Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 768/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. J. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego zmiany przebiegu granic działek pomiędzy obrębami geodezyjnymi.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z [...] października 2002 r. nr [...] Starosta Jasielski orzekł o zmianie przebiegu granic pomiędzy obrębem [...], a [...] na odcinku obejmującym działki nr [...] i [...] położone w obrębie [...].
Podanie o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją wniósł w dniu 22 marca 2004 r. R. J. wywodząc, iż powinien być stroną postępowania, w którym ją wydano, zaś o decyzji dowiedzieć się miał kilka dni przed złożeniem podania o wznowienie, podczas przeglądania księgi wieczystej KW nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, iż z jego wniosku toczy się od 2001 r. postępowanie administracyjne dotyczące zmiany konfiguracji działki nr [...] stanowiącej jego własność, z sąsiadującymi działkami o nr [...] i [...] (uprzednio oznaczonych jako działki nr [...] i [...]), należących do K. i E. K. oraz A. B. Postanowieniem z [...] września 2004 r. Starosta Jasielski wznowił postępowanie, a następnie decyzją z [...] czerwca 2005 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z [...] października 2002 r.
Decyzją z [...] września 2005 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie uchylił decyzję organu I instancji i jednocześnie umorzył postępowanie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podniósł, iż decyzją z [...] lipca 2002 r. Starosta Jasielski rozpoznając wniosek R. J. odmówił dokonania zmian w operacie ewidencyjnym wsi D. w zakresie przebiegu granicy między działką nr [...], a działkami nr [...] i [...]. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją PWINGiK w Rzeszowie z [...] września 2002 r. nr [...], którą następnie R. J. zaskarżył do sądu administracyjnego, a WSA w Rzeszowie wyrokiem z 2 listopada 2004 r. SA/Rz 2187/02 skargę oddalił.
Organ odwoławczy wskazał, iż udzielając odpowiedzi na skargę w powyższej sprawie podał w niej fakt wydania decyzji z [...] października 2002 r. przez Starostę Jasielskiego. Odpowiedź na skargę doręczono R. J. w dniu 22 stycznia 2003 r., zatem od tego dnia biegł termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] października 2002 r. W ocenie PWINGiK w Rzeszowie złożenie podania o wznowienie w dniu 24 marca 2004 r. nastąpiło z uchybieniem terminu.
Na decyzję PWINGiK w Rzeszowie z [...] września 2005 r. skargę wniósł R. J. WSA w Rzeszowie wyrokiem II SA/Rz 1019/05 uwzględnił tę skargę uchylając decyzje obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zauważył, iż w trakcie postępowania wznowieniowego nastąpiło zbycie działki nr [...] przez K. i E. K. na rzecz S. S., która winna być traktowana jako strona postępowania wznowieniowego. Ponadto po wszczęciu postępowania sądowego A. B. zbyła działkę nr [...] na rzecz R. i S. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zalecił, aby ustalić status S. S. oraz R. i S. K. jako stron postępowania, a także zbadać czy podanie o wznowienie zostało wniesione w terminie miesiąca od dnia, kiedy R. J. dowiedział się o źródłowej decyzji.
Prowadząc ponownie postępowanie Starosta Jasielski doręczył postanowienie o wznowieniu postępowania z [...] września 2004 r. S. S. oraz R. i S. K., a następnie decyzją z [...] grudnia 2007 r. umorzył postępowanie zakończone prawomocną decyzją Starosty Jasielskiego z [...] października 2002 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. J., w wyniku jego rozpatrzenia PWINGiK w Rzeszowie decyzją z [...] lutego 2008 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Prowadząc ponownie postępowanie Starosta Jasielski uzupełnił postępowanie i decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania wznowionego wydanym przez ten organ postanowieniem z [...] września 2004 r.
Uzasadniając wydaną decyzję organ stwierdził, iż S. S. była stroną postępowania wznowieniowego. Starosta przytoczył treść odpowiedzi na skargę udzieloną przez PWINGiK w Rzeszowie R. J., a doręczoną stronie w dniu 22 stycznia 2003 r. Z treści tego pisma wynika, iż zawarto w nim informację o wydanej w dniu [...] października 2002 r. przez Starostę Jasielskiego decyzji w przedmiocie zmiany granic i powierzchni działek nr [...] i [...]. W ocenie organu w dacie doręczenia powyższej odpowiedzi na skargę R. J. powziął wiadomość o decyzji ostatecznej, wobec której następnie zażądał wznowienia postępowania. W ocenie organu podanie o wznowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podając zarazem, iż nie uwzględnił w tej kwestii stanowiska strony.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie decyzją z [...] września 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko prezentowane przez Starostę Jasielskiego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R. J. zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż o ostatecznej decyzji objętej żądaniem wznowienia dowiedział się z odpowiedzi na skargę datowanej na 17 stycznia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę stwierdził, że w sprawie zapadł prawomocny wyrok z 31 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 1019/05. W powołanym wyroku Sąd zalecił sprawdzenie przymiotu stron u S. S. oraz R. i S. K., a ponadto zbadanie czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie miesiąca od dnia, kiedy strona dowiedziała się o decyzji. W tym celu Sąd zalecił przeprowadzenie dowodu z akt PWINGiK w Rzeszowie, w szczególności z odpowiedzi na skargę na decyzję z [...] września 2002 r. R. J. dowiedział się o decyzji Starosty Jasielskiego w dniu 22 stycznia 2003 r., tj. w dniu doręczenia odpowiedzi na skargę wniesioną przez niego na decyzję PWINGiK w Rzeszowie z [...] września 2002r. Wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony przez skarżącego 24 marca 2004 r., a zatem, w ocenie Sądu I instancji, z uchybieniem terminu ustawowego.
Ponadto WSA w Rzeszowie stwierdził, iż wbrew stanowisku skarżącego nie można wywodzić, iż informacja o decyzji Starosty Jasielskiego z [...] października 2002r. była nieczytelna, albowiem miała dotyczyć gruntów wsi L., a nie D. Z treści odpowiedzi na skargę na decyzję z [...] września 2002 r. wynika jednoznacznie, że przedmiotem źródłowej decyzji Starosty Jasielskiego z [...] października 2002 r. były działki nr [...] i [...], z części których powstały działki nr [...] i [...], do których rości sobie prawo skarżący. Kwestią dbałości o swoje prawa było ewentualne dociekanie przez R. J. treści powyższej decyzji i wniesienie podania o wznowienie w terminie miesiąca od dnia, kiedy dowiedział się o decyzji Starosty Jasielskiego z [...] października 2002 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. J., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Wnoszący skargę kasacyjną przedmiotowemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji daty dowiedzenia się przez R. J. o zmianie przebiegu granic pomiędzy obrębem [...], a obrębem [...] co w ocenie Sądu skutkowało przyjęciem, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że to, iż skarżący dowiedział się o treści decyzji dopiero podczas zapoznania się z treścią księgi wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego w J. było wynikiem działań mających na celu wyjaśnienie stanu prawnego jego działek oraz prawnych granic dotyczących tych działek. Orzeczenie Sądu I instancji jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, według którego brak jest podstaw do przyjęcia, że R. J. winien złożyć wniosek o wznowienie postępowania w terminie miesięcznym od dnia 22 stycznia 2003 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono występowania przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z § 1 powołanego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie naruszenia przepisów postępowania, co znalazło odzwierciedlenie w podniesionych w stosunku do zaskarżonego wyroku zarzutach i ich uzasadnieniu.
Kasator doparuje się naruszenia przez Sąd I instancji art. 7, 77, 80 kpa Zarzut ten postawiony jest nieprecyzyjnie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie proceduje w oparciu i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lecz w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie oznacza to jednak, że strona pozbawiona jest możliwości wykazania, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszeń przepisów k.p.a., których Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę. Każde bowiem nie dostrzeżenie przez Sąd I instancji naruszenia procedury administracyjnej, które miało wpływ na treść decyzji, jest naruszeniem przepisów p.p.s.a., obligujących ten Sąd do kontroli legalności decyzji administracyjnej i do jej uchylenia w przypadku opisanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Innymi słowy, nie jest możliwa sytuacja, w której pozostawienie w obrocie prawnym przez Sąd pierwszej instancji decyzji, istotnie naruszającej przepisy k.p.a. nie będzie stanowiło naruszenia przepisów p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej powołując przepisy art. 7, 77 i 80kpa usiłuje podważyć stan faktyczny sprawy.
Zarzut ten jest nieskuteczny, gdyż Sąd I instancji zasadnie zaakceptował zebrany w sprawie z należytą wnikliwością materiał dowodowy, a także prawidłowo nie dopatrzył się przekroczenia granic swobodnej oceny dowodow..
W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Stosownie jednak do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji
Dowiedzenie się o decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach: z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05 (Wokanda 2006/7-8/72), z dnia 6 października 2000 r. sygn. I SA 855/99 (Lex nr 54136) i z dnia 3 lutego 1998 r. sygn. I SA 769/97 (Lex nr 45129).
W badanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie skarżący, w dniu 23 stycznia 2003 r. dowiedział się, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Starosty Jasielskiego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] orzekająca o zmianie przebiegu granic pomiędzy obrębem [...], a [...] na odcinku obejmującym działki nr [...] i [...] położone w obrębie [...]. W dniu 23 stycznia 2003r. skarżący pokwitował doręczoną mu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odpowiedź PWINGiK w Rzeszowie na skargę w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję PWINGiK w Rzeszowie z [...] września 2002 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencyjnym wsi D. w zakresie przebiegu granicy między działką nr [...], a działkami nr [...] i [...]. Pokwitowanie odbioru tego dokumentu znajduje się na karcie 95 akt sprawy, a nadto skarżący potwierdził ten fakt w protokóle rozprawy administracyjnej z dnia 26 marca 2008r.
W odebranej w dniu 23 stycznia 2003r. odpowiedzi na skargę zawarta była informacja o treści decyzji wydanej przez Starostę Jasielskiego z dnia [...] października 2002 kończącej postępowanie, którego wznowienia żąda skarżący. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją skarżący złożył w dniu 31 marca 2004r. Zatem ewidentnie z uchybianiem terminu wskazanego w art. 148§2 k.p.a.
Fakt ten uszedł uwadze Starosty Jasielskiego, który postanowieniem z [...] września 2004 r. wznowił postępowanie mimo niezachowania terminu określonego w art.148§2 k.p.a.
Konsekwencją błędnej kwalifikacji wniosku dokonanej przez organ pierwszoinstancyjny musiało być zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego jego orzeczenia i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem postępowanie należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (vide: wyrok NSA z dn. 18 kwietnia 1995 r., sygn. SA/Łd 2424/94, publ. ONSA 1996 r. Nr 2, poz. 80).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione co prowadzi do oddalenia skargi kasacyjnej w oparciu o treść art. 184 p.p.s.a.