Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 907/05 oddalił skargę B. T. M. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...].
Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 37k ust. 9 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) przyznał B. M. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego. Do czasu wydania decyzji przez organ rentowy świadczenie to było wypłacane w kwocie zaliczkowej 572,10 zł brutto.
W uzasadnieniu decyzji podał, że wyżej wymieniona została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, wg zasad określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 1999 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu hutnictwa i stali w Polsce (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją z dnia 21 stycznia 2002 r. odmówił B. M. ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego.
Starosta Powiatu po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zmiany decyzji przyznającej wyżej wymienionej prawo do świadczenia przedemerytalnego decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] nr [...] orzekając o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego i orzekł o uznaniu jej za osobę bezrobotną od dnia 21 grudnia 2001 r. i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził na wniosek B. M. nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...]. W związku z powyższym Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] i decyzją z dnia [...] stwierdził jej nieważność.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż brak było podstaw do przyznania B. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż w dniu rejestracji, tj. 21 grudnia 2001 r. nie legitymowała się wymaganym 33-letnim okresem zatrudnienia. Do okresu, od którego zależy przyznanie prawa do tego świadczenia błędnie zaliczono cały okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, pomimo że w tym okresie uczęszczała ona do Technikum Mechaniczno-Elektronicznego w [...], to powodowało, że nie pracowała w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, od którego ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uzależnia zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym.
Od decyzji tej B. M. złożyła odwołanie.
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro skarżąca nie legitymowała się okresem zatrudnienia wymaganym do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż do stażu pracy błędnie zaliczono jej okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w czasie nauki w szkole średniej, to decyzja Starosty Powiatu [...] przyznająca jej prawo do świadczenia przedemerytalnego rażąco naruszała prawo. Zatem Wojewoda [...] zasadnie stwierdził jej nieważność. Ponadto Minister Gospodarki i Pracy podniósł, że w trakcie postępowania odwoławczego B. M. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to że, postępowanie odwoławcze ma pierwszeństwo przed postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności w pierwszej kolejności należało rozpoznać odwołanie.
Powyższa decyzja Ministra Gospodarki i Pracy stała się przedmiotem skargi B. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zdaniem skarżącej, decyzji Starosty Powiatu [...] nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa, gdyż różnice w interpretacji prawa nie stanowią przesłanki stwierdzenia nieważności.
W ocenie skarżącej decyzja II Oddziału ZUS z dnia [...], w której na potrzeby emerytury uznano za udowodniony okres 29 lat 3 miesięcy i 5 dni nie może stanowić podstawy odmowy wypłaty świadczenia przed-emerytalnego, gdyż Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 września 2003 r. stwierdził, że organ rentowy nie jest związany stanowiskiem urzędu pracy. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia przez Wojewodę [...] nieważności decyzji przyznającej jej prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Minister Gospodarki i Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, iż ustalenia Starosty Powiatu [...] odnośnie spełnienia przez skarżącą warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, wg zasad określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 1999 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu hutnictwa żelaza i stali w Polsce (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.) nie były prawidłowe i skutkowały nieuzasadnionym przyznaniem jej tego świadczenia. Do okresu uprawniającego do emerytury zaliczono skarżącej okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, podczas gdy w tym czasie uczyła się ona w Technikum Mechaniczno-Elektronicznym w [...]. Z uwagi na system kształcenia skarżącej i miejsce pobierania nauki, odległe od miejsca położenia gospodarstwa rolnego nie można było uznać, że pracowała ona w gospodarstwie rolnym w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy (por. wyrok Sąd Najwyższego z dnia 19 grudnia 2000 r. II UKN 155/00 OSNP 2002/16/394).
Doliczenie okresów pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców w czasie wakacji, nie daje wymaganego 33-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Skoro skarżąca nie posiada wymaganego do przyznania świadczenia przedemerytalnego okresu pracy, to przyznanie jej tego świadczenia decyzją Starosty Powiaty [...] rażąco naruszało prawo. Zatem Wojewoda [...] miał podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła B. M. reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu art. 156 § 1pkt 2 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Wskazując na powyższą podstawę wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, iż wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydaniu przez Starostę Powiatu [...] decyzji z dnia [...] jest chybiony.
W ocenie skarżącej w oparciu o przedstawione dokumenty i zeznania świadków należało wliczyć jej okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do okresu od którego uzależnione było przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W tej sprawie chodzi zatem o spór co do interpretacji przepisów, a nie rażące naruszenie prawa.
Skarżąca podkreśliła, że stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji doprowadziło, że została ona pozbawiona środków do życia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określa § 2 art. 183. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły.
Oceniając skargę kasacyjną wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy na wstępie zauważyć, że pełnomocnik skarżącej nie powołał art. 174 P.p.s.a., co jednak nie stanowiło przeszkody do nadania jej prawidłowego biegu, gdyż treść zarzutu wskazuje, że oparł on skargę kasacyjną na jednej z podstaw wymienionych w tym przepisie. Skarga kasacyjna wymaga nie tylko przytoczenia podstaw, ale także ich uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną nie podniosła zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).Brak przytoczenia przez skarżącą tej podstawy kasacyjnej wywołuje ten skutek, że Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej uznaje za wiążący w tej sprawie stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca podała, że oparła skargę kasacyjną na pierwszej z podstaw wymienionych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. i stawiając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazywała na zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię to mylne zrozumienie treści zastosowanego przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego z hipotezą normy prawnej i poddania tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy. Dopuszczalne jest oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego na obu tych formach naruszenia, gdyż niewłaściwe zastosowanie prawa może być konsekwencją jego błędnej wykładni.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut jest nietrafny.
W sprawie jest niesporne, że w chwili przyznawania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] nie legitymowała się ona okresem zatrudnienia wymaganym do jego nabycia. W przypadku skarżącej okres ten stosownie do § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 1999 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu hutnictwa żelaza i stali w Polsce (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.) wynosił 33 lata.
Natomiast skarżąca posiadała okres uprawniający do emerytury w wymiarze 29 lat 3 miesięcy i 5 dni. Przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego było następstwem niezgodnego z prawem zaliczenia jej całego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, pomimo, że w tym czasie uczęszczała ona do Technikum Mechaniczno-Elektronicznego w [...]. To powodowało, iż nie pracowała w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, od którego ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uzależnia zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym (art. 10 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).
Sąd pierwszej instancji oceniając legalność zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał, że skoro decyzja Starosty Powiatu [...], przyznawała skarżącej prawo do świadczenia przedemerytalnego mimo niespełnienia przez nią warunków to decyzja Wojewody [...] stwierdzająca jej nieważność była uzasadniona. Także decyzja Ministra Gospodarki i Pracy utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję prawa nie naruszała.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.