Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 220/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. B. na decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Strzyżowie z dnia [...] listopada 2006 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał art. 138 pkt 1 kpa oraz art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, a także §2 pkt 1, §3 i §14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczególnych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych, oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Skarżący A. B., będący funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w Strzyżowie, decyzją Komendanta Rejonowego Policji w Strzyżowie z dnia [...] października 1998 r. Nr [...] otrzymał przydział lokalu mieszkalnego, w wyniku której to decyzji, w dniu [...] października 1998 r. przydzielony lokal został przekazany skarżącemu protokołem zdawczo-odbiorczym, a w dniu 12 października 1998 r. podpisana została umowa najmu przedmiotowego lokalu.
Następnie, w dniu 4 lutego 1999 r. skarżący zrezygnował z przydzielonego lokalu, a w dniu 6 maja 2004 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Strzyżowie o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Komendant Powiatowy Policji w Strzyżowie odmówił przyznania pomocy na budowę domu z uwagi na fakt, że nie można takiej pomocy udzielić policjantowi, który otrzymał lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, a następnie go zwrócił. W odwołaniu od tej decyzji skarżący powołał się na art. 94 ust. 1 i art. 88 ust. 1 ustawy o Policji podnosząc, że pomoc finansowa przysługuje policjantowi, który na mocy decyzji administracyjnej otrzymał prawo do lokalu. Ponieważ jednak skarżący zdał wcześniej otrzymany lokal, to na podstawie art. 95 ustawy o Policji przysługuje mu lokal w miejscu pełnienia służby, a skoro nie przyznano mu takiego lokalu, to należy mu się pomoc finansowa.
Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji rozpoznając odwołanie A.B. nie zgodził się z przedstawioną przez niego argumentacją i stwierdził, że wnioskowana pomoc nie przysługuje mu, gdyż zrzekł się on prawa do otrzymanego lokalu mieszkalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. B. domagał się uchylenia decyzji w całości oraz wznowienia postępowania z urzędu, a także stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w Strzyżowie z dnia [...] października 1998 r., wskazując na brak zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby, a przyznanie pomocy na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie ma charakteru uznaniowego, tylko jest ona należna funkcjonariuszowi z mocy prawa. W zakresie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1998 r. skarżący wskazał na wydanie jej w oparciu o zarządzenie, które nie stanowi aktu prawnego mogącego być podstawą prawną wydania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę stwierdzając, że skarżący otrzymał decyzją Komendanta Rejonowego Policji w Strzyżowie z dnia [...] października 1998 r. przydział lokalu mieszkalnego. Z art. 94 ustawy o Policji wynika bowiem, iż pomoc finansowa należna jest policjantowi, który nie otrzyma lokalu mieszkalnego. Jeżeli zatem skarżący dobrowolnie zrzekł się prawa do lokalu, to nie oznacza to, że ma prawo ubiegać się ponownie o pomoc finansową na zasadach dotyczących osoby, której taki lokal nie został przydzielony.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B. zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 94 ustawy o Policji oraz §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że uzyskanie prawa do mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, pomimo braku objęcia lokalu w posiadanie i rezygnacji z niego, dyskwalifikuje skarżącego do ubiegania się o przyznanie mu pomocy finansowej na budowę domu. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący pomimo formalnego uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego nigdy w nim nie zamieszkał ani z niego nie korzystał, a rezygnacja z tego lokalu nastąpiła ze względu na jego zły stan techniczny. Skarżący stwierdził, iż w ramach art. 90 i art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jego uprawnienie do uzyskania lokalu mieszkalnego nigdy nie zostało zrealizowane. Interpretacja przepisów dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest niezgodna - w ocenie skarżącego - z wolą ustawodawcy, który w art. 95 ustawy o Policji wyłączył pomoc finansową wobec osób mających już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ponieważ skarżący nie zrealizował celu ustawy, pomoc finansowa jest mu należna.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw dlatego podlega oddaleniu.
W skardze kasacyjnej zarzucono bowiem dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnej wykładni art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jednakże przyjęta w zaskarżonym wyroku wykładnia tego przepisu jest prawidłowa, natomiast zarzut kasacyjny wynika z błędnie ocenionego stanu faktycznego przez składającego skargę kasacyjną.
Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092, ze zm.), o treści obowiązującej w dniu wydania kwestionowanej przez skarżącego decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Uzyskanie przez policjanta pozostającego w służbie stałej lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem wynikającym z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, według którego policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Z zestawienia powołanego art. 94 ust.1 z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji wynika zatem, iż udzielenie policjantowi pomocy finansowej stanowi formę realizacji przysługującego temu policjantowi ustawowego prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego, jeżeli prawo to nie zostało zrealizowane poprzez przydział takiego lokalu.
W ocenie składającego skargę kasacyjną, brak zamieszkania i korzystania z lokalu przydzielonego decyzją Komendanta Rejonowego Policji w Strzyżowie z dnia [...] października 1998 r. Nr [...], a następnie rezygnacja z tego lokalu ze względu na jego zły stan techniczny, nie mogą być uznane w rozumieniu powołanego art. 94 ust. 1 ustawy o Policji za przydzielenie lokalu mieszkalnego wykluczającego dopuszczalność przyznania pomocy finansowej. Pogląd ten jest błędny.
W powołanym art. 94 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca związał skuteczność ubiegania się o pomoc finansową z brakiem otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie można jednak utożsamiać dopiero z jego faktycznym zajęciem i korzystaniem, lecz z uzyskaniem prawnej możliwości korzystania z takiego lokalu, wynikającej z faktu uzyskania przez decyzję o przydziale waloru ostateczności skutkującego wykonalnością tej decyzji.
Wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze kasacyjnej, zrealizowanie przydziału lokalu mieszkalnego nie polega zatem na faktycznym objęciu lokalu w posiadanie, jeżeli objęcie to jest zależne wyłącznie od woli osoby, która otrzymała przydział lokalu mieszkalnego. Aczkolwiek, w rozpatrywanej sprawie doszło do przekazania skarżącemu przedmiotowego lokalu w dniu 6 października 1998 r., co zostało stwierdzone stosownym protokołem zdawczo-odbiorczym, a następnie skarżący zawarł umowę najmu na ten lokal. Skoro więc w rozpatrywanej sprawie zostało ustalone, iż skarżącemu przydzielony został lokal mieszkalny decyzją Komendanta Rejonowego Policji w Strzyżowie z dnia [...] października 1998 r. Nr [...], to z chwilą, gdy decyzja ta stała się ostateczna, skarżący uzyskał prawną możliwość korzystania z przydzielonego lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w zawartej następnie umowie najmu i w ten sposób jego ustawowe uprawnienie do otrzymania takiego lokalu zostało zrealizowane.
Zrealizowanie zaś uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział decyzją administracyjną wyklucza dopuszczalność ponownego zrealizowania tego uprawnienia w postaci zastępczej, poprzez udzielenie skarżącemu pomocy finansowej na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.
Prawidłowo przy tym Sąd pierwszej instancji przyjął, iż rezygnacja przez skarżącego z przydzielonego lokalu mieszkalnego z powodu złego stanu technicznego tego lokalu nie ma znaczenia w sprawie, skoro fakt tej rezygnacji wynikał z woli samego skarżącego, co nie wpływa na skuteczność wykonalności decyzji o przydziale, którą zostało zrealizowane ustawowe prawo skarżącego do otrzymania lokalu mieszkalnego. Nie ma również znaczenia w sprawie wskazany przez skarżącego zły stan techniczny przydzielonego lokalu, jako powód rezygnacji z tego lokalu, skoro samo podniesienie tej okoliczności, i to w odrębnym postępowaniu o udzielenie pomocy finansowej, nie podważa decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.
Powyższe należy odnieść także wobec zarzucanego w skardze kasacyjnej, jako naruszonego przez błędną wykładnię, §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468), o treści obowiązującej w dniu wydania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], w którym to przepisie użyto sformułowania: "policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale". Jakkolwiek jednak, Sąd pierwszej instancji przywołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku treść powołanego §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r., to jednak nie ma to żadnego znaczenia w sprawie, skoro za podstawę odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej Sąd uznał prawidłowe zastosowanie przez organy orzekające w sprawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, ponieważ to w tym przepisie określone zostały przesłanki warunkujące przyznanie takiej pomocy.
Nie ma również znaczenia dla dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, powołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 95 tej ustawy, skoro przepis ten określa jedynie przypadki, w których nie przydziela się policjantowi lokalu mieszkalnego, jak również przypadki, w których wydaje się decyzję o opróżnieniu przydzielonego lokalu mieszkalnego. Tymczasem, przedmiotem orzeczenia Sądu pierwszej instancji jest decyzja o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej ze względu na uprzednie wydanie decyzji o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.