Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1975/07 po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego G. P. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Minister Obrony Narodowej w związku ze zniesieniem Wojskowych Służb Informacyjnych z dniem 30 września 2006 r. (art. 57 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, Dz.U. Nr 104, poz. 711 ze zm.) zwolnił G. P. z zajmowanego stanowiska i przeniósł do rezerwy kadrowej na okres do dnia 30 września 2007 r. Ponieważ w czasie przebywania w rezerwie kadrowej nie został on wyznaczony na stanowisko służbowe Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zwolnił G. P. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2007 r. Jako podstawę prawną zwolnienia wskazał art. 111 pkt 10 i art. 115 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 8 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U.
Nr 50, poz. 483). Następnie Minister Obrony Narodowej po rozpoznaniu wniosku G. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...]r zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1–3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 111 pkt 10 i art. 20 ust. 1 i 2 tej ustawy, a także art. 6–10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 138 § 1 k.p.a. Ponadto podniósł, że obie decyzje rażąco naruszają art. 4, 5, art. 6 ust. 2, art. 7, 8 i 9 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.
W uzasadnieniu skargi podał, że złożył wniosek o wyznaczenie go na stanowisko służbowe w Służbie Wywiadu Wojskowego. Natomiast nieuprawnione jest stwierdzenie organu, że brak wystąpienia Szefa SWW o wyznaczenie oficera w strukturach nowej służby do czasu upływu okresu pobytu w rezerwie kadrowej oznacza brak możliwości "zagospodarowania go przez SWW lub SKW". Zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie kwalifikacyjne nie zostało zakończone oraz nie został on powiadomiony o jego wyniku.
Zdaniem skarżącego zastosowana wobec niego podstawa prawna zwolnienia była nieprawidłowa. Powinien ją stanowić art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zajmowanego stanowiska (obligatoryjnie) gdy zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Natomiast po przeniesieniu go do rezerwy kadrowej jako lex specialis względem art. 111 pkt 10 cyt. ustawy zastosowanie miał art. 45 ust. 3 tej ustawy nakazujący organowi znalezienie i zaproponowanie żołnierzowi równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego i wyłącznie w przypadku odmowy pełnienia służby na tym stanowisku zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej uchylenie i podtrzymał argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego.
Zgodnie bowiem z § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483), w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, organ o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), występuje do organu zwalniającego z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, a jeżeli sam jest tym organem, zwalnia tego żołnierza z upływem okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że ostatnim dniem okresu pozostawania skarżącego w rezerwie kadrowej był dzień [...] września 2007 r., który kończył się o godz. 24oo. A zatem zwolnienie go ze służby mogło nastąpić dopiero w dniu [...] października 2007 r. a nie jak błędnie wskazano w zaskarżonej decyzji w dniu, w którym jeszcze nie upłynął okres pozostawania w rezerwie kadrowej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uchylił obie decyzje, zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzekł stosownie do treści art. 152 tej ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 200 w związku z art. 209 tej ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Obrony Narodowej i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483) poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej powinno nastąpić w pierwszym dniu po upływie okresu przebywania w rezerwie kadrowej czyli w dniu [...] października 2007 r. a nie w dniu [...] września 2007 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i wydanie wadliwego orzeczenia. Tym samym naruszony został art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ powołanej ustawy.
Stawiając ten zarzut wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 188 P.p.s.a. oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, iż jego zdaniem treść spornego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że zwolnienie ze służby, w rozpatrywanym przypadku, powinno nastąpić wraz z upływem okresu przebywania w rezerwie kadrowej. Zwolnienie ze służby powinno zatem nastąpić o godz. 24oo ostatniego dnia terminu, gdyż jest to chwila upływu okresu przebywania w rezerwie kadrowej. Ponadto wskazał, że dla uprawnień żołnierza wynikających z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów emerytalnych godzina zwolnienia ze służby wojskowej nie ma znaczenia, a zatem wskazanie jako terminu zwolnienia ostatniego dnia okresu przebywania w rezerwie kadrowej jest wystarczające dla właściwego zastosowani art. 111 pkt 10 cyt. ustawy oraz § 8 powołanego rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w tej sprawie nie występują.
Minister Obrony Narodowej oparł skargę kasacyjną na jednej z możliwych podstaw, to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Takie sformułowanie podstawy kasacyjnej powoduje, że zasadność tego środka odwoławczego należy oceniać z uwzględnieniem stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym oraz przyjętego przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.
Stosownie do treści art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Z kolei § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483) obowiązującego w chwili wydawania decyzji stanowi, że w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, organ o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, występuje do organu zwalniającego z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, a jeżeli sam jest tym organem, zwalnia tego żołnierza z upływem okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
W sprawie jest niesporne, iż G. P. został przeniesiony do rezerwy kadrowej na okres do dnia [...] września 2007 r. i w tym czasie nie został wyznaczony na stanowisko służbowe.
Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia czy zgodne z prawem było zwolnienie go zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2007 r., a więc z ostatnim dniem przebywania w rezerwie kadrowej, czy też powinno to nastąpić po upływie tego okresu, a więc z dniem [...] października 2007 r. Chodzi zatem o wykładnię użytego w § 8 rozporządzenia sformułowania "z upływem okresu pozostawania w rezerwie kadrowej".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia tego przepisu jest prawidłowa. Należy bowiem przyjąć, iż nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej w chwili, gdy nie została jeszcze spełniona przesłanka do jej podjęcia. Jest nią niewyznaczenie żołnierza przebywającego w rezerwie kadrowej do końca tego okresu na stanowisko służbowe. Podkreślić należy, że żołnierz do ostatniego momentu tego okresu (a więc do godz. 24oo dnia, w którym ów dzień upływał) może być wyznaczony na stanowisko służbowe. Ustawodawca dopuszcza zatem możliwość zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza, którego do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej nie wyznaczono na stanowisko służbowe dopiero po upływie tego okresu.
Ubocznie zauważyć należy, iż trafność tego poglądu potwierdza § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 23, poz. 137) będącej odpowiednikiem rozpatrywanego § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r., w którym ustawodawca jednoznacznie stwierdził, iż zwolnienie następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.