Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 356/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi B. L., uchylił decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]. Decyzją tą Prezydent stwierdził, z urzędu, nieważność decyzji Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego nr [...] im. [...] w W. z dnia [...] nr [...] – aktu nadania B. M. (obecnie L.) stopnia awansu zawodowego nauczyciela.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił, co następuje:
Dnia [...] do Prezydenta wpłynął wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego mającego na celu nadanie B. L. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, co spowodowało wszczęcie przez ten organ z urzędu postępowania dotyczącego zbadania aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, o czym B. L. została powiadomiona (zawiadomienie z dnia [...]). W toku postępowania Prezydent ustalił, że B. L. została zatrudniona [...] w Liceum Ogólnokształcącym na czas określony do [...] jako nauczyciel informatyki w ¼ wymiaru zajęć, po czym ponownie na takim samym stanowisku w wymiarze 15 godzin tygodniowo zatrudniono ją od [...] do [...], ze zmianą wymiaru od [...] na 13 godzin tygodniowo. Z dniem [...] B. L. rozpoczęła staż na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, pod warunkiem uzupełnienia kwalifikacji – pełne studia magisterskie i przygotowanie pedagogiczne do [...] – gdyż w dniu rozpoczęcia stażu – [...] – legitymowała się świadectwem dojrzałości, zaświadczeniem Uniwersytetu [...] o wpisaniu na 5 rok studium informatycznych.
Po zakończeniu stażu B. L. uzyskała dyplom ukończenia studiów ([...]), zaświadczenie o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego ([...]) (a następnie także dyplom wyższych studiów magisterskich – [...] [...]), a także akceptację Komisji Kwalifikacyjnej (zaświadczenie z [...]), co spowodowało nadanie jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego decyzją Dyrektora Liceum z dnia [...]. Taki stan sprawy spowodował, iż Prezydent uznał, że akt ten rażąco narusza art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9b ust. 1 oraz art. 10 ust. 8 ustawy – Karta Nauczyciela, gdyż w dniu rozpoczęcia stażu nie posiadała wymagań kwalifikacyjnych niezbędnych do zajmowania stanowiska nauczyciela, stwierdzając nieważność aktu decyzją z dnia [...], która została utrzymana w mocy decyzją D. Kuratora Oświaty z dnia [...], nr [...] Minister Edukacji Narodowej, decyzją z dnia [...] nr [...], stwierdził nieważność decyzji Kuratora, w wyniku czego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, decyzją z dnia [...], zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez B. L., podtrzymując zarzut co do braku kwalifikacji na stanowisko nauczyciela w dacie rozpoczęcia stażu – art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela.
Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że ocena spełnienia przez nauczyciela wymagań kwalifikacyjnych winna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku, a nie rozpoczęcia stażu. W przypadku takim jak rozważany, gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie posiadane przez niego kwalifikacje nie odpowiadały kwalifikacjom określonym w przepisach prawa, zaś w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu te wymagania spełnił, brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia aby nałożyć obowiązek odbycia kolejnego stażu, zatem nie można Dyrektorowi Liceum zarzucić rażącego naruszenia prawa, jak to uczyniły organy.
D. Kurator Oświaty wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub zmiany i utrzymania w mocy decyzji organów obu instancji i zarzucając:
naruszenie prawa materialnego, tj.:
- – art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię, iż ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych winna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku a nie na dzień rozpoczęcia stażu, a przez to także:
- – art. 10 ust. 2, 3, 7, 9 i 10 w zw. z treścią rozdz. 3a Karty Nauczyciela,
- – szczególnie zaś wyróżniając art. 10 ust. 8 Karty Nauczyciela,
- – art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.),
- – art. 7 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239),
- – mającego również zastosowanie w niniejszej sprawie szczególnie przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991 r. Nr 98, poz. 433) z uwzględnieniem jednak i pozostałych treści rozporządzenia ustalającego kwalifikacje nauczycielskie w szkołach, przedszkolach i placówkach typów tam określonych przez nieuwzględnienie i pominięcie w rozważaniach wyżej wskazanych przepisów, stanowiących zwarty system norm prawnych regulujących warunki zdobywania stopni awansu zawodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy – Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9c ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 oraz w przypadku nauczyciela mianowanego uzyskania akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Istotne zatem w sprawie jest czy nauczyciel ubiegający się o awans zawodowy powinien spełniać wymagania, o których mowa w art. 9b ust. 1 w dniu rozpoczęcia stażu, jak uważają organy, czy w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego, jak uznał Wojewódzki Sąd.
Zagadnienie to w świetle tego przepisu było już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 541/06, stwierdził, że wniosek, w którym nauczyciel "zwraca się o staż" jest kierowany do dyrektora szkoły, który jest uprawniony tylko do nadawania stopnia nauczyciela kontraktowego. Przepisy ustawy Karta Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez jakiekolwiek organy decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu, a jedynym warunkiem jego rozpoczęcia jest złożenie wspomnianego wniosku, który w istocie stanowi zawiadomienie o jego rozpoczęciu. Z kolei warunki określone w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczą nadania stopnia awansu zawodowego, a nie rozpoczęcia stażu. Przepis ten nie określa również kolejności w jakiej przesłanki w nim wskazane powinny być spełnione.
Te rozważania doprowadziły Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu, a za taką wykładnią przemawiają względy celowościowe.
Zgodzić należy się zatem z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, który uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności aktu o nadaniu B. L. stopnia awansu zawodowego, gdyż nie naruszał on prawa w sposób rażący.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).