Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1301/10

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1301/10 oddalił skargę A. S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji nr (...) z dnia (...) lutego 2007 r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny:

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. postanowieniem z dnia (...) września 2006 r. wszczął przeciwko podinsp. A. S. postępowanie dyscyplinarne. Policjant został obwiniony o to, że:

1. 1) pełniąc służbę dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P. w dniu 28 czerwca 2006 r., zarządzając dodatkowe zajęcia w czasie pozasłużbowym, nie dokonał obiektywnej i sprawiedliwej oceny zachowania podległych policjantów, stosując zasadę odpowiedzialności zbiorowej w ten sposób, że zarządził bieg słuchaczy II kompanii po placu alarmowym, tj. o czyn naruszający art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w zw. z § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta";
2. 2) pełniąc służbę dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P. w dniu 28 czerwca 2006 r., zarządzając dodatkowe zajęcia o godz. 21:45 w czasie pozasłużbowym dla słuchaczy II kompanii OSP, naruszył zasady regulaminu wewnętrznego oraz porządek dnia, tj. o czyn naruszający art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 38 pkt 1 ppkt 2 regulaminu wewnętrznego Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia 11 lipca 2005 r. stanowiącego załącznik nr 1 i porządek dnia, stanowiącego załącznik nr 2 do rozkazu nr 4/2005 Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia 11 lipca 2005 r. w sprawie zasad wprowadzenia regulaminu wewnętrznego i porządku dnia dla słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P.;
3. 3) pełniąc służbę dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P. w dniu 28 czerwca 2006 r., jako przełożony policjantów kompanii II, nie dał podwładnym przykładu nienagannego zachowania i wykorzystując stanowisko służbowe w celu poniżenia słuchaczy II kompanii użył w stosunku do nich słów "z downami nie da się pracować", tj. o czyn naruszający art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta.

Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. orzeczeniem nr (...) z dnia (...) grudnia 2006 r., wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, uznał A. S. winnym popełnienia wyżej opisanych czynów i wymierzył mu karę nagany. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 28 czerwca 2006 r. A. S. pełnił służbę dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P.. Około godz. 21.30 po przybyciu do miejsca pobytu słuchaczy II kompanii A. S. stwierdziwszy, że słuchacze nie wykonują jego poleceń, a na korytarzu panuje hałas i krzyki, zarządził zbiórkę w pełnym umundurowaniu na placu apelowym. Około godz. 21:45 zarządził bieg kompanii, który z przerwami trwał do godz. 22:50. W trakcie biegu obwiniony nazwał słuchaczy "downami" sugerując przy tym, że nie da się z nimi pracować. Około godz. 22:50 podczas wchodzenia do budynku koszarowego zasłabła i straciła przytomność jedna ze słuchaczek, do której wezwano pogotowie ratunkowe.

Następnie wezwano pogotowie do kolejnego ze słuchaczy. Po udzieleniu pomocy medycznej słuchacze pozostali na terenie Ośrodka Szkolenia Policji w P. Organ wskazał, iż w toku postępowania przesłuchano wielu świadków, którzy w swoich zeznaniach szczegółowo opisali przebieg zdarzenia. Znaczna większość potwierdziła, że A. S. użył wobec słuchaczy kompanii II słowa "downy". Pozostali świadkowie zeznali, iż nie słyszeli, aby ww. używał takich słów. Przesłuchany w charakterze obwinionego A. S. nie przyznał się do przedstawionych zarzutów i wyjaśnił, że przyczyną wydawanych słuchaczom II kompanii poleceń było zapobieżenie dalszym naruszeniom dyscypliny służbowej w sytuacji, gdy większość słuchaczy ich nie respektowała. Obwiniony wyjaśnił również, że w czasie przemarszu występowały bardzo głośne rozmowy w szyku.

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. wskazał, że zgodnie z § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta przełożony, oceniając podległych policjantów, jest obowiązany kierować się jasno określonymi i znanymi im kryteriami oraz sprawiedliwością i obiektywizmem. A. S., pełniąc w dniu 28 czerwca 2006 r. pod nieobecność kierownictwa OSP służbę dyżurnego Ośrodka, był przełożonym policjantów OSP. Z tego względu, w przypadku wystąpienia sytuacji braku przestrzegania dyscypliny służbowej przez podległych funkcjonariuszy, powinien, kierując się zasadą obiektywizmu i sprawiedliwości, ustalić osoby dopuszczające się niesubordynacji i wówczas podjąć przewidziane prawem środki dyscyplinujące. Organ stwierdził, iż zgodnie z § 38 pkt 1 ppkt 2 rozkazu nr (...) Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P., wyłącznie kierownik OSP bądź osoba przez niego upoważniona może zorganizować w czasie pozasłużbowym dodatkowe zajęcia (ćwiczenia, prace) dla słuchaczy naruszających zasady regulaminowego zachowania bądź dyscypliny służbowej.

Podinsp. A. S. pełniąc obowiązki dyżurnego OSP w P. podlegał bezpośrednio jego kierownikowi, który nie upoważnił obwinionego do zorganizowania tego rodzaju zajęć. Z kolei § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowi, iż przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania, a w szczególności nie powinien nadużywać stanowiska bądź pełnionej funkcji w celu poniżenia podległych policjantów. Obwiniony używając publicznie słów "z downami nie da się pracować" w stosunku do słuchaczy OSP naruszył regułę zawartą w § 16. W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania słuchaczy kompanii II OSP w P. są spójne i w sposób jednoznaczny potwierdzają popełnienie przez obwinionego czynów przypisanych mu w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Wskazano, iż wydając orzeczenie uwzględniono okoliczności popełnienia czynów, stopień zawinienia, brak ujemnych następstw dla służby i dotychczasowy nienaganny przebieg służby obwinionego.

W odwołaniu od orzeczenia A. S. zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, naruszenie prawa materialnego i przepisów prawa dyscyplinarnego, tj. błędną wykładnię § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta, naruszenie art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, art. 132 ust. 1 ustawy w zw. z § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta, art. 134h ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2 i art. 135i ust. 1 ustawy o Policji.

Komendant Główny Policji orzeczeniem nr 8 z dnia 1 lutego 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P.. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone jest na podstawie przepisów rozdziału 10 ustawy o Policji, a zgodnie z art. 135p ust. 1 w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Z tego względu za organ bezzasadny uznał zarzut naruszenia zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do kwestii, czy skarżący w chwili popełnienia zarzuconych mu czynów był przełożonym słuchaczy kompanii II OSP w P., organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, przełożony to policjant lub pracownik Policji uprawniony z tytułu zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub upoważnienia do kierowania przebiegiem służby lub pracy innego policjanta albo pracownika Policji. Zgodnie z § 8 Regulaminu Ośrodka Policji w P. ustalonego w dniu 20 lipca 2005 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy o Policji kierownik ośrodka szkolenia jest zobowiązany do zapewnienia sprawnego funkcjonowania ośrodka szkolenia oraz dbania o właściwy poziom jego działania, m.in. poprzez wykonywanie uprawnień i obowiązków przełożonego wobec podległych policjantów i pracowników Policji.

Powyższy przepis uprawniał Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. do wydania rozkazu nr (...) z dnia (...) czerwca 2005 r. w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego "Instrukcji służby oraz zakresu obowiązków dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P.". Zgodnie z pkt 2 ppkt 1 wymienionej instrukcji, do obowiązków dyżurnego ośrodka należy kierowanie życiem wewnętrznym ośrodka w czasie nieobecności jego kierownika.

Zdaniem organu, nie budzi zatem wątpliwości, iż A. S. jako pełniący służbę dyżurnego w dniu zdarzenia był przełożonym słuchaczy kompanii II. Nie można realizować zadań dyżurnego jakiejkolwiek jednostki organizacyjnej Policji bez wykorzystania relacji przełożony - podwładny, wynikającej z organizacji hierarchicznej.

W ocenie Komendanta Głównego Policji, nie ulega również wątpliwości, że skarżący zarządzając dodatkowe zajęcia w czasie pozasłużbowym dla słuchaczy kompanii II naruszył dyspozycję § 38 Regulaminu wewnętrznego OSP w P. Z materiałów postępowania dyscyplinarnego nie wynika bowiem, aby posiadał upoważnienie kierownika OSP do podjęcia takiej decyzji.

Organ nie zgodził się również z zarzutem błędnej analizy zebranego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienia nasuwających się wątpliwości na korzyść obwinionego wskazując, że organowi orzekającemu pozostawiona została swoboda w ocenie dowodów. Podważenie tej oceny w toku postępowania dyscyplinarnego jest możliwe tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, iż zostały naruszone zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Zeznaniom świadków, zwłaszcza tym obciążającym obwinionego, nie można zarzucić niespójności, stąd też organ orzekający nie mógł uznać, iż w aspekcie dowodowym są one bezwartościowe.

Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji Komendant Główny Policji uznał, iż okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego wskazują na winę umyślną A. S.. W ocenie organu obwiniony w dniu 28 czerwca 2006 r. dopuścił się zachowania wypełniającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Organ uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uwzględnia stopień zawinienia, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, pobudki działania, a także dotychczasowy przebieg służby. Jednakże fakt, że obwiniony dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w obecności słuchaczy i na ich szkodę, winien - według organu odwoławczego - stanowić podstawę wymierzenia kary surowszej, zwłaszcza że nie dopatrzono się przyczyn łagodzących bądź jakichkolwiek innych okoliczności usprawiedliwiających takie postępowanie obwinionego.

Jednakże, zgodnie z art. 135n ust. 6 ustawy o Policji, w postępowaniu odwoławczym wyższy przełożony nie może wymierzyć surowszej kary dyscyplinarnej, chyba że zaskarżone orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes służby. Ze względu na to, że orzeczeniu organu pierwszej instancji nie można zarzucić wyżej wskazanych uchybień, to uwzględniając zakaz reformationis in peius, organ drugiej instancji odstąpił od zmiany zaskarżonego orzeczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. zarzucił organowi błędną wykładnię art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w zw. z § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta w zw. z § 38 pkt 1 ppkt 2 rozkazu nr (...) Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia (...) lipca 2005 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu wewnętrznego i porządku dnia dla słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P., w zw. z § 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz formularza opinii służbowej w zw. z § 1 pkt 1 zarządzenia nr (...) Komendanta Głównego Policji z dnia (...) maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, w zw. z art. 10 ustawy z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 134h ust. 1, art. 135g ust. 1 i art. 135i ust. 1 ustawy o Policji.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 620/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

Na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez A. S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1607/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, w tym wskazanych przepisów ustawy o Policji, nie przeprowadził prawidłowej kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Nie rozał podniesionych w skardze zarzutów, a ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd pierwszej instancji poddał gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy, co do których skarżący zgłosił zarzuty i co do których ustalenia organów były odmienne od wniosków i twierdzeń skarżącego.

Po ponownym rozaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1655/08 uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r. Sąd uznał, że nie budzi wątpliwości popełnienie przez skarżącego czynów wymienionych w pkt 2 i 3 sentencji zaskarżonego orzeczenia, jednak nie podzielił stanowiska organu odnośnie pierwszego z zarzutów i uznał, że odmienna ocena tego czynu mogłaby skutkować niższym wymiarem kary.

W wyniku skargi kasacyjnej A. S. wniesionej od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 713/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozania. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż uchylając zaskarżone orzeczenie Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że wymierzona skarżącemu kara była najniższą z katalogu kar wymienionych w art. 134 ustawy o Policji, a zatem orzekając uwzględniając wskazania Sądu pierwszej instancji nie byłoby możliwe wymierzenie skarżącemu niższej kary dyscyplinarnej.

Ponadto Sąd Wojewódzki, uchylając wyłącznie orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego (II instancji), nie wziął pod uwagę treści art. 135 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, określającej dopuszczalne rozstrzygnięcia organu drugiej instancji oraz faktu, że orzekając, stosownie do wskazań Sądu pierwszej instancji wyższy przełożony dyscyplinarny nie mógłby orzec zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135n ust. 4 ustawy. Ponadto Sąd kasacyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej, iż ponownie rozając sprawę nie odniesiono się do wszystkich wskazanych przez skarżącego kwestii prawnych, pomimo że uchylając uprzednio wydany wyrok Naczelny Sąd Administracyjny zalecił Sądowi Wojewódzkiemu odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podnoszonych w skardze zarzutów oraz poddanie wnikliwej analizie i wykładni przepisów stanowiących podstawę wydania orzeczenia dyscyplinarnego.

W piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2010 r. skarżący wniósł o rozstrzygnięcie przez Sąd pierwszej instancji następujących kwestii:

1. 1) czy zarządzenie nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji nadal obowiązuje. Zdaniem skarżącego, zarządzenie to utraciło moc prawną na podstawie art. 10 ustawy z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw. Oznacza to, że w sprawie skarżącego nie można zastosować definicji przełożonego zawartej w § 1 pkt 1 wyżej wymienionego zarządzenia nr 21 KGP;
2. 2) czy kierownik Ośrodka Szkolenia Policji w P. mógł, w oparciu o § 9 ust. 2 Regulaminu Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia 20 lipca 2005 r. wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy o Policji przez Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., wydać Regulamin wewnętrzny Ośrodka Szkolenia Policji, porządek dnia wraz z rozkazem nr (...) Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. w sprawie wprowadzenia regulaminu wewnętrznego i porządku dnia dla słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P.. W ocenie skarżącego Kierownik Ośrodka Szkolenia Policji w P. nie posiadał i nie posiada uprawnień ustawowych do wydawania przepisów prawa, co oznacza, że Regulamin wewnętrzny Ośrodka Szkolenia i rozkaz nr (...) Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. nie może być podstawą prawną ukarania skarżącego, gdyż nie jest przepisem prawa. Z powyższego wynika, że zarzut II naruszenia dyscypliny służbowej przez skarżącego jest bezpodstawny, gdyż zarzucono skarżącemu naruszenie przepisów, które nie są przepisami prawa;
3. 3) czy w rozumieniu § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta skarżący był przełożonym słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P., wykonując obowiązki nieetatowego dyżurnego OSP. Zdaniem skarżącego, w świetle przepisów § 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów i § 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz formularza opinii służbowej definiujących przełożonego w Policji (bezpośredniego i właściwego w sprawach osobowych), nieetatowego dyżurnego OSP i wykładowcy OSP nie można, uznać za przełożonego słuchaczy OSP, co oznacza, że skarżącemu niebędącemu przełożonym policjantów bezpodstawnie przedstawiono I i II zarzut dotyczący nieprzestrzegania § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta;
4. 4) czy nieetatowy dyżurny, który w ocenie przełożonych służbowych był przełożonym słuchaczy, mógł zastosować środki dyscyplinujące wobec niesubordynacji słuchaczy (niewykonywanie poleceń służbowych dyżurnego OSP) poprzez przeprowadzenie dodatkowych zajęć - musztry. Zgodnie z § 8 pkt 4 Regulaminu Ośrodka Szkolenia Policji z dnia 10 lipca 2005 r. wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy o Policji przez Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., Kierownik OSP został uprawniony do stosowania środków wychowawczych w stosunku do słuchaczy. Oznacza to, że nieetatowy dyżurny, który w świetle przepisów wewnętrznych podczas nieobecności kierownika OSP zastępuje go, też ma prawo do ich stosowania. Komendant nie sprecyzował, jakie to mają być środki, co oznacza, że mogą to być wszelkie współmierne środki służące do zdyscyplinowania niesubordynacji policjantów, a takim była musztra. Skarżący nie przekroczył swoich uprawnień, gdyż zastosował wobec niezdyscyplinowanych słuchaczy środki wychowawcze przewidziane powyższym Regulaminem.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2).

Sąd stwierdził, iż rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście popełnienia przez skarżącego czynów opisanych w pkt 1 i 3 zarzutów dyscyplinarnych, w pierwszej kolejności wymagało ustalenia, czy A. S. wykonując w dniu 28 czerwca 2006 r. obowiązki nieetatowego dyżurnego był przełożonym słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P. W tym celu rozpatrzenia wymagał zarzut skargi dotyczący nieobowiązywania zarządzenia nr (...) Komendanta Głównego Policji z dnia (...) maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, do treści którego organ odwołał się w zaskarżonym orzeczeniu. Powołane zarządzenie (opublikowane wewnętrznie) zostało wydane w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o Policji, który upoważnia Komendanta Głównego Policji do określenia szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji oraz innych kwestii dotyczących wewnętrznego funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji wyszczególnionych w tym przepisie.

Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 8 października 2002 r., sygn. akt K 36/00 (OTK-A-2002/5/63) Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy treści zarządzenia z dnia 20 maja 1993 r. wskazując, że regulacja w nim zawarta dotyczy kwestii mieszczących się w pojęciu "podległości organizacyjnej". Trybunał zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 93 ust. 1 Konstytucji zarządzenia mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty. Wprawdzie wśród podmiotów uprawnionych do wydawania zarządzeń art. 93 ust. 1 Konstytucji wymienia Prezesa Rady Ministrów oraz ministrów, jednak Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 93 nie zamyka katalogu aktów prawa wewnętrznego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendant Główny Policji mógł więc dokonać uregulowania kwestii wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1 także w formie zarządzenia.

Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącego, że zarządzenie nr (...) Komendanta Głównego Policji z dnia (...) maja 1993 r. jest aktem nieobowiązującym. Powoływany przez stronę skarżącą art. 10 ustawy z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw stanowi, iż do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy.

Sąd zwrócił jednak uwagę, że przepis ten odnosi się wyłącznie do przepisów wykonawczych przewidzianych wprost przez ustawę o Policji. Tymczasem zarządzenie nr (...) nie jest aktem wykonawczym przewidzianym przez tę ustawę (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 14/05, Lex nr 1666689).

Z tych względów organ prawidłowo w sprawie skarżącego odwołał się do definicji zawartej w § 1 pkt 1 powołanego zarządzenia, w myśl której za przełożonego uznaje się każdego policjanta lub pracownika Policji uprawnionego z tytułu zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub upoważnienia do kierowania przebiegiem służby lub pracy innego policjanta albo pracownika Policji. Tak rozumiane pojęcie przełożonego wiąże się bowiem ściśle z podległością służbową w systemie hierarchicznego podporządkowania, wyrażającą się przede wszystkim w możliwości wydawania poleceń służbowych przez przełożonego. Obowiązki służbowe funkcjonariusza pełniącego funkcję dyżurnego OSP w aniu określa "Instrukcja służby oraz zakres obowiązków dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w aniu" stanowiąca załącznik do rozkazu nr (...) Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia (...) czerwca 2005 r. Wynikające z powyższego aktu uprawnienia skarżącego wobec słuchaczy Ośrodka niewątpliwie odpowiadają swym charakterem cytowanej wyżej definicji przełożonego.

Sytuacja skarżącego w niniejszej sprawie nie może być natomiast oceniania w oparciu o definicje bezpośredniego przełożonego określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej, a także w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. W powołanych aktach definicja "bezpośredniego przełożonego" została wprowadzona wyłącznie dla wskazania organu właściwego w sprawach określonych tymi przepisami regulujących przede wszystkim stosunki osobowe policjantów (m. in. wystawianie okresowej oceny opiniowanego funkcjonariusza, udzielanie zezwolenia na opuszczenie miejsca służbowego zakwaterowania przez policjanta w służbie kandydackiej).

Podzielając stanowisko organu w kwestii zastosowania w odniesieniu do skarżącego definicji przełożonego w rozumieniu zarządzenia nr (...) Komendanta Głównego Policji Sąd uznał, że skarżący pełniąc funkcję dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P. był przełożonym słuchaczy kompanii II. W świetle powyższego prawidłowo zakwalifikowano działanie funkcjonariusza opisane w pkt 1 i 3 zarzutów, jako przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu § 19 i § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta. Zgodnie bowiem z § 19 przełożony, oceniając podległych policjantów, jest zobowiązany kierować się jasno określonymi i znanymi im kryteriami oraz sprawiedliwością i obiektywizmem. Z tych względów skarżący, w sytuacji braku przestrzegania dyscypliny służbowej przez podległych mu słuchaczy kompanii II, kierując się wspomnianymi wyżej kryteriami, winien w pierwszej kolejności ustalić osoby dopuszczające się niesubordynacji, a następnie zastosować wobec winnych przewidziane prawem środki dyscyplinujące.

Nie może bowiem dochodzić do takich sytuacji, w których przełożony sprowokowany zachowaniem podległych policjantów, zamiast dokonać indywidualnej oceny zachowania funkcjonariusza, stosuje zasadę odpowiedzialności zbiorowej bez względu na stopień zawinienia jednostki. Taka decyzja przełożonego niewątpliwie narusza zasadę sprawiedliwości i może budzić uzasadnione wątpliwości co do tego, czy ocena zachowania słuchaczy została dokonana obiektywnie. Sąd zgodził się także z organem, że użycie w stosunku do podległych policjantów słów "z downami nie da się pracować" stanowi naruszenie § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta. Zgodnie bowiem z tym przepisem przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania, a w szczególności nie powinien nadużywać stanowiska bądź pełnionej funkcji w celu poniżenia podległych policjantów. Opisane wyżej zachowanie skarżącego niewątpliwie należy uznać za naganne i nie licujące z jego pozycją zawodową.

Z drugim z zarzutów przypisanych skarżącemu wiążą się kwestie dotyczące zakresu obowiązywania Regulaminu wewnętrznego Ośrodka Szkolenia Policji w P. oraz porządku dnia wprowadzonego rozkazem Kierownika Ośrodka Szkolenia Policji w P. nr (...). Wymieniony akt został wydany na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych w Policji (Dz. U. Nr 97, poz. 823) oraz § 9 ust. 2 ustalonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w dniu 20 lipca 2005 r. Regulaminu Ośrodka Policji w P..

Z kolei ustalenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji tego Regulaminu stanowiło realizację obowiązku nałożonego na organ przez art. 7 ust. 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym regulaminy komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji ustala właściwy dla nich Komendant Policji w porozumieniu z właściwym przełożonym. Wydany w dniu 20 lipca 2005 r. Regulamin reguluje kwestie wymienione w art. 7 ust. 4 cyt. ustawy, tj. określa strukturę organizacyjną, tryb kierowania, zadania komórek organizacyjnych oraz przepisy dotyczące słuchaczy ośrodka szkolenia, czyli zawiera rozwiązania niezbędne dla funkcjonowania określonej jednostki organizacyjnej. Nie ma jednak przeszkód, aby uregulowanie bardziej szczegółowych kwestii organ przekazał kierownikowi jednostki. Rozkaz Kierownika OSP w P. nr (...) oraz wprowadzone na jego podstawie: Regulamin wewnętrzny oraz porządek dnia (wydane w oparciu o § 9 pkt 2 Regulaminu) zawierają regulacje dotyczące funkcjonowania i organizacji jednostki szkoleniowej Policji, stanowiące jedynie uszczegółowienie zapisów Regulaminu ustalonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P.. Tym samym nie można uznać, że Kierownik OSP w P. działał bezprawnie (bez upoważnienia) bądź wypowiadał się w kwestiach ustawowo zastrzeżonych dla Komendanta Wojewódzkiego Policji w P..

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący pełniąc funkcję dyżurnego OSP w P. był obowiązany przestrzegać zapisów Regulaminu wewnętrznego tej jednostki oraz ustalonego porządku dnia. Zgodnie z § 38 wymienionego Regulaminu jedynie kierownik Ośrodka lub osoba przez niego upoważniona może zorganizować dla słuchaczy w czasie pozasłużbowym dodatkowe zajęcia (prace, ćwiczenia, konsultacje). W sprawie bezsporne jest, iż A. S. zarządzając w dniu 28 czerwca 2006 r. w czasie pozasłużbowym dodatkowe zajęcia (zgodnie z ustalonym przez kierownika Ośrodka porządkiem dnia (od godz. 22:00 obowiązywał capstrzyk) nie legitymował się stosownym upoważnieniem kierownika Ośrodka. Upoważnienie takie nie wynika również z treści Instrukcji służby oraz zakresu obowiązków dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji w P. stanowiącego załącznik do rozkazu nr (...) Kierownika OSP w P.. Tym samym Sąd zgodził się z organem, że skarżący przekroczył uprawnienia dyżurnego OSP, co zgodnie z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji stanowi naruszenie dyscypliny służbowej.

W świetle powyższego Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły opisane wyżej zachowania skarżącego w trakcie zdarzenia, do którego doszło w dniu 28 czerwca 2006 r., jako naruszenie dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. W ocenie Sądu, w powyższej sprawie organ szczegółowo zgromadził materiał dowodowy i poddał go wszechstronnej analizie, a wyciągnięte z niej wnioski są logiczne, spójne i przekonywujące. Tym samym nie uchybiono zasadzie in dubio pro reo (art. 135g ust. 1 i 2, art. 135e ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji), a Komendant Wojewódzki Policji jak i Komendant Główny Policji w ocenie dowodów nie wykroczyli poza zasadę ich swobodnej oceny. Także wymierzona skarżącemu najniższa kara nagany jest adekwatna i współmierna do popełnionych czynów i stopnia zawinienia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości zarzucono naruszenie prawa materialnego przez:

1. 1) błędną wykładnię art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 4 pkt 2 i art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w zw. z § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej w zw. z § 21 rozporządzenia MSWiA z 20 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych w Policji w zw. z § 38 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu wewnętrznego Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia (...) lipca 2005 r. i porządku dnia dla słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P. w związku z § 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia MSWiA z 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów i § 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz formularza opinii służbowej w zw. z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (opublikowane wewnętrznie) w związku z art. 10 ustawy o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej, oraz niektórych innych ustaw w zw. z § 133 Zasad techniki prawodawczej załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) w związku z art. 92 ust. 2, art. 93 ust. 2 i art. 190 ust. 1 Konstytucji R.P.;
2. 2) niewłaściwe zastosowanie art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w związku z § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej w związku z § 38 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu wewnętrznego Ośrodka Szkolenia Policji w P. z dnia 11 lipca 2005 r. i porządku dnia oraz § 1 pkt 1 zarządzenia nr 21 KGP w sprawie organizacji hierarchicznej w Policji.

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji mija się z prawdą twierdząc, że zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji nadal obowiązuje i nie zostało uchylone na podstawie art. 10 ustawy z dnia 21 lipca 1995 r., gdyż nie jest aktem wykonawczym do ustawy o Policji. Słuszność tych racji potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. (K 36/00): ".... wśród aktów wykonawczych, (...) pozostaje zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (opublikowane wewnętrznie)...". Wykładnia dokonana przez Trybunał Konstytucyjny jest wykładnią legalną, powszechnie obowiązującą zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji R.P. Oznacza to, że zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji utraciło moc prawną na podstawie art. 10 ustawy z uwagi na to, że było aktem wykonawczym w 1995 r., gdyż Trybunał nie badał zgodności z tym przepisem.

W związku z tym, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie należy zastosować definicję przełożonego określoną w rozporządzeniach MSWiA z 17 czerwca 2002 r. i z 2 września 2002 r. Słuszność tego poglądu potwierdza wyrok NSA z 3 marca 1993 r. sygn. akt SA/Ka 1760/92 POP/994/3/52 stwierdzający, że "Uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy prawodawca definiuje je w języku prawnym tworząc tzw. definicję normatywną....". (vide: uchwała NSA z 3 października 2000 r. sygn. akt OPK 16/00, ONSA 2001/2/64). Z uwagi na fakt, iż w rozumieniu powyższych rozporządzeń MSWiA nie można uznać nieetatowego dyżurnego Ośrodka Szkolenia Policji za przełożonego, to postawione zarzuty naruszenia § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta są bezpodstawne i bezprawnie je zastosowano.

Podniesiono także, iż Konstytucja R.P. w art. 92 ust. 2 wprowadza zakaz subdelegacji, tj. zakaz regulowania materii prawnej przekazanej organowi (ministrowi) w formie rozporządzenia innym organom do tego nieupoważnionym. Oznacza to, że przepis § 21 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych w Policji wydano z naruszeniem art. 92 ust. 2 Konstytucji R.P. Taki przepis wydany na podstawie subdelegacji nie ma mocy przepisu prawa, gdyż wprowadzono go z naruszeniem ustawy o Policji (art. 34 ust. 4 pkt. 2 ustawy o Policji), ustawa nie upoważnia bowiem do przekazania kompetencji prawotwórczych innym organom. Podobnie jest z § 9 ust. 2 Regulaminu Ośrodka Szkolenia Policji z dnia 20 lipca 2005 r. wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy o Policji, na podstawie którego kierownik Ośrodka Szkolenia Policji wydał akty prawne będące podstawą ukarania skarżącego.

Potwierdza to bezprawność stawianych skarżącemu zarzutów. W związku z tym, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji R.P. sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, że sędzia może stwierdzić czy dany przepis rozporządzenia (aktu wykonawczego) lub innego aktu jest zgodny z ustawą i rozstrzygnąć w wyroku. Słuszność tego poglądu potwierdza Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 czerwca 1957 r. sygn. akt 3 CR 702/56 (OSN 1958/ III/79).

Skarżący "nawiasowo" dostrzega (tj. nie może wykluczyć), że Sąd pierwszej instancji dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 1, art. 3 § 3, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 134h ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2, art. 135i ust. 1 ustawy o Policji. Tym niemniej w chwili obecnej skarżący uważa, że powyższe naruszenie (in concreto) nie miało zbyt istotnego w niniejszej sprawie znaczenia oraz wpływu na ostateczny wynik sprawy, w związku z czym, także i z tej przyczyny opisany przedmiotową skargą kasacyjną wniosek skarżącego o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie jest usprawiedliwiony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej odnoszącej się do prawa materialnego, w ramach której podniesiono zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji norm materialnoprawnych zarówno poprzez ich błędną wykładnię, jak również niewłaściwe zastosowanie.

Zarzut błędnej wykładni skarga kasacyjna odnosi do całego szeregu przepisów prawnych konstruując obszerną zbitkę norm i powiązań pomiędzy nimi, redakcyjnie zawiłą i nie w pełni wyjaśnioną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Na przykład brak jest wyjaśnienia, w jaki sposób Sąd pierwszej instancji naruszył art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o Policji, który jest normą określającą w jasny sposób ustrojową pozycję Komendanta Głównego Policji, a którego Sąd w ogóle nie poddawał wykładni).

Złożona konstrukcja podstawy kasacyjnej zawarta w pkt 1 zmierza do podważenia przyjętej Sąd pierwszej instancji prawnej podstawy rozumienia pojęcia "przełożony", użytego w § 16 oraz w § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta, czego skutkiem jest niewłaściwe - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - przypisanie mu pozycji przełożonego w stosunku do słuchaczy kompanii II Ośrodka Szkolenia Policji w P. w czasie zaistnienia zdarzenia będącego przyczyną wszczęcia i przeprowadzenia wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego i w jego rezultacie wymierzenia mu kary dyscyplinarnej.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, wadliwie Sąd pierwszej instancji przyjął, że znaczenie pojęcia "przełożony" na potrzeby postępowania dyscyplinarnego można było zaczerpnąć z definicji legalnej zawartej w § 1 pkt 1 powoływanego wcześniej zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, powołane zarządzenie utraciło moc obowiązującą na mocy art. 10 ustawy z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustaw o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 515), jako akt wykonawczy pozostawiony w mocy do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie zmieniającej, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy, przy czym pogląd ten - zdaniem skarżącego - znajduje oparcie w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Obarczone błędem jest rozumienie przez skarżącego treści przepisu przejściowego zawartego w art. 10 ustawy zmieniającej. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż ograniczona czasowo moc obowiązująca dotyczyła wyłącznie tych dotychczasowych przepisów wykonawczych do nowelizowanych ustaw, które miały zostać zastąpione przepisami wykonawczymi przewidzianymi w ustawie nowelizującej. Wydania przepisów wykonawczych w sprawach uregulowanych w zarządzeniu nr 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993 r. ustawa nowelizująca jednak nie przewidywała. Błędnie również odczytał skarżący uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00 przyjmując, iż zawiera ono potwierdzenie jego poglądu co do obowiązywania omawianego zarządzenia. Istotnie, w uzasadnieniu powołanego wyroku rozważając kwestię konstytucyjności zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "wśród aktów wykonawczych, które zachowały moc obowiązującą na podstawie przepisów przejściowych zamieszczonych w ustawach zmieniających upoważnienia ustawowe i w związku z tym podlegających badaniu, pozostaje zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (opublikowane wewnętrznie).".

Wynika z tego wprost, że zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. nie utraciło mocy obowiązującej na skutek działania art. 10 ustawy nowelizującej z 21 lipca 1995 r. Zresztą gdyby było inaczej, to Trybunał Konstytucyjny umorzyłby postępowanie w tym zakresie zgodnie z art. 39 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Tymczasem Trybunał poddał zarządzenie badaniu pod względem zgodności z Konstytucją i uznał je w całości za zgodne z przepisami Konstytucji wskazanymi we wniosku.

Niezasadne jest natomiast stanowisko strony skarżącej, że w celu ustalenia znaczenia terminu "przełożony" należy posiłkować się definicjami legalnymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Jak trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawarte w tych rozporządzeniach definicje legalne - po pierwsze dotyczą pojęć takich jak "przełożony właściwy", "bezpośredni przełożony", nie zaś ogólnego pojęcia "przełożony", a poza tym skonstruowane zostały na użytek i w związku z problematyką tych aktów, które w sprawie dyscyplinarnej A. S. nie miały zastosowania. Tymczasem określenie "przełożony" zdefiniowane w zarządzeniu nr 21`Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. ujęte jest jako kategoria ogólna, w znaczeniu właściwym dla zhierarchizowanej struktury podległości i nadrzędności w służbach mundurowych.

W takim właśnie znaczeniu określenie "przełożony" zostało użyte w § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta i w takim rozumieniu pojmować należy pozycję A. S. w stosunku do słuchaczy kompanii II Ośrodka Szkolenia Policji w P. w chwili zarządzenia przez niego i przeprowadzenia ćwiczeń ze słuchaczami w dniu 28 czerwca 2006 r. Skarżący działał jako ich przełożony. Sąd pierwszej instancji przyjął właściwe znaczenie pojęcia "przełożony" użytego § 16 oraz § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta i prawidłowo zastosował wynikające z nich normy w stosunku do skarżącego. Oznacza to, że chybiony jest także zarzut błędnej wykładni art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w związku z § 16 i § 19 Zasad etyki zawodowej policjanta i w związku z pozostałymi przepisami wymienionymi w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu przytoczonego w pkt 2, a dotyczącego niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w związku z § 38 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu wewnętrznego OSP w P. i porządku dnia, polegającego na tym, że podstawą ukarania skarżącego były akty prawne wydane z naruszeniem art. 92 ust. 2 Konstytucji R.P., co powinno skutkować odmową zastosowania niekonstytucyjnego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Przede wszystkim należy wskazać, że podstawą ukarania skarżącego był przepis ustawowy - art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, a nie "akty prawne wydane z naruszeniem art. 92 ust. 2 Konstytucji R.P.". W zaskarżonym orzeczeniu, w wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, stwierdzono popełnienie przez A. S. czynów objętych dyspozycją art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, który definiuje przewinienie dyscyplinarne jako naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej.

Przypisane skarżącemu naruszenie dyscypliny służbowej, skutkujące odpowiedzialnością dyscyplinarną, powiązano z uregulowaniem zawartym w § 38 ust. 1 Regulaminu wewnętrznego OSP w P. i porządku dnia, który upoważnia jedynie kierownika Ośrodka albo osobę przez niego upoważnioną do zorganizowania dodatkowych zajęć ze słuchaczami w czasie pozasłużbowym, podczas gdy A. S. upoważnienia takiego nie posiadał.

Poza tym nie można się zgodzić z poglądem, że ustalenie Regulaminu wewnętrznego OSP w P. i porządku dnia, którego § 38 pkt 1 ppkt 2 uznano za naruszony zachowaniem się A. S., nastąpiło z naruszeniem zakazu subdelegacji kompetencji prawotwórczej określonego w art. 92 ust. 2 Konstytucji. Rozkaz nr (...) Kierownika OSP w P. z dnia (...) lipca 2005 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu wewnętrznego oraz rozkładu dnia dla słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P., choć powołuje się na przepis § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych w Policji (Dz. U. Nr 97, poz. 823), to nie stanowi regulacji prawnej w zakresie powierzonym Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji normą upoważniającą zawartą w art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji. Świadczy o tym treść uregulowania zawartego w § 21 rozporządzenia, który jest adresowany bezpośrednio do słuchaczy Ośrodka Szkolenia Policji w P., zobowiązując ich do przestrzegania porządku dnia oraz regulaminu wewnętrznego tej jednostki.

Nie ma tu przeniesienia (subdelegacji) kompetencji prawotwórczej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na inny organ w zakresie, w jakim do uregulowania szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych oraz doskonalenia zawodowego w Policji został on ustawowo upoważniony. W Regulaminie wewnętrznym Kierownik OSP w P. nie wypowiada się w przedmiocie, który ustawowo został zastrzeżony wyłącznie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Treść i zakres regulacji zawartej w Regulaminie wewnętrznym OSP w P. wskazuje, że jest on aktem wewnętrznego kierownictwa, wprowadzającym uregulowania o charakterze porządkowym właściwe dla tej jednostki organizacyjnej. I choć w rozkazie nr (...) Kierownika OSP w P. wprowadzającym Regulamin wewnętrzny Ośrodka istotnie powołano § 21 rozporządzenia jako podstawę jego wydania, to podstawę ustalenia tego Regulaminu należy upatrywać w postanowieniach § 9 ust. 2 Regulaminu Ośrodka Szkolenia Policji w P. ustalonego w dniu 20 lipca 2005 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., który wyraźnie przewiduje ustalenie regulaminów wewnętrznych przez kierowników ośrodków szkolenia.

Nie ulega wątpliwości, że A. S. naruszył przepis § 38 ust. 1 pkt 2 Regulaminu wewnętrznego OSP w P. zarządzając, jako dyżurny Ośrodka, bez upoważnienia kierownika Ośrodka, dodatkowe zajęcia dla słuchaczy w czasie pozasłużbowym, co jest równoznaczne z naruszeniem dyscypliny służbowej. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, że bezpodstawnie i bezprawnie zastosowano wobec niego przepisy art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w związku z § 38 ust. 1 pkt 2 Regulaminu wewnętrznego OSP i rozkładu dnia słuchaczy.

W tej sytuacji, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.