Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2025/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Nadkomisarz A. L. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z prośbą o zaliczenie do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] czerwca 1993 r. do dnia [...] grudnia 1993 r. oraz prowadzenie indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] grudnia 1993 r. do dnia [...] lutego 1996 r. W uzasadnieniu podała m.in., iż w okresie od [...] czerwca 1993 r. do [...] grudnia 1993 r. mieszkała i pracowała na terenie gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha położonego w miejscowości K., którego właścicielami byli jej rodzice.
Dalej wyjaśniła, że w okresie od [...] października 1993 r. do [...] czerwca 1995 r. studiowała w Wyższej Szkole [...] w K. Ponadto wskazała, iż w okresie od [...] grudnia 1993 r. do [...] lutego 1996 r. mieszkała, prowadziła, zarządzała i pracowała w należącym do niej gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha, położonym w miejscowości K. Podkreśliła również, że w gospodarstwie wykonywała wszelkie prace związane z uprawą ziemi, hodowli krów i trzody chlewnej.
Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 6f i art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. nr 152, poz. 1732 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310) odmówił ustalenia skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w charakterze domownika, od dnia [...] czerwca 1993 r. do dnia [...] grudnia 1993 r. oraz prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] grudnia 1993 r. do dnia [...] lutego 1996 r.
W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżąca nie zgodziła się z zaskarżonym rozkazem personalnym.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w części dotyczącej odmowy ustalenia skarżącej A. L. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] grudnia 1993 r. do dnia [...] lutego 1996 r. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1 – 4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Taką regulację stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), która w art. 1 ust. 1 pkt 1 stanowi, że zaliczeniu do pracowniczego stażu pracy podlegają okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka. Ponadto nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 hektara, które zostało jej przekazane przez rodziców na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1993 r. Rep. [...]. Jednakże z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynikało, że nie prowadziła w gospodarstwie rolnym działalności rolniczej w rozumieniu powyżej wskazanych przepisów. Od 1993 r. studiowała bowiem w Wyższej Szkole [...] w K. na Wydziale Pedagogicznym, na kierunku wychowanie plastyczne, która oddalona była od miejsca położenia gospodarstwa o [...] km.
Z ankiety osobowej składanej przez policjantkę w związku z przyjęciem do służby wynika, iż w okresie od [...] października 1993 r. do [...] czerwca 1994 r. zamieszkiwała w K., a z jej zeznań z dnia [...] września 2013 r. wynika, że w okresie od [...] grudnia 1993 r. do [...] lutego 1996 r. "osobiście wykonywała pracę, przy pomocy rodziców. Kontynuowała profil gospodarstwa i hodowli jedynie na własny użytek (...), ale samodzielnie zarządzała i planowała, wykorzystując swoje wykształcenie i doświadczenie zdobyte podczas wieloletniej pracy na gospodarstwie rolnym (...)". Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż wnioskodawczyni nigdy nie figurowała w ewidencji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Ponadto z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1993 r. Rep. [...] wynika, że część składową nieruchomości darowanej skarżącej o powierzchni [...] ha stanowią zabudowania gospodarcze oraz parterowy budynek mieszkalny. W dalszej części wskazano, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że z uwagi na powierzchnię gruntu mogło ono spełniać jedynie funkcje estetyczne (ogródek kwiatowy) lub zaspokajać emocjonalne potrzeby właściciela (chęć posiadania kwiatów lub owoców i warzyw z własnej uprawy). Nie jest to bowiem obszar, na którym w racjonalny sposób i stale można prowadzić hodowlę i wytwórczość. Tym bardziej, iż w oświadczeniu z dnia [...] września 2013 r. A. L. wskazała, iż gospodarstwo rolne, w którym wykonywała czynności specjalizowało się w hodowli zwierząt "dla własnych potrzeb", uprawie pszenicy, owsa, czasami żyta, ziemniaków, buraków pastewnych i jarzyn. Biorąc więc pod uwagę powierzchnię gospodarstwa wskazano, iż specjalizacja określona przez stronę, a w zasadzie jej różnorodność potwierdza, iż nie mogło ono stanowić samoistnego i jedynego źródła dochodu.
Stąd też, pomimo posiadania przez skarżącą statusu właściciela gospodarstwa rolnego, wymieniona w rzeczywistości nie prowadziła w nim na własny rachunek działalności rolniczej. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, iż posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości rolnej świadczy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego zarzucając obrazę prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz w efekcie tego błędu – jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nierzetelne i niewszechstronne rozpatrzenie materiału sprawy, a nadto zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na jej niekorzyść, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 583/14, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji.
W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Komendanta Głównego Policji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 października 2016 r. sygn. akt I OSK 867/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA podał, że ustalenia Sądu I instancji nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. W tych okolicznościach NSA uznał za przedwczesne odniesienie się do materialnych zarzutów skargi kasacyjnej.
W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2016 r. skarżącą wskazała, że dowodem na okoliczność prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego w okresie od [...] grudnia 1993 r. do dnia [...] lutego 1996 r., jest załączony akt notarialny umowy darowizny i o dożywocie z dnia [...] grudnia 1993 r., zgodne z którym stała się posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, a co za tym idzie, rozpoczęła jego prowadzenie, które co do sposobu i okoliczności opisała w skardze do Sądu. Dodała, że profilem gospodarstwa rolnego była hodowla trzody chlewnej, bydła oraz drobiu dla własnych potrzeb, a ponadto na gruntach rolnych uprawiała zboża, ziemniaki, buraki w tym i pastewne oraz jarzyny. Z części gruntów zbierała siano na pasze dla zwierząt, zaś z ogólnej powierzchni gospodarstwa budynki mieszkalne i gospodarcze zajmowały [...] m², czyli [...], zaś wielkość ziemi uprawnej gospodarstwa pozwalała na prowadzenie produkcji rolniczej.
Ponadto wskazała, że podczas studiów prowadziła gospodarstwo poprzez samodzielne zarządzanie, planowanie i organizowanie pracy, decydowanie o płodozmianach na polach uprawnych oraz hodowli zwierząt i osobiście wykonywała takie prace, jak oporządzenie trzody chlewnej, bydła, drobiu, uprawiała zboża, ziemniaki, buraki, jarzyny wykonując osobiście wszelkie czynności z tym związane w sposób ciągły. Poza nią, w gospodarstwie pracowali też rodzice, zaś w okresie od [...] grudnia 1993 r. do [...] czerwca 1994 r., kiedy to czasowo była zameldowana w K., jak i odległość [...] km do miejsca stałego zamieszkania, nie wpływały bezpośrednio na możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania w nim opisanych wyżej czynności.
W motywach skarżonego kasacyjnie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, ż skarżąca A. L. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej [...] hektara, które zostało jej darowane przez rodziców na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1993 r. Rep. [...]. Bezspornym również jest w świetle oświadczenia wymienionej złożonego Burmistrzowi Gminy S. w dniu [...] lipca 2013 r., że od [...] października 1993 r. do [...] czerwca 1995 r. studiowała w Wyższej Szkole [...] w K., która oddalona jest – wbrew ustaleniom przyjętym przez organ w zaskarżonej decyzji ([...] km) – od miejsca położenia gospodarstwa o [...] km, co wynika również z powyższego oświadczenia, a dojazd PKS-em do miejscowości K. wynosił ok. 25 minut.
Natomiast stanowisko organu, że "W tym miejscu wskazać więc należy, że grunt stanowiący obszar [...] ha, na którym znajdowały się zabudowania gospodarcze oraz parterowy budynek mieszkalny należący do strony mógł spełniać jedynie funkcje estetyczne (ogródek kwiatowy) lub zaspokajać emocjonalne potrzeby właściciela (chęć posiadania kwiatów7 lub owoców i warzyw z własnej uprawy). Nie jest to bowiem obszar, na którym w racjonalny sposób i stale można prowadzić hodowlę i wytwórczość. Tym bardziej, iż w oświadczeniu z dnia [...] września 2013 r. nadkom. A. L. wskazała, iż gospodarstwo rolne, w którym wykonywała czynności specjalizowało się w hodowli zwierząt "dla własnych potrzeb", uprawie pszenicy, owsa, czasami żyta, ziemniaków, buraków pastewnych i jarzyn.
Biorąc pod uwagę powierzchnię gospodarstwa Sąd I instancji wskazał, iż specjalizacja określona przez stronę, a w zasadzie jej różnorodność, potwierdza, iż nie mogło ono stanowić samoistnego i jedynego źródła dochodu, jest gołosłowne i przedwczesne, bowiem w żadnej z przeprowadzonych dotychczas czynności dowodowych nie ustalono, jaki faktycznie obszar zajmowały zabudowania gospodarcze i budynek mieszkalny, a jaką pola uprawne. Tym bardziej jest to istotne, że skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2016 r. podała, że "z ogólnej powierzchni gospodarstwa budynki mieszkalne i gospodarcze zajmowały [...] m2, czyli [...] ha".
Sąd I instancji zauważył, że skarżąca w ankiecie osobowej złożonej w związku z przyjęciem do służby podała, iż w okresie od dnia [...] października 1993 r. od dnia [...] czerwca 1994 r. zamieszkiwała w K., ale faktem też jest i to, że w tym czasie – jak podała – "samodzielnie zarządzałam i planowałam" (gospodarstwem). Sąd I instancji wskazał, że prowadzenie gospodarstwa nie musi oznaczać osobistej pracy w tym gospodarstwie, ale także jest nim organizowanie pracy, zarządzanie gospodarstwem, decydowaniem o rodzaju produkcji. Dodano, że skarżąca w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2013 r. podała, iż w okresie od [...] października 1993 r. do [...] grudnia 1993 r. była zameldowana w K. i w tym czasie nie przebywała na terenie gospodarstwa rolnego. Wskazano także, że skarżąca w zeznaniu z dnia [...] września 2013 r. – jak wskazuje gołosłownie organ w zaskarżonej decyzji – "2) w dniu [...] września 2013 r. strona oświadczyła, iż w okresie od dnia [...] października 1993 r. do dnia [...] czerwca 1994 r. była zameldowana w K. i "(...) z uwagi na natłok zajęć w sposób ciągły nie pracowałam w gospodarstwie rolnym (...)", bowiem jak wynika z tego zeznania, to organ zadał jej takie pytanie sugerując tym samym – co jest zresztą niedopuszczalne – treść jej zeznań, a mianowicie: "W okresie od dnia [...].10.1993 r. do dnia [...] czerwca 1994 roku była Pani tymczasowa zameldowana w K., przy ul. L..
Jak wyglądała Pani praca w tym okresie?" (k. 1 zeznania, drugie pytanie drukiem wytłuszczonym). Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca w żadnym miejscu nie podzieliła stanowiska organu zawartego w cytowanym już pytaniu co do faktu zameldowania w tym okresie w K. W ocenie Sądu I instancji nie budzi wątpliwości fakt, co wynika z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w M. z dnia [...] października 2013 r., że skarżąca nie figuruje w ewidencji KRUS, lecz organ pominął całkowicie fakt, że skarżąca – jak zeznała w dniu [...] września 2013 r. i co potwierdzają załączone do akt sprawy nakazy płatnicze wystawione na jej nazwisko – opłacała podatek rolny za lata 1995 i 1996 r. za gospodarstwo rolne.
Ponadto Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że "nadkom. A. L. w dniu [...] kwietnia 1995 r. przystąpiła do procedury naboru do służby w Policji w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K., co wiązało się koniecznością przeprowadzenia wielu testów i badań, a także świadczy, że aktywność życiowa wymienionej wiązała się z ukończeniem studiów i wstąpieniem do służby, a nie prowadzeniem gospodarstwa rolnego", bowiem nie wyjaśniono nawet, ile czasu zajęło skarżącej przeprowadzenie testów i badań.
W rozpoznawanej sprawę, co wynika z wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego i poczynionych ustaleń, do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nie wystarczy – zdaniem Sądu I instancji – samo tylko przeprowadzenie dowodów z dokumentów. Należy przeprowadzić na nowo dowód z przesłuchania świadków L. P. i K. B. lub innych świadków (np. rodziców skarżącej) na okoliczność prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego w okresie od dnia [...] grudnia 1993 r. do [...] grudnia 1996 r. i przesłuchania tych świadków na okoliczność potwierdzenia profilu prowadzonego przez nią gospodarstwa, a na który wskazała w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. i dopiero posiłkując się tym materiałem dowodowym ustali, czy na pozostałym areale możliwe było prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz oceni sposób zarządzania i planowania przez skarżącą gospodarstwem rolnym z uwzględnieniem wykazanych już wyżej nieścisłości dotyczących okresu przebywania w K. Ponadto wobec rozbieżność własnych ustaleń z wyjaśnieniami skarżącej, a co zostało już wyżej opisane, organ ustali dokładnie, jaka odległość dzieliła skarżącą od miejsca zamieszkania w K. do miejsca prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz czas niezbędny do pokonania tej drogi.
Sąd I instancji zobowiązał organ do wskazania w sposób precyzyjny czasokresu testów i badań niezbędnych w przypadku skarżącej w trakcie procedury naboru do służby w Policji. Ponadto organ odniesie się do faktu i dokonana oceny tej okoliczności, że skarżąca opłacała wystawiony na nią nakaz płatniczy w przedmiocie podatku rolnego i odniesie się do zarzutu z odwołania, że nie opłacała składki na KRUS, bowiem do chwili ukończenia studiów tj. do 1995 r. oraz podjęcia służby w Policji ubezpieczona była w zakładzie pracy matki, jak również odniesie się do zarzutu z odwołania, że składając ankietę osobową przed przyjęciem do służby, zawarła w niej informację o posiadaniu gospodarstwa rolnego.
Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiódł Komendant Główny Policji zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "P.p.s.a.", w zw. z art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez uchylenie prawidłowej decyzji organu na skutek uznania, że organ naruszył przepisy postępowania, mimo że wytyczne określone w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2016 r., wydanym na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej organu oraz w jej granicach, I OSK 867/15, w zakresie ponownej oceny okoliczności faktycznych sprawy skierowane były do Sądu I instancji a nie do organu, co w efekcie doprowadziło do naruszenia przez Sąd I instancji zasady związania treścią prawomocnego wyroku Sądu II Instancji oraz wskazaniami i wyjściem poza zawężone granice rozpoznania sprawy, co dalszego do procedowania, i niezasadnego uchylenia prawidłowej decyzji organu, i miało niewątpliwy wpływ na treść zaskarżonego wyroku,
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego wobec stwierdzenia uchybień formalnych organu, pomimo, że kwestia ta została już przesądzona w uchylonym wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r., i nie stanowiła przedmiotu kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, i w efekcie związanie organu oceną prawną sprzeczną z oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku, co uniemożliwia wykonanie zaskarżonego wyroku, a co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub oddalenie skargi.
W motywach skargi kasacyjnie wskazano, że Sąd I instancji w wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r. jako podstawę uchylenia zaskarżonego rozkazu wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zatem na żadnym etapie postępowania Sąd nie doszedł do wniosku, że organ naruszył przepisy postępowania odpowiedzialne za zebranie materiału dowodowego. W związku z tym wytknięcie organowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy nieprawidłowości formalnoprawnych jest niedopuszczalne. Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok był związany własną oceną wyrażoną w uchylonym wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r. Zatem ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem aspektów, które zostały już rozpoznane, przy nieistnieniu ku temu żadnych racjonalnych powodów, stanowiło naruszenie art. 153 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. został powiązany z przepisem wynikowym, którym jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz z art. 153 P.p.s.a. Ten ostatni przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis dotyczy prawomocnych orzeczeń sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie mógł naruszyć powołanego przepisu, bowiem poza kwestionowanym obecnie wyrokiem nie ma w obrocie prawnym innego wyroku Sądu I instancji. Wyrok WSA w Warszawie dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 583/14 został uchylony wyrokiem NSA z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I OSK 867/15. W uzasadnieniu tego wyroku NSA za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. Zatem twierdzenie zawarte w zarzucie drugim skargi kasacyjnej, "że kwestia ta została już przesądzona w uchylonym wyroku", jest całkowicie nietrafne.
Z kolei odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. to w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że może być on skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia.
W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że wyrok ten zawiera wszystkie wymagane elementy. Z wywodów Sądu wynika dlaczego stwierdził, że w sprawie doszło, w jego ocenie, do naruszenia prawa procesowego. W uzasadnieniu wyroku zawarto szerokie omówienie stanu faktycznego i okoliczności sprawy. Wyrok zawiera wytyczne co do dalszego postępowania.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. Art. 190 P.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego wykładnią prawa dokonaną w sprawie, w rozumieniu przepisu art. 190 P.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym przez NSA poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 P.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I OSK 867/15 wskazano, że zawarte w wyroku Sądu I instancji ustalenia co do stanu faktycznego są całkowicie dowolne. Sąd I instancji został zobowiązany do ponownej oceny sprawy. Jednocześnie NSA wskazał, że w tych okolicznościach nie jest zasadne odnoszenie się do zarzutów dotyczących wykładni przepisów prawa materialnego.
Zatem Sąd I instancji wobec takich wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA, nie naruszył art. 190 P.p.s.a. poprzez sformułowanie ocen w zakresie postępowania wyjaśniającego, bowiem nie mogą być one sprzeczne z wykładnią dokonaną przez sąd odwoławczy, gdyż sąd ten szczegółowej wykładni nie dokonał.
Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej, stwierdzającej że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok był związany własną oceną wyrażoną w uchylonym wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r., wskazać należy że skarżący kasacyjnie zdaje się nie zauważać, iż powołany wyrok został uchylony przez NSA. Zatem ocena w zawarta w uchylonym wyroku Sądu I instancji z dnia 15 grudnia 2014 r., nie może wiązać.
Z kolei odnośnie naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., to przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To oznacza, że zakres kontroli wykonywanej przez sąd nie wyznaczają zarzuty zawarte w skardze, a granice sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej przez organ.
Zarzut skargi ani jej uzasadnienie nie precyzują na czym naruszenie tego przepisu miałoby polegać.
Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.