Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 125/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J. J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie zasiłku celowego – uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd I instancji wskazał, iż skarżący wniósł w dniu 26 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższe postanowienie Kolegium. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, które nie zostało zaskarżone ani przez skarżącego, ani przez organ.
Sąd stwierdził, że prawomocna odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi, stanowi podstawę do jej odrzucenia jako wniesionej po upływie terminu. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. J. S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenia prawa materialnego – art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż okoliczności wskazane przez skarżącego, a uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niedostateczny sposób uprawdopodobniły, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi. Analiza sytuacji życiowej skarżącego, a w szczególności stanu zdrowia oraz fakt, iż na ówczesnym etapie postępowania działał on bez pełnomocnika stanowią przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co w konsekwencji, nie stworzyłoby podstawy do jej odrzucenia w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Z brzmienia art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 p.p.s.a., wymieniającego podstawy kasacji. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy - oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.
Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych jest niezwykle istotne z uwagi na treść powołanego art. 176 p.p.s.a. oraz 183 § 1 p.p.s.a.
Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego zarzucił "naruszenie prawa materialnego – art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez jego błędną wykładnię". Należy zauważyć, iż zarzut postawiony w skardze kasacyjnej został sformułowany w sposób uniemożliwiający jego ocenę. Autor skargi kasacyjnej opiera skargę kasacyjną na pierwszej z podstaw wymienionych w art. 174 p.p.s.a., konkretyzując to drugą z podstaw kasacyjnych, tj. naruszeniem przepisów postępowania. Przepisy art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. są przepisami regulującymi postępowanie sądowoadministracyjne. Przepisy te nie mogą zostać uznane za przepisy prawa materialnego.
Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje. Nie jest bowiem dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. W tym stanie rzeczy należy uznać, że wobec nieprawidłowo sformułowanego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać oceny jego prawidłowości i tym samym dokonać merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, że zarzuty odnoszą się do prawomocnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, a nie do zaskarżonego orzeczenia o odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.