Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SAB/Wa 120/15 oddalił skargę A.L. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w zakresie wydania karty parkingowej. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny:
Pismem z dnia 3 września 2015 r. A.L. wniosła skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] w sprawie wydania karty parkingowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że we wniosku o wydanie karty parkingowej z dnia 5 czerwca 2015 r. A.L. podała adres ul. [...]. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] rozpatrzył wyżej wymieniony wniosek i zawiadomieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. odmówił przyznania karty parkingowej z uwagi na brak orzeczenia uprawniającego do jej wydania. Zawiadomienie z dnia 16 czerwca 2015 r. o odmowie przyznania karty parkingowej zostało wysłane na adres wskazany przez A.L. we wniosku, tj. ul. [...]. Powyższa korespondencja została zwrócona z poczty z adnotacją "adresat nieznany". W dniu 13 lipca 2015 r. A.L. złożyła za pośrednictwem Poczty Polskiej zażalenie na bezczynność organu załączając jednocześnie kserokopię złożonego wniosku o wydanie karty parkingowej, w którym widnieje adres: ul. [...].
Ponadto w dniu 3 sierpnia 2015 r. A.L. złożyła pismo do Wojewódzkiego Zespołu za pośrednictwem Poczty Polskiej, na którym widnieje adres: ul [...], natomiast na kopercie widnieje adres: ul. [...]. Zgodnie z art. 41 K.p.a., zgodnie z którym, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, a w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W związku z powyższym, zażalenie A.L. na bezczynność Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] uznano za bezzasadne.
Organ wyjaśnił nadto, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydania i zwrotu kart parkingowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 870, ze zm.) - kartę parkingową wydaje się na wniosek osoby niepełnosprawnej lub placówki. Osoba niepełnosprawna ubiegająca się o wydanie karty parkingowej zobowiązana jest do złożenia określonych dokumentów (§ 5 cyt. rozporządzenia). W przypadku niespełnienia wymogów formalnych przewodniczący zespołu, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, informuje osobę niepełnosprawną o odmowie przyznania karty parkingowej, wskazując przyczyny odmowy (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).
W ocenie organu wydanie karty parkingowej jest czynnością materialno-techniczną, czyli czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa podlegającą kontroli sądownictwa administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. Skoro tak, to także zawiadomienie o odmowie przyznania karty parkingowej jest taką czynnością, gdyż brak jest przepisu prawa materialnego upoważniającego organ do wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że zmiana zasad i kryteriów przyznawania kart parkingowych, która nastąpiła z dniem 1 lipca 2014 r. jest skutkiem nowelizacji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1446, ze zm.). Przepisy ustawy nowelizującej zaostrzyły kryteria uprawniające do uzyskania karty parkingowej do osób posiadających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się oraz legitymujących się ważnym orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności bez względu na jego przyczynę lub umiarkowany stopień niepełnosprawności z ustaloną przyczyną niepełnosprawności oznaczoną symbolami: 04-O, 05-R, lub 10-N albo niepełnosprawność w przypadku osób, które nie ukończyły 16 roku życia. Pozostałe kryteria i przesłanki kwalifikujące do niepełnosprawności lub stopni niepełnosprawności nie uległy zmianom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna.
Sąd stwierdził, że A.L. wyczerpała tryb określony w art. 37 K.p.a. Jednocześnie wskazał, że w sprawach skarg na bezczynność organu rolą Sądu nie jest dokonywanie oceny i kontroli aktów wydanych przez organ w toku prowadzonego postępowania. Oznacza to, że poza zakresem kognicji Sądu pozostaje weryfikacja zgodności z prawem ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego. Z tych też względów Sąd nie mógł odnieść się do rozstrzygnięcia organu. Z akt postępowania wynika, że wniosek A.L. z dnia 5 czerwca 2015 r. dotyczący wydania karty parkingowej załatwiony został zawiadomieniem organu informującym o odmowie przyznania karty parkingowej skierowanym do skarżącej w dniu 16 czerwca 2015 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że brak jest podstaw do uznania, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 5 czerwca 2015 r.
W dniu 5 kwietnia 2016 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła A.L. wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i zobowiązanie organu administracji publicznej do załatwienia wniosku skarżącej poprzez wydanie decyzji zmieniającej orzeczenie o niepełnosprawności lub wydanie karty parkingowej. Zarzuciła ona Sądowi I instancji naruszenie:
- I. przepisów prawa materialnego tj. art. 2 i 7 ust. 2 i 3 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP mającym postać akceptacji pozaprawnych działań organu administracji, który nie załatwia sprawy w postępowaniu administracyjnym w sposób przewidziany przepisami i zmienia prawomocną decyzję - orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności i przyznające bezterminową kartę parkingową "zawiadomieniem", przy czym Sąd nie wskazał postawy prawnej akceptacji takiego działania oraz nie rozpatrzył zarzutu skargi ani wniosków skargi z pkt. 2;
- II. przepisów postępowania
- 1) art.133 § 1 P.p.s.a., mającym postać pominięcia petitum skargi w postaci zarzutu o nie rozpoznaniu wniosku Skarżącej w formie prawem przewidzianej - decyzji lub postanowienia tj. w formie w jakiej w przeszłości bezterminowo przyznano Skarżącej prawo - kartę parkingową.
- 2) art. 134 § 1 P.p.s.a. mającym postać nieorzeczenia w zakresie pkt 2 wniosków skargi
- 3) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a., mającym postać niewskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jaka podstawa prawna uzasadnia stwierdzenie, że wniosek skarżącej "załatwiony został zawiadomieniem organu".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
W przedmiotowej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego aczkolwiek nie określają formy tych naruszeń. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Na wstępie wskazać należy, że przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami tego środka odwoławczego. Zatem strona wnosząca skargę kasacyjną jest obowiązana wskazać nie tylko konkretny przepis prawa, który jej zdaniem został przez Sąd naruszony, ale i uzasadnić na czym polega owo naruszenie wskazanego przepisu w konkretnej sprawie, odnosząc się do określonych okoliczności (art. 183 § 1 w zw. z art. 176 P.p.s.a.). Tymczasem w niniejszej sprawie, autor skargi kasacyjnej formułując zarzut naruszenia art.133 § 1 P.p.s.a., art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie wskazał na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie ww. przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracji. Na stronie 4 skargi kasacyjnej jej autor wskazał jedynie, że akceptacja przez Sąd I instancji działania organów administracji publicznej nie ma merytorycznego uzasadnienia, ale nie podał na czym konkretnie polegały błędy w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie oraz ich wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Brak wskazania konkretnych okoliczności w tym zakresie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może się odnieść merytorycznie do tak ogólnikowo uzasadnionego zarzutu. Podkreślić bowiem należy, że związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza również i to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w poszukiwaniu konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby postawiony przez nią zarzut naruszenia określonego przepisu. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji naruszył wymienione w skardze kasacyjnej przepisy P.p.s.a.
Odnosząc się do naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów prawa materialnego wskazać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej w istocie sprowadzają się do zakwestionowania formy załatwienia odmowy przyznania karty parkingowej osobie niepełnosprawnej - zdaniem skarżącego sprawa powinna być zakończona w formie decyzji administracyjnej. Należy przypomnieć, że tryb wydawania kart parkingowych został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (Dz.U 2014 r. poz. 870, ze zm.; zwanego dalej rozporządzenie), które weszło w życie w dniu 15 lipca 2014 r., a więc obowiązywało w chwili, gdy A.L. złożyła wniosek o wydanie karty parkingowej (5 czerwca 2015 r.).
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku niespełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej, przewodniczący powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne, informuje pisemnie osobę niepełnosprawną o odmowie przyznania karty. Informacja o nieprzyznaniu karty powinna być uzasadniona. Z treści ww. przepisu wynika, że odmowa przyznania karty nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale informacji mającej charakter czynności materialno-technicznej. Warto wskazać, że brak formy decyzji administracyjnej informacji o nieprzyznaniu karty parkingowej nie oznacza, że strona jest pozbawiona możliwości ochrony swoich praw. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wydana na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia informacja, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie przewodniczącego powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności do usunięcia naruszenia prawa - w terminie 14 dni od dnia, w którym stronie została doręczona informacja o nieprzyznaniu karty - art. 52 § 3 P.p.s.a.
Dodać również należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej wyrok Sądu I instancji w żaden sposób nie zmienia orzeczenia dotyczącego stopnia jej niepełnosprawności, ponieważ w ogóle nie dotyczył on tego zagadnienia. A.L. złożyła skargę na bezczynność organu administracji, a więc w toku postępowania WSA w Warszawie badał jedynie sposób i termin rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast przedmiotem kontroli sądowej nie była merytoryczna treść rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd odstąpił od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stosownie do postanowień art. 207 § 2 P.p.s.a, mając na względzie sytuację życiową skarżącej oraz niewskazanie przez organ poniesionych kosztów postępowania.