Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2524/11, oddalił skargę G. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia należnych opłat i odszkodowania.
W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy:
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., zobowiązał G. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. P. w Warszawie oraz do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, a także do zapłaty odszkodowania. W uzasadnień wskazano, że przedmiotowy lokal mieszkalny otrzymała w wyniku przekwaterowania matka strony – H. K. na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] sierpnia 1973 r., w którym uwzględniono, jako członka rodziny m.in. G. K.. W dniu 7 grudnia 2009 r. G. K. poinformował o śmierci matki, przedkładając akt zgonu, z którego wynikało, że uprawniona do kwatery zmarła w dniu 14 maja 1997 r. Organ i instancji wskazał, że G. K. nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a więc zobowiązany jest do opróżnienia lokalu oraz uiszczenia należnych opłat.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116, poz. 1203, ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. z 2010 r., nr 206, poz. 1367, ze zm.; dalej: ustawa o zakwaterowaniu) nie stanowią podstaw do uznania, iż zainteresowany posiada tytuł prawny do spornego lokalu, ponieważ nie spełnia przesłanek wynikających z tych przepisów.
WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G. K., uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Stwierdzono, że art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu ma zastosowanie w przypadku, gdy osoba zajmuje lokal mieszkalny pozostający w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej bez tytułu prawnego, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Fakt uwzględnienia w decyzji z dnia [...] sierpnia 1973 r. osoby G. K. w żaden sposób nie świadczy, że mocą tej decyzji uzyskał on tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego. Tytuł prawny do tego lokalu przysługiwał tylko H. K., ponieważ to ona – na podstawie imiennego przydziału – otrzymała w wyniku przekwaterowania tenże lokal, natomiast skarżący był uprawniony tylko do współzamieszkiwanie w nim.
Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. osoby, którym do dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. do dnia 30 czerwca 2004 r., przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery. W razie śmierci osoby uprawnionej zamieszkałej w lokalu mieszkalnym, będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej a niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym. Dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje tym osobom decyzję o prawie zamieszkiwania. Osobami, które mogą uzyskać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu przydzielonym osobie zmarłej, są jej małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie.
Sąd I instancji uznał, że skarżący przesłanek tych nie spełniał ani w momencie śmierci Heleny K.ej, ani w chwili obecnej, a więc nie było i nie jest możliwe wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu.
WSA w Warszawie uznał także, że art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu nie pozwala przyjąć, że G. K. uzyskał tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego. Przepis ten mówi bowiem o uzyskiwaniu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez małżonka, zstępnych, wstępnych, osoby przysposobione i osoby przysposabiające po śmierci żołnierza zawodowego. Lokal został przydzielony Helenie K.ej w wyniku przekwaterowania, po śmierci męża, a więc zmarła uzyskała do niego tytuł prawny, zatem przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania.
Skargę kasacyjną wniósł G. K., żądając uchylenia wyroku WSA w Warszawie w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając:
- • naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niezebranie całości materiału dowodowego i dowolną ocenę zgromadzonych dowodów oraz przyjęcie, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu;
- • naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 97 ust. 1 pkt 4 i art. 100 w zw. z art. 104 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i nie rozpoznania zarzutów skarżącego;
- • naruszenie prawa materialnego, tj. art. 47 w zw. z art. 27 ppkt 3 i z art. 26 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U nr 6, poz. 38, ze zm.).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes WAM wniósł o jej oddalenie podnosząc, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, a więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga jest niezasadna.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a. Na wstępie należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego.
Uznać należy, że z treści skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący nieprawidłowo rozumie istotę kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości polega na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu obowiązkiem sądu administracyjnego jest więc m.in. ocena czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i uwzględniony przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oraz czy nie doszło do naruszeń proceduralnych w toku postępowania poprzedzającego wydaną decyzję.
Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych, tylko orzeka, czy ustalenia dokonane przez organy administracji odpowiadają prawu. Z tego względu sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedyny wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 106 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze za całkowicie chybiony należało uznać zarzut niezebrania przez WSA w Warszawie całości materiału dowodowego, czym – według autora skargi kasacyjnej – naruszył art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267). Stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, mógł uznać, iż przeprowadzone postępowanie przez organy administracji doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Dodać należy, że sam skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej innych okoliczności lub dowodów, które podważałyby treść ustaleń co do stanu faktycznego, dokonanych przed WSA w Warszawie.
Zarzuty błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego ograniczają się do wskazania, że prawo skarżącego do lokalu mieszkalnego wynika z treści wydanego na rzecz matki skarżącego – H. K. imiennego nakazu przydziału kwatery stałej z dnia [...] sierpnia 1973, w którym został on wymieniony jako członek rodziny. Wskazać jednak należy, że jedyną uprawnioną do lokalu na podstawie przedmiotowego nakazu była H. K., a skarżący był wymieniony w nim tylko jako osoba, która będzie mieszkać z osobą uprawnioną.
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367, ze zm.; dalej: ustawa o zakwaterowaniu) nie wprowadza w przepisach przejściowych specjalnych reguł dla osób powołujących się na prawo do lokalu mieszkalnego przyznanego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Oznacza to, że prawo takiej osoby jest oceniane zgodnie ze stanem prawnym na dzień wydania decyzji. Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje członkom rodziny uprawnionego po jego śmierci, tylko na okres przysługiwania im renty rodzinnej. Przepis ten brzmi tak samo jak art. 45 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U. nr 6, poz. 38, ze zm.).
Skarżący, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie mieści się w kategorii osób, które są wymienione w art. 25 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, ani nie jest żołnierzem zawodowym, a więc nie ma on prawa do zajmowanego lokalu położnego przy ul. Pawińskiego w Warszawie.
Podkreślić należy, że lokale mieszkalne dla żołnierzy zawodowych i uprawnionych po nich członków rodzin są budowane i utrzymywane ze środków budżetowych. Lokal mieszkalny służy zapewnieniu dyspozycyjności żołnierza zawodowego, a więc mieszkania służbowe są nierozerwalnie związane ze stosunkiem służbowym żołnierza zawodowego. Inne osoby tylko wyjątkowo mogą mieszkać w takich lokalach, a przydzielony lokal mieszkalny nie podlega dziedziczeniu (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I OSK 655/10). Tym samym zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, podniesiony przez skarżącego, który nie jest żołnierzem zawodowym ani nie mieści się w kategorii osób określonych w art. 25 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, należy uznać za niezasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na fakt, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.