Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Gl 525/05, odrzucił skargę Wojewody Śląskiego na zarządzenie Wójta Gminy Herby z dnia 28 stycznia 2005 r. Nr 222/4/05, wydane w przedmiocie powierzenia obowiązków kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Herbach, powołując się na art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż ustawa o pomocy społecznej nie reguluje trybu zatrudnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej, obowiązuje więc przepis art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), według którego zatrudnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych należy do kompetencji wójta. Przepis ten nie decyduje jednak o formie zatrudnienia. Kwestii tej nie reguluje samoistnie także ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zastosowanie mają więc przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1513 ze zm.), która w art. 1 pkt 3 objęła swoim zasięgiem także pracowników zatrudnionych w gminnych jednostkach i zakładach budżetowych, zaś z jej art. 2 wynika, że kierownicy tych jednostek mogą być zatrudnieni, bądź na podstawie mianowania, o ile statut gminy tak stanowi, bądź na podstawie umowy o pracę.
Ze względu na brak uregulowania tej kwestii w statucie Gminy Herby, kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej może być zatrudniony tylko w oparciu o umowę o pracę. Takie też charakter zatrudnienia jest wskazany w § 2 zaskarżonego zarządzenia. Natomiast sprawy dotyczące umów o pracę nie mają charakteru administracyjnego - wskazał Sąd I instancji - a ich rozpoznawanie należy do kognicji sądu powszechnego.
Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, przez błędną jego wykładnię.
Organ nadzoru wskazał, iż nie kwestionuje sposobu zawarcia umowy o pracę z kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, lecz brak spełnienia obowiązkowych, ustawowych wymagań przez osobę zatrudnioną na tym stanowisku. Ponadto, co znalazło odzwierciedlenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego przedmiotowa sprawa niewątpliwie ma charakter administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.
Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy Herby w dniu 28 stycznia 2005 r., wydał zarządzenie Nr 222/4/05, w sprawie powierzenia obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Herbach, powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewoda Śląski – wskazując jako podstawę art. 93 ustawy o samorządzie gminnym – wniósł skargę na powyższe zarządzenie, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Powołany przez Wojewodę przepis art. 93 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi zaś w ust. 1, że po upływie terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia zarządzenia, organ nadzoru – nie mogąc już we własnym zakresie stwierdzić nieważności zarządzenia – może zaskarżyć przedmiotowy akt do sądu administracyjnego.
Należy zaznaczyć, iż w przepisie tym, w przeciwieństwie do art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, zakres przedmiotowy zarządzeń, których zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne, nie został zawężony o spraw z zakresu administracji publicznej. Zatem zasadnym wydaje się przyjęcie, iż bez względu na przedmiot wydanego przez wójta zarządzenia, możliwe jest jego zaskarżenie przez organ nadzoru do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Możliwości tej nie wyłącza również § 2 zarządzenia Wójta Gminy Herby, o treści "Zawrzeć z w.w. umowę o pracę."
Bowiem odmienna interpretacja przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, prowadziłaby do sytuacji, w których znaczna część zarządzeń, czy też uchwał wójtów, pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności (por. "Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym" pod red. Pawła Chmielnickiego; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str.561).
Stąd biorąc pod uwagę, iż wskazana w cytowanym art. 93 ust. 1 powołanej ustawy, możliwość zaskarżania uchwał i zarządzeń wójta przez organ nadzoru, ma na celu, bez względu na przedmiot tych aktów, kontrolę ich legalności, tj. kontrolę legalności przedmiotowych form działania wójta, nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż przedmiotowa sprawa należy wyłącznie do kognicji sądu powszechnego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.