Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017r. sygn. akt III SA/Wr 1098/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. Sz. na decyzję nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2016r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o rejestracji pojazdu i odmowy rejestracji pojazdu.
Przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była ww. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, którą organ ten uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] listopada 2009r. rejestrującą na rzecz Z. Sz. pojazd marki Opel Vectra nr VIN [...] i odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu. W toku postępowania ustalono, iż wznowienie postępowania w sprawie rejestracji ww. pojazdu nastąpiło na skutek sprzeciwu wniesionego przez prokuratora, który wskazał, iż decyzja rejestracyjna z dnia [...] listopada 2009r. została wydana na podstawie sfałszowanej umowy kupna – sprzedaży ww. pojazdu, którą jako autentyczną posłużył się Z. Sz. rejestrując pojazd. Wobec posłużenia się podrobioną umową sprzedaży, skarżący nigdy nie stał się właścicielem przedmiotowego pojazdu, a przez to nie mógł go zarejestrować w świetle art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.
Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.P.r.d.". Powyższe okoliczności wskazują zatem na wystąpienie przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "K.p.a.", uzasadniającej wznowienie, a następnie uchylenie w tym trybie decyzji ostatecznej i odmowę rejestracji tegoż pojazdu. Jednocześnie organy wskazały, iż nie mogą samodzielnie ustalić prawa własności pojazdu będącego przedmiotem rejestracji, a w szczególności orzec o nabyciu własności pojazdu przez zasiedzenie na podstawie art. 174 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014r. poz. 121 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "K.c.".
Sąd I instancji ww. wyrokiem oddalił skargę Z. Sz. wniesioną na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu potwierdzając ustalenie, iż rejestracja spornego pojazdu nastąpiła na skutek posłużenia się przez skarżącego podrobioną umową kupna – sprzedaży. Natomiast rejestracji pojazdu samochodowego dokonuje się na podstawie zamkniętego katalogu dokumentów, do których zalicza się m.in. dowód własności pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 1 u.P.r.d. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2014r. poz. 1522 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "rozporządzenie", za który uważa się jedynie dokument autentyczny. Wobec stwierdzenia, że dowód własności pojazdu został sfałszowany, zniweczony został wynik pierwotnego postępowania rejestracyjnego, bowiem skarżący, wobec sfałszowania umowy kupna – sprzedaży, nie był właścicielem tegoż pojazdu w czasie jego rejestracji w 2009r. i nie był nim także w czasie postępowania wznowieniowego.
Sąd I instancji wskazał także, iż wystąpienie skarżącego do sądu cywilnego o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowego samochodu nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawie i nie stanowiło na gruncie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zagadnienia wstępnego warunkującego jej rozpoznanie w postępowaniu administracyjnym lub przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "P.p.s.a.", a ewentualne przyszłe orzeczenie sądu powszechnego rozstrzygające o własności pojazdu, będzie miało charakter kształtujący stosunek prawny, a to oznacza, że jego skutki będą wiążące od momentu wydania tegoż orzeczenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji wywiódł Z. Sz. zarzucając naruszenie:
- - prawa materialnego, a w szczególności art. 45 ust. 1 i art. 76 Konstytucji RP przez niesprawiedliwe rozpatrzenie sprawy uchylenia decyzji o rejestracji ww. pojazdu i to zarówno przez organy administracyjne, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu poprzez nieuwzględnienie faktu, że to nie skarżący sfałszował umowę kupna samochodu oraz, że nabył go w dobrej wierze i nie udzielono skarżącemu ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi;
- - przepisów postępowania, w szczególności art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez nie uwzględnienie wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia – Fabrycznej XIV Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt XIV [...] postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia ww. samochodu nabytego w dobrej wierze.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i zasądzenie od Prezydenta Wrocławia zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych należy wskazać, iż niekwestionowane w niniejszej sprawie jest ustalenie organów, że skarżący nabył przedmiotowy pojazdu na podstawie sfałszowanej umowy kupna – sprzedaży, a tym samym umowa nabycia tegoż pojazdu przez skarżącego nie odniosła skutków prawnych i tenże nie stał się właścicielem tegoż pojazdu. W związku z powyższym umowa nabycia tegoż pojazdu przez skarżącego nie może być uznana za dowód własności pojazdu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 u.P.r.d. i § 4 pkt 1 rozporządzenia. Powyższe ustalenia trafnie Sąd I instancji uznał za wystarczające do tego aby ocenić legalność zaskarżonej decyzji podjętej w następstwie wznowienia postępowania. Przepis art. 72 u.P.r.d. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i w sposób enumeratywny określa na podstawie jakich dokumentów można dokonać rejestracji pojazdu. Organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może zatem czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami.
Natomiast bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność wskazująca, iż skarżący dokonując zakupu ww. samochodu dopełnił należytej staranności i nie działał w złej wierze. Sąd I instancji trafnie wskazał, iż kwestia ta pozostaje indyferentna prawnie w sprawie rejestracji pojazdu.
Sprawa rejestracji pojazdu jest zamknięta po wydaniu ostatecznej decyzji ale tylko w danym stanie faktycznym i prawnym. Staje się zatem otwarta, gdy zmieni się jakikolwiek istotny element stanu, w jakim zapadła określona decyzja. Toteż nowy fakt prawotwórczy czy modyfikacja prawa skutkuje możnością złożenia kolejnego wniosku podlegającego suwerennej ocenie oraz uprawnia organ do wydania nowej decyzji, a więc ostateczność poprzedniej decyzji nie sprzeciwia się wydaniu nowej (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011r. sygn. akt I OSK 28/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym uzyskanie przez skarżącego prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego rozstrzygającego o prawie własności, choćby w następstwie zasiedzenia ruchomości (art. 174 K.c.), może stanowić podstawę dla rejestracji przedmiotowego pojazdu niezależnie od wadliwości dotychczasowego tytułu prawnego do owej rzeczy. Powyższe oznacza, iż Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odmawiając zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie przez skarżącego przedmiotowego pojazdu. Wynik badanego postępowanie nie zależy od wyniku toczącego się postępowania sądowego w sprawie o zasiedzenie, bowiem rejestracja pojazdu w niniejszej sprawie nastąpiła na podstawie umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] października 2009r., która okazała się sfałszowana, natomiast ewentualne uzyskanie przez skarżącego orzeczenia sądu powszechnego rozstrzygającego o prawie własności, choćby w następstwie zasiedzenia ruchomości może stanowić podstawę do dokonania nowej rejestracji pojazdu ale już w odrębnym postępowaniu, w którym dokumentem stanowiącym dowód własności pojazdu będzie prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia bądź § 6 ust. 1 pkt 6 w związku z § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, Dz.U. z 2017r. poz. 2355 ze zm. – zależnie od dnia złożenia przez skarżącego wniosku o rejestrację pojazdu na podstawie takiego orzeczenia sądowego). Tym samym nie jest trafny zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 76 Konstytucji RP wypada wskazać, iż zarzut ten został wadliwie sformułowany. Do autora skargi kasacyjnej należy nie tylko podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji ale także – w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego – precyzyjne wyjaśnienie na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa.
W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. (vide: wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1592/17; wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizowana skarga kasacyjna zarówno w petitum, jak i w uzasadnieniu pozbawiona jest jakiegokolwiek odniesienia do powyższych wymagań w formułowaniu zarzutów kasacyjnych, a postawione zarzuty naruszenia prawa materialnego wiąże wyłącznie z nieuwzględnieniem faktu, że to nie skarżący sfałszował umowę zakupu pojazdu, a nadto nabył go w dobrej wierze.
Sformułowane w taki sposób zarzuty naruszenia prawa materialnego są oczywiście wadliwe, bowiem zarzucane na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić wyłącznie poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i nie może służyć podważeniu ustaleń faktycznych (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2004r. sygn. akt FSK 568/04; wyrok NSA z dnia 2 października 2009r. sygn. akt II FSK 684/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r., I OPS 10/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Tym samym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 76 Konstytucji RP nie może prowadzić do wzruszenia zaskarżonego wyroku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.