Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. W. (dalej skarżący) na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej SKO lub organ) w sprawie zasiłku celowego.
Przedstawiając w jego uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się do organu o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Po uzyskaniu akt z organu I instancji ([...] lutego 2018 r.), SKO pismem z dnia [...] marca 2017 r. wezwało o sprecyzowanie podstawy wznowienia, zakreślając termin 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Skarżący nie zadośćuczynił wezwaniu. Wobec tego SKO poinformowało go w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. o pozostawieniu podania bez rozpoznania. W skardze skarżący zakwestionował trafność tego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną. Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pojęcie bezczynności i przewlekłości postępowania, nadto przytaczając regulację dotyczącą terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, wskazał, iż w jego przekonaniu w rozpoznawanej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności, ani przewlekłości. Podanie skarżącego nie zostało jasno sprecyzowane, zwłaszcza brak było w nim podstawy wznowienia. Zatem poprawnie organ wezwał go o uzupełnienie braku w tej materii. Tym bardziej, że – jak stwierdził - znany mu z urzędu jest fakt inicjowania przez skarżącego wielu spraw, co uzasadniało żądanie dokładnego określenia przedmiotu żądania. Działania organu były zgodne z przepisami K.p.a., nadto zachowały ustawowy termin. W szczególności nie doszło do obrazy art. 64 § 2 K.p.a., a czynności procesowe nie nosiły znamion pozornych i zmierzały do zakończenia postępowania. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. W. Wskazując na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez zaakceptowanie prowadzenia przez SKO postępowania z uchybieniem art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 1 i 3 oraz art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc przewlekle, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, nadto przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone. Jednocześnie zrzekł się rozprawy kasacyjnej.
W ocenie autorki skargi kasacyjnej stanowisko Sądu meriti jest błędne, gdyż organ prowadził sprawę przewlekle, jako że nie podejmował stosownych czynności procesowych w ustawowych terminach. Skoro bowiem wniosek wpłynął [...] lutego 2018 r., a dopiero po upływie miesiąca od otrzymania akt z organu I instancji wezwał skarżącego o sprecyzowanie podstawy wznowienia, to naruszył wymienione wyżej przepisy. Ilość spraw wnoszonych przezeń nie ma znaczenia dla wyniku tej sprawy. Tym bardziej, że w kilku innych sprawach tenże Sąd zajmował inne stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, jako że ziściły się warunki z art. 182 § 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku.
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest on bowiem uprawniony do wykraczania poza ramy zaskarżenia i przedstawionych zarzutów, jak też ewentualnego dociekania nieprecyzyjnie sformułowanych intencji skarżących kasacyjnie.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie zarzucono naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, poprzez błędne przyjęcie, że organ nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Zarzut ten jest niesłuszny. Po pierwsze dlatego, że jako naruszony autorka skargi kasacyjnej podała przepis niemający zastosowania w tej sprawie, bo przepis odnoszący się do decyzji lub postanowienia, podczas gdy w sprawie kwestionowano bezczynność i przewlekłość, przeto należało powołać art. 149 – w odpowiedniej jednostce redakcyjnej – P.p.s.a. Natomiast wskazany jako jego dopełnienie art. 151 tej ustawy jest przepisem wynikowym, mającym zastosowanie wówczas, gdy skarga z powodu nienaruszenia prawa nie podlegała uwzględnieniu.
Zatem konieczne jest przytoczenie norm, jakim uchybił organ, a czego Sąd meriti nie dostrzegł. W tej materii skarga kasacyjna eksponowała wspominane wyżej przepisy K.p.a. Jednakowoż uczyniła to nietrafnie, co stanowi drugi powód niezasadności zarzutu kasacji. W niewadliwie bowiem ustalonym stanie faktycznym Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej subsumpcji i wykładni właściwych norm. Nakaz wnikliwego i szybkiego działania organu, w kontekście zastrzeżonych ustawowo terminów załatwiania spraw, słusznie został przezeń uznany za nienaruszony przez organ. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przede wszystkim statuują zasadę załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, a dopiero w dalszej kolejności zastrzegają termin miesięczny i dwumiesięczny (art. 35 §1 i 2 K.p.a.). Jednakowoż – mimo ujętej w art. 12 § 1 K.p.a. - dyrektywy sprawnego, a w sprawach pomocowych nadto szczególnie szybkiego postępowania – skuteczne zarzucenie bezczynności organowi może mieć miejsce wówczas, gdy w ustawowym terminie sprawy nie załatwia on sprawy, chyba że istnieją powody dla przedłużenia terminu i strony o tym zostaną powiadomione (art. 36 § 1 i 2 K.p.a.).
Natomiast skuteczny zarzut przewlekłości można postawić wówczas, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). W niniejszej sprawie organ zasadnie dowodzi usprawiedliwienia późniejszego niż niezwłocznego załatwienia sprawy koniecznością otrzymania akt sprawy z organu I instancji oraz wyjaśnienia intencji strony. Co prawda wezwanie do usunięcia braku podania zostało wystosowane do skarżącego [...] marca 2018 r., podczas gdy [...] lutego tegoż roku organ dysponował aktami sprawy, to jednak mimo naruszenia reguły niezwłocznego działania, niepodobna zarzucić skutecznie organowi podejmowania czynności pozornych, nienakierowanych na załatwienie sprawy, a więc prowadzenia postępowania dłużej niż to było niezbędne dla załatwienia sprawy.
Nie można też pominąć faktu, że w konsekwencji następnych szybkich czynności, ostatecznie załatwił sprawę [...] kwietnia 2018 r., co przy wpływie wniosku [...] lutego tegoż roku i podjęciu czynności procesowych potrzebnych do tego, nie stanowi o przewlekłym postępowaniu. Nastąpiło to przed wniesieniem skargi. Trzeba przypomnieć, że definicja ujęta w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. zakłada pewien margines swobody w ocenie, którego Sąd I instancji nie przekroczył. Zaniedbanie powiadomienia o przedłużeniu terminu w okolicznościach tej sprawy nie motywuje do konkluzji o trafności zarzutu przewlekłości.
Na koniec trzeba dodać, że nie mają znaczenia dla wyniku tej sprawy rozstrzygnięcia zapadłe w innych sprawach.
W tych okolicznościach twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zdołały podważyć poprawności zaskarżonego orzeczenia, gdyż nie wykazano aby doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, stąd skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku.
Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., skargę tę oddalił. O kosztach należnych z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny.
- - ---------------------- 4