Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22.06.2005 r. sygn. akt II SA/Wa 430/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...], którą odmówiono A. K. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), wskazujący cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby osoba starająca się mogła otrzymać świadczenie w drodze wyjątku – wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd, stwierdzając, że A. K. nie spełnił wszystkich przesłanek. Jedną z nich jest całkowita niezdolność do pracy, ze względu na wiek lub stan zdrowia, a A. K. w chwili wydawania decyzji miał 42 lata, tak więc nie spełnił przesłanki niezdolności do pracy ze względu na wiek, a także nie spełnił jej ze względu na stan zdrowia, gdyż orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia 13.09.2004 r. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy, okresowo do dnia 30.09.2005 r. – kontynuował Sąd, konkludując, iż to orzeczenie jako aktualnie określające stan zdrowia było dowodem w sprawie, poprzednie z dnia 13.08.2003 r. orzekało całkowitą niezdolność do dnia 31.08.2004 r.
A. K., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego art. 83 cyt. wyżej ustawy oraz art. 6, 7, 8, 12 k.p.a., a także rażące naruszenie prawa procesowego art. 75, 78 k.p.a., poprzez dopuszczenie sprzecznego z prawem dowodu z wypisu treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 14.09.2004 r. i pominięcie dowodu z wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika z dnia 14.08.2003 r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że orzeczenie z dnia 13.09.2004 r. nie może być dowodem w sprawie, bowiem lekarz orzekł w nim, że przed tą datą skarżący był częściowo niezdolny do pracy pomimo, iż istniało orzeczenie lekarza orzecznika, którym był uznany przed tą datą za całkowicie niezdolnego do pracy, co było poddane kontroli sądowej w procesie o rentę przed Sądem Okręgowym w Świdnicy (sygn. akt VII U 4120/03). Należy więc uznać, stwierdzono, iż lekarz orzecznik poświadczył w dokumencie z dnia 14.09.2004 r. nieprawdę i dokument ten nie mógł stanowić praworządnego dowodu, a Sąd powinien powołać innego biegłego, który wydałby ocenę zgodną z rzeczywistym stanem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa", stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, aby zatem umożliwić Sądowi ocenę zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podstawy skargi kasacyjnej muszą odpowiadać wymogom art. 174 ppsa. Przepis ten przewiduje dwie podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej powinny zatem wskazywać konkretne przepisy konkretnego aktu prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, które miały zastosowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, bowiem skarga ta dotyczy rozstrzygnięcia tego sądu. Nieodpowiadające warunkom art.174 ppsa przytoczenie podstaw kasacyjnych czyni je nieskutecznymi.
A. K. zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 6, 7, 8, 12 k.p.a., a także rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 75, 78 k.p.a. Pomijając już to, że art.174 ppsa nie zawiera jako podstawy skargi kasacyjnej rażącego naruszenia prawa, czy to materialnego czy procesowego, to stwierdzić należy, iż art. 6, 7, 8, 12 k.p.a. nie są przepisami prawa materialnego. Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem regulującym zasady postępowania przed organami administracji publicznej, a zatem aktem o charakterze procesowym. Wskazane jako prawo materialne przepisy art. 6, 7, 8, 12 k.p.a. są to zasady ogólne postępowania administracyjnego, którymi organy mają obowiązek kierować się prowadząc postępowanie.
Nadto - i dotyczy to także drugiej podstawy skargi kasacyjnej, naruszenia prawa procesowego art. 75,78 k.p.a. - przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Postępowanie to regulują przepisy ustawy cyt. jako ppsa, tj. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast przepisy k.p.a. miały odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w stanie prawnym, obowiązującym od dnia 1.01.2004 r. Wobec tego, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie są prawem materialnym, ani nie mają zastosowania do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące przepisy tego aktu jako te, które naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, są całkowicie chybione.
Pozostaje zatem do rozważenia zarzut naruszenia art. 83 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Zawiera on cztery przesłanki uzyskania świadczenia w drodze wyjątku, które muszą być spełnione łącznie i niewystąpienie choć jednej z nich uniemożliwia przyznanie świadczenia. Są nimi: konieczność bycia osobą ubezpieczoną, nie spełnianie warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, niemożność podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nieposiadanie niezbędnych środków utrzymania.
Z akt sprawy wynika, iż A. K. nie spełnia przesłanki co do całkowitej niezdolności do pracy. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 13.08.2003 r. został on uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do dnia 31.08.2004 r., a ta niezdolność powstała dnia 11.05.2003 r., jednak po tej dacie Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie wydał orzeczenie co do stanu zdrowia A. K. z dnia 13.09.2004 r. i zgodnie z nim skarżący został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia 30.09.2005 r. a niezdolność datuje się od 11.05.2003 r. Wydając decyzję po dniu 13.09.2004 r., tj. dnia 6.10.2004 r. (I instancja) i dnia [...] (II instancja), Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie oparł się na orzeczeniu z dnia 13.09.2004 r., bowiem ono świadczyło o aktualnym stanie zdrowia skarżącego. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 83 cyt. ustawy uznając, że nie została spełniona jedna z wymienionych w nim przesłanek, skoro akta sprawy taki dowód zawierały.
Skarżący uważa, że orzeczenie z dnia 13.09.2004 r. nie może być dowodem w sprawie, bowiem jest fałszywe z tego względu, że orzeka o stanie zdrowia sprzed daty jego wydania, podczas gdy zostało to już prawomocnie rozstrzygnięte w orzeczeniu z dnia 13.08.2003 r. Pogląd ten zdaje się wynikać z tego, że orzeczenie z dnia 13.09.2004 r. mówi, iż częściowa niezdolność powstała dnia 11.05.2003 r., a w orzeczeniu z dnia 13.08.2003 r. wskazano, że od tego dnia datuje się całkowitą niezdolność do pracy. Jednak należy stwierdzić, że data 11.05.2003 r. jest tą, od której datuje się choroba skarżącego, gdyż w tym dniu nastąpiło zdarzenie (zawał serca) które spowodowało skutek w postaci uprzednio całkowitej – do 31.08.2004 r., a potem do dnia 30.09.2005 r. częściowej niezdolności do pracy.
Z przyczyn wyżej wskazanych, skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlegała oddaleniu, na podstawie art. 184 ppsa.