami postępowania jakie mogły zostać przez ten Sąd naruszone są przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzkie sądy administracyjne procedują wg tych przepisów i tylko je mogą naruszyć w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 113 § 1 P.p.s.a.
Jak powiedziano wyżej, aktem normującym postępowanie przed sądami administracyjnymi jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem, wg którego prowadzą postępowanie organy administracji.
Postawienie zatem Wojewódzkiemu Sądowi zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. bez jakiegokolwiek powiązania ich z przepisami P.p.s.a. czyni ten zarzut nietrafnym. Wyrok Sądu nie może naruszać art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ten przepis wskazuje jakim wymogom ma odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej. Natomiast jeżeli skarżącej chodziło o to, że zaskarżona decyzja naruszyła ten przepis i z tego powodu powinna zostać uchylona, to należało wskazać przepis P.p.s.a., który wojewódzki Sąd naruszył, nie uchylając takiej wadliwej – zdaniem skarżącej – decyzji. Tak podstawy skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnienie takiego przepisu P.p.s.a. nie wskazują.
Jako naruszenie przepisów P.p.s.a. wskazano art. 113 § 1, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi, że naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przepis ten stanowi, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Jest to przepis skierowany do prowadzącego rozprawę – jej przewodniczącego, który pozwala na zamknięcie rozprawy, gdy Sąd uzna sprawę za wyjaśnioną. Oznacza to, że przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby rozprawa została zamknięta przed wyjaśnieniem sprawy. Naruszenie tego przepisu mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku ale tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna zarzuca w podstawach naruszenie art. 113 § 1 P.p.s.a., jednak z uzasadnienia nie wynika czy i jaki wpływ miało to naruszenie na wynik. Postawiony zarzut nie koresponduje z uzasadnieniem
Z akt sądowoadministracyjnych wynika, że rozprawa została zamknięta gdyż Sąd uznał sprawę za wyjaśnioną. Przepis ten nie został zatem naruszony. Wydaje się, że skarżąca, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, ma na myśli swoje wątpliwości co do doręczenia jej decyzji z dnia [...]. Do kwestii tej Wojewódzki Sąd odniósł się w uzasadnieniu wyroku i w jego ocenie skarżąca wiedziała o tej decyzji. Jeśli skarżąca uważa inaczej, to jest to tylko różnica poglądów co do faktu, ale nie oznacza to naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym jeszcze raz należy, że art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jako podstawę skargi kasacyjnej wymienia naruszenie przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie i takie naruszenie powinno być wykazane.
W skardze zarzucono niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, co nie miało miejsca – nie wskazując, czy i jaki to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Należy także dodać, że przedmiotem sprawy było stwierdzenie niważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], a wobec tego w tym postępowaniu znaczenie mógł mieć tylko sam fakt istnienia decyzji z dnia [...], zaś kwestia prawidłowości jej doręczenia skarżącej, miałaby znaczenie tylko w postępowaniu dotyczącym tej decyzji. Zatem zarzut naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.