Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1173/12

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 1013/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu /dalej: WSA/, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.G. na orzeczenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu /dalej: KWP/ z dnia 2 września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w wyniku wznowienia postępowania orzeczenia w sprawie kary dyscyplinarnej – skargę oddalił.

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:

orzeczeniem dyscyplinarnym Nr [...] z dnia 29 kwietnia 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] /dalej: KPP/ ukarał [...] T.G. karą wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe ([...]) za to, że w dniu [...] października 2010 r., w związku z uzyskaną na jego wniosek informacją, że sprawdzony w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji telefon komórkowy marki [...] o nr [...] figuruje jako utracony w wyniku przestępstwa, zaniechał jakichkolwiek działań w celu jego odzyskania, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 87 Instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji /dalej: Instrukcji/, będącej załącznikiem do Decyzji Nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie funkcjonowania zestawu zbiorów informacji tworzących Krajowy System Informacyjny Policji /dalej: KSIP/.

Od orzeczenia tego ukarany nie złożył odwołania, natomiast w dniu 31 maja 2011 r. wystąpił o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. W wyniku rozpatrzenia sprawy w trybie wznowieniowym, KPP orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia 25 lipca 2011 r., zmienił dotychczasowe orzeczenie z dnia 29 kwietnia 2011 r. i stwierdził winę policjanta oraz wymierzył mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Po rozpatrzeniu odwołania ukaranego policjanta, KWP orzeczeniem Nr [...] z dnia 2 września 2011 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji wskazując, że z zebranego w toku postępowania dyscyplinarnego materiału wynika, iż w dniu 12 listopada 2010 r. Komenda Powiatowa Policji w [...] została poinformowana przez Komisariat Policji w [...] o otrzymaniu "koordynacji" z dnia 27 października 2010 r. dotyczącej sprawdzenia w systemie KSIP poszukiwanego przez tę jednostkę telefonu komórkowego marki [...]o nr [...].

Sprawdzenia – na wniosek sierż. T.G. - dokonał pracownik Wydziału Kryminalnego KPP w [...] informując go, że telefon figuruje w bazie KSIP jako utracony w wyniku przestępstwa. T.G. po otrzymaniu tej informacji powiadomił jedynie znajomego N.B., który prosił go o sprawdzenie statusu telefonu, lecz nie podjął żadnych czynności zmierzających do jego odzyskania, nie udokumentował również faktu sprawdzenia i powzięcia przedmiotowej informacji. Przesłuchany w charakterze obwinionego policjant przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień, poprzestając na stwierdzeniu, że jest świadomy złamania dyscypliny służbowej, czego nie uczynił jednak umyślnie. Poprosił również o wymierzenie kary adekwatnej do popełnionego czynu.

W skardze T.G. zarzucił orzeczeniu błędną wykładnię art. 135s ust. 1 i art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku z § 87 Instrukcji, w związku z § 4 ust. 2 i 5 w związku z § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach, art. 20 ust. 19 i "art. 125j ust. 1 pkt 6" ustawy o Policji oraz art. 2, art. 7, art. 42 ust. 1 i art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które miało wpływ na treść orzeczenia. Wnioskując o uchylenie w całości zaskarżonego oraz poprzedzającego go orzeczenia KPP i uniewinnienie od stawianego zarzutu wskazał m.in., że wbrew art. 135s ust. 1 ustawy o Policji, skupiono się na czynnościach dowodowych i winie, a nie wyjaśniono kwestii naruszenia przepisów prawa mających wpływ na treść orzeczenia. W § 87 Instrukcji nie sprecyzowano czynności służbowej i dlatego nie można stwierdzić, że zaniechał tej czynności lub wykonał ją w sposób nieprawidłowy w rozumieniu art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji.

W postępowaniu dyscyplinarnym należy wskazać czynność służbową, którą policjant powinien wykonać, czynność ta musi być określona przepisem szczególnym i musi być wskazany sposób jej wykonania. Skarżący domagał się ponadto sprawdzenia przez Sąd konstytucyjności § 87 Instrukcji, tj. stwierdzenia niezgodności przepisu wykonawczego z ustawą lub skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ Instrukcję i Decyzję Nr 167 Komendant Główny Policji wydał na podstawie § 4 ust. 2 i 5 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania informacji o osobach (Dz. U. Nr 170, poz. 1203), a rozporządzenie to zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 20 ust. 19 ustawy o Policji, który to przepis nie upoważnia Ministra, jak i Komendanta Głównego Policji do określania czynności służbowych w razie ujawnienia, że przedmiot figuruje w rejestrze.

W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie budził wątpliwości zwłaszcza, że obwiniony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W ocenie organu to, że § 87 Instrukcji nie precyzuje dokładnie czynności, jakie powinien wykonać policjant, określając je słowami "stosowne działania", nie może zwolnić go od odpowiedzialności dyscyplinarnej, skoro obwiniony w zaistniałej sytuacji nie podjął jakichkolwiek działań. Zdaniem organu pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej jest szerokie i zawierają się w nim także "stosowne działania".

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił wskazując, że stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Użyte w treści ust. 3 tego artykułu sformułowanie "w szczególności" oznacza, że zawarty w tym przepisie katalog zachowań i zaniechań mogących skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariusza jest otwarty i stanowi jedynie przykładowe wyliczenie naruszeń dyscypliny służbowej. Ustawodawca uznając, że niemożliwe jest ich enumeratywne wyliczenie, odsyła do klauzuli generalnej zawartej w art. 132 ust. 2 ustawy, który definiuje ogólnie pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej. W wyroku z dnia 2 września 2008 r. sygn. K 35/06 Trybunał Konstytucyjny ocenił zgodność tego przepisu z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji.

W konsekwencji przedstawiona przez stronę skarżącą wykładnia art. 132 ust. 3 ustawy o Policji nie może zostać zaakceptowana. Odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza może powodować już samo (nieumyślne, niezamierzone) naruszenie obowiązków służbowych. Postać i stopień winy nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, może natomiast mieć wpływ na wymiar kary dyscyplinarnej. Przy bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy rozpatrywanej we wznowionym postępowaniu dyscyplinarnym w trybie art. 135r i art. 135s ustawy o Policji, pomiędzy stronami postępowania zachodzi jedynie brak zgody co do tego, czy na skarżącym, jako funkcjonariuszu Policji, ciążył obowiązek podjęcia działań służbowych w związku z uzyskanymi w drodze sprawdzenia informacjami. Organy dyscyplinarne trafnie dopatrzyły się naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej, warunkującego odpowiedzialność dyscyplinarną.

Skarżący - działając nie w interesie służby ani w interesie społecznym, lecz w interesie osoby prywatnej (znajomego) - uzyskał informację, że sprawdzony na jego wniosek w systemie KSIP telefon komórkowy figuruje w bazie jako utracony w wyniku przestępstwa. § 87 Instrukcji zobowiązuje policjanta, który uzyskał informację, że sprawdzana osoba jest poszukiwana lub sprawdzana rzecz zarejestrowana w zbiorach, do podjęcia stosownych działań. Mając na uwadze przepisy ustawy o Policji, Instrukcji i Decyzji Nr 167 Głównego Komendanta Policji z dnia 19 marca 2008 r. nie sposób uznać, że stosowne działania, o których mowa w § 87 Instrukcji, miałyby być innymi działaniami, niż aktywność nakierowana na odzyskanie skradzionej rzeczy i ustalenie świadków oraz domniemanych sprawców przestępstwa. Skoro skarżący, korzystając z systemu KSIP pozyskał wiarygodne informacje, że sprawdzany telefon komórkowy został utracony w wyniku przestępstwa, to powinien był chociażby sporządzić odpowiednią notatkę czy też zwrócić się z meldunkiem do przełożonego.

Jak na to wskazuje sporządzona dopiero 18 listopada 2010 r. notatka, skarżący miał kompetencje i możliwości zredagowania zawiadomienia w tym przedmiocie, wskazującego okoliczności pozyskania informacji o utraconym w wyniku przestępstwa telefonie. Podjęcie aktywności w tym względzie dałoby szansę na natychmiastową reakcję Policji, umożliwiając podjęcie czynności zmierzających do zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa oraz innych niezbędnych czynności operacyjnych i procesowych. WSA nie dopatrzył się także niekonstytucyjności przepisów Instrukcji będącej załącznikiem do Decyzji Nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w odniesieniu do zapisów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. Nr 170, poz. 1203), na podstawie którego wydano Decyzję nr 167 Komendanta Głównego Policji, ma oparcie w delegacji ustawowej, tj. art. 20 ust. 19 ustawy o Policji.

Wytyczne zawarte w tym przepisie w zakresie określenia rodzajów służb policyjnych uprawnionych do korzystania z tych zbiorów oraz sposobu oceny danych pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach, które zostały uwzględnione w rozporządzeniu wykonawczym, nie stały na przeszkodzie wprowadzenia do Instrukcji zapisu, o którym mowa w § 87. Za nieuzasadniony WSA uznał zarzut dotyczącego ukarania skarżącego za przewinienie nieznane ustawie zwracając uwagę, że rodzaje zachowań stanowiące czyn zagrożony odpowiedzialnością dyscyplinarną, a zatem przewinienie dyscyplinarne, został określony w art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Jednym z rodzajów zachowań sankcjonowanych odpowiedzialnością dyscyplinarną jest, obok naruszenia zasad etyki zawodowej, naruszenie dyscypliny służbowej. Wobec wymienionych jedynie przykładowo w ust. 3 tego przepisu podstawowych rodzajów zachowań policjanta stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej, przy jednoznacznych ustaleniach faktycznych, organy orzekające prawidłowo wskazały w uzasadnieniu prawnym, że skarżący dopuścił się naruszenia tej dyscypliny.

W tej sytuacji, nawet gdyby uznać, że zachowanie skarżącego stanowiło inny przejaw naruszenia dyscypliny służbowej, to i tak uzasadnione byłoby poniesienie przez niego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań: ochrony zdrowia i życia ludzi. Przy wykonywaniu zadań obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.

Zatem obwiniony zachowując całkowitą bierność służbową, a do tego informując osobę trzecią, która posiadała utracony w wyniku przestępstwa telefon komórkowy, popełnił czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. W konsekwencji orzekające w sprawie organy dyscyplinarne miały obowiązek orzec o przewinieniu dyscyplinarnym, jak i rozstrzygnąć w przedmiocie kary za popełnione przewinienie. Przeprowadzone postępowanie wskazało na winę funkcjonariusza w zakresie przypisanego mu czynu, a stwierdzenie winy zostało powiązane z wymierzeniem skarżącemu kary dyscyplinarnej wymienionej w katalogu zawartym w art. 134 pkt 4 ustawy o Policji (przeniesienia na niższe stanowisko służbowe). W tym też zakresie nie można organom przypisać naruszenia art. 135s, w szczególności ust. 1 pkt 2, powołanej ustawy. Zaskarżone orzeczenie nie zostało też wydane z naruszeniem zakazów i terminów, o których mowa w art. 135 ust. 4 i 5 oraz art. 135s ust. 2 tej ustawy (zakaz wymierzenia kary dyscyplinarnej po upływie karalności przewinienia).

Organ dyscyplinarny II instancji wskazał na przesłanki, którymi kierował się przypisując winę i uznając, że policjant dopuścił się przewinienia w warunkach umyślności. W ustalonych okolicznościach wymierzona skarżącemu kara nie może być uznana za karę nieadekwatną do popełnionego czynu (przewinienia), gdyż skutkiem biernego zachowania był brak możliwości odzyskania skradzionego telefonu i ustalenia istotnych dowodów w postępowaniu prowadzonym przez Komisariat Policji w [...], a wykonanie tego rodzaju i innych czynności mogło przyczynić się do ustalenia sprawcy przestępstwa. Uznając karę wymierzoną skarżącemu za najłagodniejszą sankcję za popełnione przewinienie służbowe WSA zwrócił dodatkowo uwagę, że zgodnie z "Zasadami etyki zawodowej policjanta" wydanymi na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji Zarządzeniem Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r., policjant nie może wykorzystywać swojego zawodu do celów prywatnych, a w szczególności nie może wykorzystywać informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych ani uzyskiwać informacji do tych celów przy użyciu służbowych metod (§ 12).

Niewątpliwie skarżący złamał te zasadę, bowiem podjął działania w sprawie sprawdzenia statusu telefonu komórkowego nie w celu zapobiegania i zwalczania przestępczości i ochrony mienia obywateli, lecz na prośbę znajomego w celu ochrony jego prywatnych interesów. Ponadto zasady etyki zawodowej w § 15 stanowią, iż policjant powinien w miarę możliwości udzielać pomocy innym policjantom w realizacji zadań służbowych oraz wspierać w rozwiązywaniu ich problemów osobistych. Niewątpliwie na żadną pomoc ze strony skarżącego nie mogli liczyć policjanci Komisariatu Policji w [...] prowadzący postępowanie w sprawie włamania do domu jednorodzinnego w Plewiskach, w wyniku którego został utracony przedmiotowy telefon komórkowy.

Również § 23 zasad etyki wymaga od policjanta dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej. Skarżący, angażując środki służbowe Policji do załatwienia prywatnych spraw swojego znajomego, jak i doprowadzając swoim zachowaniem do niemożliwości odzyskania skradzionej rzeczy, niewątpliwie żadnej dbałości o społeczny wizerunek swojej formacji nie wykazał.

W skardze kasacyjnej T.G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył wyrok WSA w całości, zarzucając:

1. 1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w związku z § 87 Instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, będącym załącznikiem do Decyzji nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie funkcjonowania zestawu zbiorów informacji tworzących Krajowy System Informacyjny Policji (Dz. Urz. KGP nr 10 poz. 57), w związku z § 4 ust. 2 i 5 w związku z § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. Nr 170, poz. 1203) i art. 20 ust. 19 ustawy o Policji oraz art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji oraz poprzez błędną wykładnię art. 2, art. 7, art. 42 ust. 1 i art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i błędną wykładnię art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.),
2. 2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów Zarządzenia nr 1426 KGP z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP z 2005 r. Nr 1, poz.
3. 1) oraz § 12 i § 15 Zasad etyki zawodowej policjanta zał. do Zarządzenia Nr 805 KGP z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP Nr 1 poz. 3 z 2004 r.) oraz art. 1 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w związku z błędną wykładnią art. 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych,
4. 3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a w związku z art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 2 p.p.s.a w związku z art. 134h ust.1, art. 135 ust. 3 i 4, art. 135g ust. 1 i 2, art. 135i ust. 1, art. 135s ust. 1 ustawy o Policji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na tych podstawach wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA, przy zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w przypadku skarżącego badanie legalności przez Sąd zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego powinno się skupić wyłącznie na prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego skutkujących odpowiedzialnością dyscyplinarną do zaistniałego stanu faktycznego, trafności ich wykładni oraz prawidłowości przyjętej procedury. Nie mogą być brane przez Sąd pod uwagę argumenty natury słusznościowej i celowościowej, co miało miejsce w przypadku skarżącego (tak wyrok WSA w Opolu sygn. akt II SA/Op244/11 z 19.07.2011 r., LEX 852999). WSA nie powinien zatem dopuścić, aby w obiegu prawnym funkcjonowało orzeczenie dyscyplinarne z nieprawidłowo zastosowanym przepisem prawa, które nie określa czynności prawnej zaniechanej przez skarżącego. Wobec braku ustawowych znamion naruszenia dyscypliny służbowej, powinno to skutkować umorzeniem postępowania dyscyplinarnego.

W przypadku art. 132 ust. 2 ustawy o Policji mamy do czynienia z przepisem blankietowym z minimum znamion, odsyłającym do przepisów prawa, tj. do ustawy o Policji i innych ustaw regulujących służbę w Policji oraz aktów podustawowych, które określają obowiązki i uprawnienia policjantów. Taki sam charakter ma art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Blankietowość normy represyjnej polega na tym, iż część znamion lub wszystkie znamiona czynu zabronionego (represyjnego) wskazane są w innym akcie normatywnym. WSA uzasadniając swoje racje nie powinien odwoływać się do przepisów prawa nie mających zastosowania w sprawie, wykraczając poza zakres stawianych zarzutów. Stwarza to wrażenie, że w ramach zarzucanego czynu skarżący dopuścił się innych naruszeń dyscypliny służbowej, a nawet naruszył zasady etyki zawodowej, mimo że nie ujęto tych naruszeń w stawianym mu zarzucie dyscyplinarnym. Działanie takie potwierdza naruszenie przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 2 zarzutów kasacyjnych skargi.

Sąd ponadto nie przeprowadził prawidłowej kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego i ogólnikowo rozpoznał podniesione w skardze zarzuty, co do których ustalenia organów były odmienne od wniosków i twierdzeń skarżącego (w oparciu o przeprowadzoną przez siebie wykładnię art. 132 ust. 2 ustawy o Policji stwierdził, że dokonana przez skarżącego wykładnia ust. 3 tego artykułu nie mogła być zaakceptowana). Dokonując analizy przepisów dyscyplinarnych Sąd odwołał się do innych przepisów policyjnych nie mających ścisłego związku ze sprawą skarżącego, co w pełni potwierdza naruszenie przepisów postępowania sądowego wskazanych na wstępie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto WSA błędnie rozstrzygnął kwestię zgodności rozporządzenia MSWiA z 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach z art. 20 ust. 19 ustawy o Policji, gdyż z treści upoważnienia ustawowego wyraźnie wynika, że przepisy zawarte w § 4 ust. 2 i 5 oraz § 8 wydano z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, gdyż Minister nie został upoważniony ustawowo do określania, kto tworzy zbiory informacji i w jaki sposób (nie miał więc prawa określać sposobu wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w KSIP).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej: p.p.s.a./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie przypomnieć należy, że art. 174 p.p.s.a. przewiduje dwie podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. Pierwsza podstawa – naruszenie prawa materialnego, może mieć dwojaką postać: błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania konkretnego przepisu. W pierwszym przypadku, a więc błędnej wykładni należy wykazać, że sąd mylnie odczytał zakodowaną normę prawną, natomiast przy niewłaściwym zastosowaniu – popełnił błąd w subsumcji czyli niewłaściwie uznał, że ustalony stan faktyczny odpowiada stanowi zawartemu w hipotezie danej normy prawnej. W obu przypadkach wymagane jest aby uzasadnienie postawionego zarzutu wskazywało, jaka powinna być prawidłowa wykładnia względnie, jak powinien być - i czy w ogóle - w stanie faktycznym sprawy przepis prawa materialnego stosowany.

Z kolei zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania, dlaczego powołane konkretne uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna która nie odpowiada tym wymaganiom uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę postawionego zarzutu, gdyż Sąd ten jest związany granicami skargi kasacyjnej, a więc nie jest uprawniony do precyzowania we własnym zakresie postawionych zarzutów.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w ramach którego w petitum skargi kasacyjnej wskazano na art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w powiązaniu z art. 134 § 1, art. 141 § 1 i art. 145 § 2 p.p.s.a. oraz art. 134h ust. 1, art. 135 ust. 3 i 4, art. 135g ust. 1 i 2 art. 135i ust.1 oraz art. 135s ust. 1 ustawy o Policji, a więc przepisami, które najogólniej rzecz ujmując normują kwestie proceduralne odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna w tym zakresie nie do końca spełnia wymagania stawiane podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Przede wszystkim art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych jest przepisem ustrojowym, określającym podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że sąd I instancji może naruszyć tę regulację tylko w przypadku odmowy rozpoznania skargi mimo wniesienia jej w sposób odpowiadający regulacjom p.p.s.a., względnie w sytuacji, gdy rozpoznając skargę stosuje inne, niż legalność, kryterium sprawowanej kontroli. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, gdyż wniesiona skarga została rozpoznana i to we wszystkich wskazanych skargą kasacyjną płaszczyznach: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej procedury i wreszcie – respektowania reguł kompetencji. Wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Zatem o naruszeniu przepisu ustrojowego nie może być mowy. Natomiast powiązanie tej normy w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymagało wykazania, że konkretne, przytoczone w dalszej części zarzutu przepisy p.p.s.a. oraz ustawy o Policji, nie tylko zostały naruszone ale że "uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Tymczasem poza stwierdzeniem zawartym w petitum skargi kasacyjnej, że naruszenie "miało istotny wpływ na wynik sprawy", uzasadnienie nie zawiera w tym zakresie żadnej argumentacji. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi, nie miał możliwości oceny tak postawionego zarzutu.

Jeśli chodzi o naruszenie prawa materialnego, to zarzuty dotyczą niewłaściwego zastosowania art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 87 Instrukcji, w zw. z § 4 ust. 2 i 5, w zw. z § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 5 września 2007 r. oraz błędnej wykładni art. 2, art. 7, art. 42 ust. 1 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, a także błędnej wykładni art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych.

Pierwsza część zarzutu sprowadza się do twierdzenia, że WSA stosując przepisy ustawy o Policji, Instrukcji i rozporządzenia popełnił błąd w subsumcji czyli niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w tych przepisach.

Stosownie do art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej w przypadku popełnienia zawinionego czynu określonego w art. 132 ust. 2, w szczególności zaś czynów wskazanych w art. 132 ust. 3 ustawy o Policji. W ustępie 3 pkt 2 wskazano, że przewinieniem służbowym jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy skarżący kasacyjnie swoim zachowaniem wypełnił hipotezę ostatnio wskazanego przepisu. Nie ulega żadnej wątpliwości /skarga kasacyjna ustaleń faktycznych nie podważa/, że w dniu [...] października 2010 r. w wyniku sprawdzania na swój wniosek w systemie KSIP telefonu marki [...] szczegółowo zidentyfikowanego, T.G. uzyskał informację, że telefon ten figuruje w bazie informacji jako utracony w wyniku przestępstwa. Informacja ta uzyskana została na prywatne potrzeby skarżącego kasacyjnie i wyłącznie w taki sposób została przez policjanta wykorzystana.

Trafnie więc WSA wskazuje, że po otrzymaniu tej informacji funkcjonariusz nie podjął żadnych czynności zmierzających do odzyskania skradzionego telefonu, nie udokumentował również faktu sprawdzenia i powzięcia przedmiotowej informacji. Takie postępowanie prawidłowo zostało zakwalifikowane jako czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej, o jakim mowa w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Dodać też należy, że skarżący kasacyjnie przyznał się do takiego zachowania, które sam ocenił jako złamanie dyscypliny służbowej. Zaniechanie czynności służbowej, bo o takim naruszeniu dyscypliny służbowej jest mowa, polegało na braku podjęcia stosownych działań związanych z uzyskaną informacją, przy czym obowiązek podjęcia tych działań wynikał dla policjanta z § 87 Instrukcji. Brak określenia "stosownych działań" nie oznacza, że policjant był zwolniony od jakiejkolwiek aktywności. Wręcz przeciwnie, uzyskawszy informację o skradzionym telefonie obwiniony powinien podjąć działania adekwatne do zaistniałej sytuacji, a takimi niewątpliwie winny być czynności zmierzając do odzyskania rzeczy.

Na pełną aprobatę zasługują przy tym rozważania WSA co do rodzaju czynności, które można było i należało podjąć, a których obwiniony zaniechał. Prowadzi to do wniosku, że w stanie faktycznym sprawy WSA poprawnie zastosował prawo materialne.

Dalsza część zarzutu dotyczy błędnej wykładni szczegółowo wymienionych przepisów, w tym Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych sądów administracyjnych. Stawiając tej treści zarzut skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu w żaden sposób nie uzasadnił, na czym polegał błąd w wykładni, jaki miał popełnić WSA. Odwołując się jedynie do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w dwóch wyrokach zawarł konkluzję, że WSA "nie przeprowadził prawidłowej kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Ogólnikowo, lakonicznie rozpoznał podniesione zarzuty w skardze". Takie uzasadnienie, a w zasadzie jego brak, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne rozpoznanie zarzutu. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów Zarządzenia nr 1426 KGP z dnia 23 grudnia 2004 r. w powiązaniu z innymi, omówionymi wyżej przepisami. Również i w tym zakresie brak jest uzasadnienia zarzutu.

Reasumując stwierdzić należy, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się usprawiedliwiony. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.