Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 19 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1201/12

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1929/11 oddalił skargę C. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował C.W. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

C. W. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym podniósł zarzut naruszenia m.in. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i domagał się uchylenia decyzji i mianowania na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej względnie przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że w trakcie pełnienia służby zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w tym przed dniem wejścia w życie obowiązującej ustawy o Służbie Celnej.

Szef Służby Celnej odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr Załączone orzeczenie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej nie mógł mieć zastosowania w sprawie, gdyż bezpośrednio przed dniem wejścia w życie tej ustawy C. W. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego. Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w art. 17 ust. 1 i ust. 13 nie zalicza stanowiska inspektora celnego do kategorii stanowisk kierowniczych.

Natomiast art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia od zajmowania wyższego stanowiska kierowniczego albo stanowiska: kierownika zmiany, referatu oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Stopień służbowy dyspozytora celnego, który odwołujący posiadał bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Szef Służby Celnej podkreślił, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez C. W. stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Jednakże określone przez regulację art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, uzależnione jest od zajmowania bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Użyty w tym przepisie zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie można rozumieć jako odnoszący się do dowolnego okresu poprzedzającego wejście w życie ustawy o Służbie Celnej. Organ zwrócił uwagę, że art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej umieszczony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Reguluje on zatem jedynie sytuacje, które mogą pojawić się na tle wprowadzenia w życie nowego unormowania.

Celem ustawodawcy było bowiem dostosowanie zastanego katalogu stopni służbowych do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej, a jedynie wyjątkowo, w ściśle określonych przypadkach wskazanych w tym przepisie, miało stanowić awans.

Na powyższą decyzję Szefa Służby Celnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył C. W. wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r. pełnił obowiązki Kierownika Referatu Zgłoszeń Celnych i Procedur Uproszczonych w Oddziale Celnym w C., później w okresie od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. Kierownika Referatu Akcyzy w Urzędzie Celnym w C., a następnie od 1 stycznia 2007 r. do chwili złożenia skargi - starszego kontrolera celnego i inspektora celnego kierującego Sekcją Kontroli Wewnętrznej w Urzędzie Celnym w C. Zdaniem skarżącego mianowanie go na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne, bowiem zawarty w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinien być rozumiany zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Zastosowanie wykładni przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, opartej na pisemnych wskazówkach Szefa Służby Celnej, prowadzi zaś do interpretacji rozszerzającej to pojęcie.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, że zgodnie z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zaś wykładnia zawartego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy".

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że dokonując wykładni językowej powołanego przepisu zwrot ten może oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed jej wejściem w życie, przy czym niejednoznaczność tej wykładni oznacza konieczność odwołania się do reguł wykładni systemowej oraz celowościowej. Wskazując na zasady wykładni systemowej podniósł, że sporna regulacja umieszczona została w "Rozdziale 14" ustawy o Służbie Celnej, zatytułowanym "Przepisy przejściowe". W art. 223 ust. 2 – 6 ustawy zawarte zostały szczegółowe wytyczne dotyczące przyporządkowania do określonych korpusów, z uwzględnieniem posiadanych przez funkcjonariuszy celnych stopni służbowych "przed dniem wejścia w życie ustawy".

Zwrot ten należy więc interpretować w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej miała na celu, między innymi, uporządkowanie zakresu stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych oraz stworzenie korpusów stopni służbowych, zgodnie z wzorem przyjętym w innych służbach mundurowych. Stopnie służbowe określone w art. 8 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, zostały na gruncie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej przyporządkowane do określonych korpusów. Wspomniane przypisanie do korpusów nie jest uzależnione od okresu służby, posiadanych kompetencji, doświadczenia, ale jedynie od stopnia, który funkcjonariusze mieli "przed dniem wejścia w życie ustawy". Przepis art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej nie pozostawia kwestii mianowania funkcjonariuszy uznaniu administracyjnemu.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że celem tej regulacji nie było awansowanie, które uwzględniałoby dotychczasowy przebiegu służby, przebyte szkolenia, podniesione kwalifikacje, lecz tylko przeniesienie funkcjonariuszy w zakres nowej regulacji prawnej. Wobec tego zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" należy interpretować jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Założenie, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłoby do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów w zależności od tego, jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.

Natomiast przyjęta przez Sąd pierwszej instancji interpretacja tego zwrotu nie prowadzi do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach ustawy o Służbie Celnej, w których został on użyty (np. art. 226 ust. 1, art.227).

Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował faktu, że C. W. zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, lecz zaakcentował, że na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego. Tym samym nie spełniał wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Natomiast w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł C. W., reprezentowany przez adwokata zaskarżając ten wyrok w całości. W skardze kasacyjnej z powołaniem się na podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podniesione zostały zarzuty:

1. 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i przyjęcie, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" odnosi się tylko do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy, nie zaś do dowolnego okresu poprzedzającego wejście w życie ustawy;
2. 2) naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
3. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, a także art. 6 Kpa poprzez oddalenie skargi w sytuacji ich niezastosowania przez organy i uznania, że takie działanie organów nie stoi w sprzeczności z zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa, a także nieuwzględnienie art. 233 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretację Szefa Służby Celnej;
4. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w związku z art. 138 § 1 Kpa poprzez błędne zastosowanie tych przepisów i nieuchylenie decyzji, mimo że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie nieprzewidziane w art. 138 Kpa orzekając tylko w zakresie mianowania do korpusu, z pominięciem kwestii stopnia funkcjonariusza celnego.

Podnosząc te zarzuty wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zawarty w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" winien być rozumiany zgodnie z wykładnią językową jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Gdyby wolą ustawodawcy było, aby stan opisany w dyspozycji tego przepisu istniał do dnia wejścia w życie ustawy to użyłby zwrotu "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie ustawy". Racjonalny ustawodawca winien w tej samej ustawie temu samemu wyrażeniu użytemu w różnych przepisach nadawać to samo znaczenie. W niektórych przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej ustawodawca użył zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" (art. 223, art. 226, art. 227, art. 228, art. 230 i art. 231), natomiast w art. 222, art. 232, art. 233 i art. 234 posłużył się zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy". Użycie tych dwóch rożnych zwrotów wskazuje, że mają one odmienne znaczenie.

Odwołując się do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. Nr 100, poz. 908) wnoszący skargę kasacyjną wskazał na konieczność stosowania jednolitej terminologii w aktach prawnych. Rozumienie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jako synonimu zwrotu " w dniu wejścia w życie ustawy" jest zatem niezgodne z zasadami techniki prawodawczej. Pojęcia te zostały użyte do rożnych stanów faktycznych, zaś zakres stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy zawiera w sobie także, ale nie wyłącznie, stany które trwały do tego dnia. Podkreślając intertemporalny charakter art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zwrócił uwagę, że wykładnia tego przepisu winna odbywać się na gruncie ustawy, w której jest zawarty, bowiem każda ustawa w autonomiczny sposób może regulować kwestie związane z jej międzyczasowym obowiązywaniem.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł również, że skoro w okresie przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników to zgodnie z powyższą regulacją winien uzyskać stopień w korpusie oficerów młodszych służby celnej.

W uzasadnieniu dalszych zarzutów skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że organy administracji publicznej są obowiązane działać w granicach prawa i na podstawie prawa, którego źródła wymienia art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji. Tymczasem Dyrektor Izby Celnej w Warszawie nie oparł zaskarżonej decyzji na regulacji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, lecz wydał rozstrzygnięcie w oparciu o interpretacje i pisemne polecenie Szefa Służby Celnej. Wnoszący skargę kasacyjną zauważył również, że art. 138 § 1 Kpa określa w sposób wyczerpujący zakres możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego. Organ drugiej instancji może zatem wydać jedynie rozstrzygnięcie zgodnie z tym przepisem, przy jednoczesnym uwzględnieniu ograniczenia z art. 139 Kpa. Zaskarżoną decyzją Szef Służby Celnej nie rozstrzygnął natomiast w zakresie stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. Organ nie zastosował zatem art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym określenie stopni służbowych, o których mowa w ust. 2-6 tego artykułu uzależnione jest od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając sprawę w granicach określonych w art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Wnoszący skargę kasacyjną zasadność zarzutu naruszenia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej upatruje w dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni tego przepisu w zakresie rozumienia użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy". Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.

W punkcie wyjścia rozważań należy stwierdzić, że proces wykładni określonego przepisu zmierza do ustalenia znaczenia normy prawnej wypływającej z treści przepisu. Wykładnia prawa dokonywana jest według utrwalonych w orzecznictwie i doktrynie reguł i kryteriów. Zasadniczo pierwszeństwo przyznaje się wykładni gramatycznej, jednakże prymat tej wykładni można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób jasny i niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Stan taki nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, skoro pojawiły się w niej różne wersje rozumienia omawianego zwrotu, przede wszystkim z tego powodu, że użyty przez ustawodawcę zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie precyzuje konkretnej daty, z jaką wiąże się uregulowany w niej skutek.

Można więc rozumieć ten zwrot w ten sposób, że chodzi o dzień bezpośrednio poprzedzający datę wejścia w życie ustawy, jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, ale również że chodzi o wcześniejszy okres, bardziej lub mniej odległy w przeszłości przed dniem, w którym ustawa wchodzi w życie, jak utrzymuje pełnomocnik wnoszącej skargę kasacyjną. Wieloznaczność tej konstrukcji gramatycznej wskazuje, że zwrot ten jest na tyle nieprecyzyjny, że dokonanie wykładni wyłącznie na płaszczyźnie językowej jest niewystarczające do ustalenia znaczenia jego treści normatywnej. Konieczne jest zatem odwołanie się do innych metod wykładni.

W procesie interpretacji omawianego zwrotu można i należy odwołać się do uzasadnienia projektu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w którym wskazano na konieczność uregulowania w przepisach przejściowych zagadnienia dostosowania dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych do nowych rozwiązań prawnych. Przepis art. 223 zamieszczony został w rozdziale "Przepisy przejściowe". Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 544/06 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy przejściowe zawierają reguły intertemporalne, czyli reguły prawne służące rozgraniczeniu czasowych zakresów zastosowania i normowania reżimów dawnego i nowego prawa oraz określaniu wpływu nowej regulacji na stany faktyczne, stosunki prawne oraz skutki powstałe i trwające pod rządami dotychczasowej regulacji.

Rolą przepisów przejściowych jest więc uporządkowanie zastanych w dniu wejścia w życie nowej regulacji stosunków prawnych i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw niezakończonych dotąd, ewentualnie utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych (§ 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908).

Interpretując więc zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" należy mieć na względzie systematykę i przepisy ustawy o Służbie Celnej, gdyż interpretacja zależna jest od specyfiki konkretnej regulacji prawnej. Przepis art. 222 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej wyraża regułę, że funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie nowej ustawy stają się funkcjonariuszami w rozumieniu nowej ustawy. Przepis ten jest zatem przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, zaś dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu ukształtowanie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. Posłużenie się w art. 222 ust. 1 tej ustawy zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" nie dowodzi sugerowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną znaczenia zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zastosowanego w dalszych przepisach, w tym w art. 223 ust. 3 ustawy.

Po pierwsze, nie można było w art. 222 ust. 1 użyć innego sformułowania, gdyż tylko funkcjonariusz pełniący służbę w dniu 31 października 2009 r. stawał się funkcjonariuszem celnym pod rządami nowej ustawy o Służbie Celnej. Po drugie, użycie zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" w art. 223 ust. 2 – 6 tej ustawy nie miałoby uzasadnienia, gdyż z tą datą następowała zmiana dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki przewidziane nową ustawą (w tej dacie wykreowany został stosunek służbowy o nowej treści). Dlatego przepisy te mogły obejmować tylko stany sprzed tej daty.

Po trzecie wreszcie w art. 222 ust. 3 tej ustawy mowa jest o propozycji miejsca pełnienia służby, stanowiska i uposażenia tym funkcjonariuszom, o których mowa w ust.1. Te ostatnie zagadnienia, nie są tożsame z przemianowaniem na określone stopnie służbowe. Użycie innych sformułowań w przepisach dotyczących tych różnych materii było zatem w pełni usprawiedliwione. Podobnie zresztą jak specyfika regulacji uzasadnia zastosowanie przyjętego zwrotu w przepisach art. 226 ust. 1-3, art. 227, art. 228, art. 231 ust. 1.

Zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej właściwy kierownik urzędu w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy winien był dokonać mianowania funkcjonariuszy na stopnie służbowe, według reguł zawartych w ust. 7 tego przepisu. Określenie więc stopni służbowych, o których mowa w ust. 2 – 6, z pierwszym przydziałem do korpusu uzależnione zostało od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej. Jak już zauważono, kształtując treść stosunku służbowego w tym przedmiocie rolą kierowników urzędów nie było poszukiwanie w całej karierze funkcjonariuszy jakichkolwiek okresów służby związanych z zajmowaniem stanowisk lub pełnieniem służby na stanowiskach związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, lecz wydanie decyzji porządkującej zastany stan na dzień wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Celnej.

Punktem odniesienia miał być zatem dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w chwili wejścia życie przepisów nowej ustawy, nie zaś w dowolnym czasie przed tą datą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony sposób rozumienia użytego w art. 223 ust.2 ustawy o Służbie Celnej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jest już utrwalony (por. wyroki z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1872/11, z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 149/12, z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 719/12, z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1075/12 – publ: http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie znajdują usprawiedliwienia podniesione w skardze kasacyjnej dalsze zarzuty realizowane w granicy podstawy naruszenia przepisów postępowania. Chybiony jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz 6 Kpa, który został postawiony przy przyjęciu założenia, że sąd bezzasadnie oddalił skargę nie zwracając uwagi, że orzekające w sprawie organy administracji decyzje wydały nie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, lecz w oparciu o interpretacje przełożonych. Pomijając wadliwość tak skonstruowanego zarzutu w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania (Sąd pierwszej instancji nie zastosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, gdyż skargę oddalił na podstawie art. 151 Ppsa), wskazać przyjdzie, że z treści kontrolowanych decyzji wynika jednoznacznie, że wydane zostały na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Z faktu, że wcześniejszy pogląd Szefa Służby Celnej zawarty w interpretacji co do znaczenia normatywnego art. 223 ust. 3 pkt 2 tej ustawy okazał się trafny, nie upoważnia do skutecznego czynienia zarzutu, że orzekające w sprawie organy działały na podstawie aktu niebędącego źródem prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w związku z art.138 § 1 Kpa należy mieć na uwadze, że przepis art. 223 ust.1 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie tej ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Z kolejnych ustępów powołanego przepisu wynika, że organ określa stopień w odpowiednim korpusie. Z kolei art.115 ustawy wymienia korpusy obowiązujące w formacji, a w ramach poszczególnych korpusów określone są stopnie służbowe. Dany stopień przyporządkowany jest tylko do jednego, konkretnego korpusu.

Zatem mianowanie funkcjonariusza na dany stopień służbowy determinuje jego przynależność do korpusu ściśle wskazanego przez ustawodawcę. Organ rozstrzyga o mianowaniu funkcjonariusza na aktualny stopień służbowy. Takie zaś mianowanie automatycznie skutkuje przynależnością funkcjonariusza celnego do ściśle wyznaczonego przez ustawodawcę korpusu. Oznacza to, że mianowanie na stopień służbowy w korpusie stanowi jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia, tj. mianowania na określony stopień służbowy w danym korpusie. Uchybienie polegające na nieprawidłowej redakcji rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Szefa Służby Celnej (utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie określenia korpusu), czego dostatecznie nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji, nie miało zatem istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika bowiem, że w dniu 31 października 2009 r. skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego. Przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Celnej nie zajmował zatem stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników służby celnej w rozumieniu art. 223 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. Zachodziły zatem podstawy do wydania decyzji o mianowaniu skarżącego na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Z tych wszystkich powodów, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.