Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lutego 2013r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1589/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego oddalił skargę.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z [...] lipca 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w L. z [...] maja 2012 r., którą to decyzją odmówiono R. P. przyznania prawa do przydziału lokalu mieszkalnego. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że R. P. jest żołnierzem służby stałej oraz że mąż R. P. – M. P. nabył w dniu 16 lutego 2005r. lokal mieszkalny z zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z bonifikatą w wysokości 90%. Wyjaśniono, że stosownie do art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), ustawodawca wprowadził negatywne przesłanki, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa do zakwaterowania. W pkt 3 wymienił sytuację, w której żołnierz zawodowy lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą.
W ocenie organu bez znaczenia pozostaje okoliczność, że do nabycia lokalu przez M. P. doszło przed zawarciem związku małżeńskiego oraz że lokal ten w wyniku podziału majątku wspólnego przypadł jego byłej (pierwszej) małżonce.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca podniosła naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie, że jej mąż nabył lokal mieszkalny, gdy w rzeczywistości nabył jedynie udział w takim lokalu mieszkalnym, który następnie po ustaniu związku małżeńskiego przypadł byłej małżonce. Skarżąca wskazała, że nabycie lokalu przez jej małżonka nastąpiło, gdy nie pozostawał jeszcze z nią w związku małżeńskim. Nabycie lokalu z bonifikatą nastąpiło w 2005 r. a związek małżeński z M. P. zawarła 25 września 2010 r., to jest po rozdysponowaniu przez niego prawem do lokalu mieszkalnego (scedowaniu tego prawa na wyłączną własność byłej żony).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa do kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy jej małżonek – M.P.z nabył z bonifikatą w wysokości 90%, lokal mieszkalny z zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. W dacie zakupu przedmiotowego lokalu mieszkalnego skarżąca nie pozostawała jeszcze w związku małżeńskim z M. P. Nie zmienia to faktu, że okoliczność nabycia na własność lokalu mieszkalnego z 90% bonifikatą wypełnia znamiona przesłanki negatywnej do przydziału lokalu skarżącej. Podkreślono, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie. Jeżeli z uprawnienia skorzystał małżonek żołnierza (choćby przed wstąpieniem w związek małżeński), to wyczerpana została w ten sposób przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu, że M. P. nabył z 90% bonifikatą nie lokal mieszkalny, ale udział ½, albowiem pozostawał w związku małżeńskim z M. P. i lokal ten wszedł do ich wspólnego majątku, wskazano, iż nabyty udział w lokalu odpowiadał przysługującym mu wówczas wraz z rodziną normom mieszkaniowym. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy M. P. nabył prawo do całego lokalu, czy też do udziału ½.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła R. P. reprezentowana przez adwokata.
Pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną jego wykładnię, prowadzącą w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania, polegającą na przyjęciu, że:
- - wyczerpanie przesłanki z tego przepisu ma miejsce również wtedy, gdy do nabycia udziału w lokalu z bonifikatą doszło przed zawarciem związku małżeńskiego przez żołnierzy, podczas gdy przepis ten nie może stanowić podstawy odmowy prawa do zakwaterowania osobie, której małżonek nabył udział w lokalu z bonifikatą celem zaspokojenia potrzeb poprzedniej rodziny tego małżonka,
- - ma on zastosowanie w przypadku nabycia udziału w lokalu mieszkalnym z bonifikatą do majątku wspólnego małżonków, który następnie na podstawie podziału majątku wspólnego przypadł drugiemu współmałżonkowi, podczas gdy wskazany przepis nie ma zastosowania w takiej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami zastępstwa procesowego, podtrzymując jednocześnie dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej i rozpoznał sprawę w jej ramach.
W myśl art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela dokonaną przez organy i Sąd pierwszej instancji wykładnię przytoczonego w skardze kasacyjnej przepisu prawa. Artykuł 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, nabył lokal od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Z treści zacytowanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli jego małżonek nabył lokal mieszkalny z bonifikatą od wyszczególnionych w przepisie podmiotów. Nie ma w tym przypadku znaczenia to czy mieszkanie nabyte z bonifikatą nadal jest w posiadaniu małżonka żołnierza zawodowego, ani także to, czy małżeństwo zawarte zostało przed czy po nabyciu lokalu.
W sprawie tej rzeczą pewną jest, że na podstawie aktu notarialnego zawartego w dniu 16 lutego 2005 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny w L. sprzedała M. i M. małżonkom P. lokal mieszkalny znajdujący się w B. przy ul. [...]. Powyższy lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność został zakupiony z 90% bonifikatą. W ten sposób M. P. oraz osoba pozostająca z nim w związku małżeńskim utracili prawo do skutecznego ubiegania się o prawo do zakwaterowania i ograniczenie to dotyczy nie tylko ówczesnej jego żony, ale i obecnej to jest R. P. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy w żadnym stopniu nie daje możliwości ponownego ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego tylko dlatego, że poprzednie małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód. Na podstawie wywodów zawartych w skardze kasacyjnej można byłoby wysnuć wniosek, że M.P. będący mężem M. P. i R.P. to dwie różne osoby, tak jednak nie jest, bo jest to ta sama osoba, która nabyła wcześniej lokal mieszkalny z bonifikatą.
Podkreślić należy także i to, że faktu nabycia lokalu z bonifikatą nie niweczy późniejsze przekazanie tego lokalu małżonce na skutek podziału majątku, gdyż było to wynikiem umowy między dotychczasowymi małżonkami, czy też aktem woli jednego z nich, na mocy którego nie może powracać prawo do skutecznego ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego, ani jego aktualnego małżonka.
Potwierdzenie słuszności zaprezentowanego stanowiska znajduje swoje odzwierciedlenie w poglądzie przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie I OSK 3038/12 (dostępne w bazie CBOIS), że tego rodzaju okoliczność, jak nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka, bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy w dacie jego nabycia oraz okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, stanowi przeszkodę w uznaniu, że żołnierzowi przysługuje prawo do zakwaterowania.
Celem wynikającym z art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Przydział lokalu mieszkalnego R.P. doprowadziłby do sytuacji sprzecznej z zapisem ustawy, bo rodzina żołnierza zawodowego otrzymałaby kolejny lokal mieszkalny, w sytuacji gdy jego aktualny małżonek żołnierza wcześniej już nabył taki lokal z bonifikatą.
Zauważyć należy także to, że obecny mąż skarżącej kasacyjnie w 2005 r. na podstawie protokołu Nr 54/2005 i dokonanych w nim uzgodnień uzyskał prawo do zakupu lokalu mieszkalnego z bonifikatą. Późniejszy zakup tego lokalu w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej nie może skutkować uznaniem, że nie nabył on lokalu mieszkalnego z bonifikatą w rozumieniu art. 21 ust 6 pkt 3 ustawy, a jedynie udział w tym mieszkaniu i doprowadzić do ponownego przydziału lokalu mieszkalnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku oddalił skargę kasacyjną.
W punkcie 2 wyroku o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.