Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1661/04 oddalił skargę W. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że:
Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolenia Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. – o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w związku z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.) wypowiedział majorowi W. S. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, podając, że na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr 0-105/Org/P5 z dnia 31 marca 2003 r. jednostka wojskowa, w której oficer pełni zawodową służbę wojskową z dniem 30 września 2003 r. uległa rozformowaniu, w wyniku czego utracił zajmowane stanowisko służbowe. Z uwagi na brak możliwości wykorzystania oficera w jednostkach wojskowych podległych dowódcy Wojsk Lądowych, w Departamencie Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej podjęto działania zmierzające do wykorzystania żołnierza zawodowego w dalszej służbie wojskowej poza Wojskami Lądowymi.
W wyniku tych czynności ustalono, że nie ma możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe, stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji. W tej sytuacji W. S. wypowiedziano stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
Od tej decyzji skarżący odwołał się do Ministra Obrony Narodowej.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej nr [...] z dnia [...], dokonane W. S. przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, podając, że W. S. pełni służbę wojskową od 1982 r. ostatnio na stanowisku służbowym: dowódca batalionu – batalion piechoty zmotoryzowanej – dowództwo - [...] Brygady Obrony Terytorialnej – [...] – [...] (stopień etatowy: mjr, specjalność wojskowa: 01201, grupa uposażenia U-16).
Wobec braku możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe oraz po uwzględnieniu opinii dowódcy Wojsk Lądowych, Minister Obrony Narodowej uznał, że w wymienionej kwestii nie zaistniały nowe okoliczności, które pozwoliłyby na zmianę poprzednio wydanej decyzji, zatem wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonane W. S. przez organ wojskowy było zgodne z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając między innymi:
- - naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
- - naruszenie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie,
- - naruszenie § 137 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego całkowite pominięcie i niezastosowanie,
- - naruszenie art. 107 § 3 kpa,
- - naruszenie art. 107 kpa w związku z art. 113 § 2 kpa, poprzez niewymienienie przez Ministra Obrony Narodowej w zaskarżonej decyzji daty nowego końca biegu wypowiedzenia, który powinien być liczony od nowa od chwili wydania decyzji ostatecznej w przedmiotowej sprawie.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu albo zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Zasadnicza przesłanka z powyższego przepisu polegająca na rozformowaniu jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę, została spełniona co wynika z rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr 0-105/Org/P5 z dnia 31 marca 2003 r.
Skoro zatem dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego wynikało z rzeczywistego rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił on zawodową służbę wojskową, to była to podstawa do zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pod warunkiem że druga przesłanka z tego przepisu, a mianowicie brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko, została spełniona.
W ocenie Sądu organ w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sposób należyty wykazał, że istotnie brak było możliwości wyznaczenia W. S. na inne stanowisko służbowe.
Z akt osobowych skarżącego i analizy sytuacji kadrowej wynika, że podjęto działanie zmierzające do znalezienia dla skarżącego innego odpowiedniego stanowiska służbowego, z uwagi na posiadany przez niego stopień wojskowy i kwalifikacje, co nie przyniosło pozytywnego rezultatu.
W niniejszej sprawie organ wojskowy nie miał obowiązku dwukrotnego proponowania skarżącemu przyjęcia równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego, gdyż taki obowiązek dotyczy przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, a skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy, w którym nie przewidziano tego warunku.
Skoro zatem organy wojskowe wykazały w należyty sposób spełnienie przesłanek z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to brak podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, zarówno co do przepisu prawa materialnego, jak również przepisu postępowania administracyjnego w takim stopniu, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jako nietrafny Sąd ocenił zarzut skarżącego, że złożone przez niego odwołanie wstrzymało bieg wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W myśl art. 79 ust. 5 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych termin wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia. Przepis ten wiąże rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia z podjęciem decyzji o wypowiedzeniu, a nie z uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności.
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. Od wyroku tego skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik W. S. adwokat P. D. zaskarżając wyrok w całości i opierając kasację na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a to:
- - art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. - służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię,
- - art. 79 ust. 5 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej powyżej ustawy poprzez błędne jego zastosowanie,
- - art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez jego niezastosowanie,
- - art. 130 § 1 i 2 kpa poprzez jego niezastosowanie;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7 kpa, 9 kpa, 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez ich niezastosowanie, i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że może zgodzić się z oceną sądu pierwszej instancji tylko co do tego, że jednostka wojskowa, w której służył została rozformowana, a więc że spełniona była tylko jedna z przesłanek wynikających z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd jednak błędnie przyjął, iż została spełniona druga przesłanka, wynikająca z powołanego wyżej przepisu w postaci braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, co narusza przepis prawa materialnego, to jest art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.
Sąd jako materiał dowodowy przyjął "Notatkę służbową Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej z dnia 27 czerwca 2003 r.", wniosek w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżącego podpisany przez Dowódcę Wojsk Lądowych z dnia 23 października 2003 r. oraz notatkę służbową dla Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia 4 listopada 2003 r., co należy niewątpliwie uznać za błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto skarżący wskazał, że w zaskarżonych decyzjach nie jest przekonująco wyjaśnione przez organ administracji na czym polega brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, a co za tym idzie dlaczego nie jest możliwe pozostawienie skarżącego w dalszej służbie wojskowej.
Organy nie wzięły również pod uwagę argumentów skarżącego, że został mu wypowiedziany stosunek służbowy mimo nienagannej wieloletniej służby wojskowej, bogatego doświadczenia fachowego i życiowego, jak również zdobycia wielu uprawnień fachowych związanych ze służbą i dla niej przydatnych, ponadto wielu wyróżnień.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę przesłanki nieważności postępowania. Oznacza to, iż sąd drugiej instancji związany jest podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej, ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego, to jest art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem wypowiedzenie stosunku służbowego może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a nie ma możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.
Skarżący zgadza się z tym, że została spełniona przesłanka dotycząca rozformowania jednostki wojskowej, w której służył.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, również co do drugiej przesłanki, której spełnienie oznacza zastosowanie tego przepisu, to jest braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe.
Z akt osobowych skarżącego wynika, że nie było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostkach wojskowych podległych dowódcy Wojsk Lądowych. Departament Kadr i Szkolenia Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej podjął zatem działania zmierzające do wykorzystania żołnierza zawodowego w dalszej służbie poza Wojskami Lądowymi. W wyniku tych działań, na okoliczność których znajduje się w aktach osobowych skarżącego notatka urzędowa, ustalone zostało, iż nie ma możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji.
W tej sytuacji zarzut skargi kasacyjnej dotyczy błędnej wykładni art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uznać należy za chybiony.
Sąd pierwszej instancji również prawidłowo uznał, że złożone przez skarżącego odwołanie nie wstrzymało biegu wypowiedzenia stosunku służbowego. Zgodnie bowiem z art. 79 art. 5 powołanej wyżej ustawy termin wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia.
Takie uregulowanie zawarte w prawie materialnym wyłącza zastosowanie reguł procesowych wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również art. 130 kpa, z którego wynika, że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, gdyż prawo materialne nie wiąże rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia z ostatecznością decyzji.
W skardze kasacyjnej sformułowano również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez ich niezastosowanie, a to art. 107 § 1 i 3, 130 § 1 i 2, 7, 9, 77 § 1 i art. 80 kpa.
Podkreślić należy, że naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako podstawa skargi kasacyjnej, dotyczyć może wyłącznie postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. Do postępowania przed sądami mają bowiem zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazanie zatem w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów procesowych, które nie miały zastosowania do postępowania przed sądem, czyni ten zarzut nieskutecznym.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 powyższej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.