Postanowienie NSA z 17 czerwca 2016 r., I OSK 1306/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.G.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 525/15 o odrzuceniu skargi T.G. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 marca 2015 r. oraz z dnia 1 kwietnia 2015 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 25 listopada 2015 r., T.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 marca 2015 r. oraz z dnia 1 kwietnia 2015 r.

Zarządzeniem z dnia 29 października 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącej – adw. [...] do udzielenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, informacji, czy przed wniesieniem przedmiotowej skargi skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), a jeżeli tak, to zobowiązano do udokumentowania tej czynności.

Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że według oświadczenia skarżącej wyczerpała ona tryb przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a., tzn. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, datowane na dzień 21 października 2014 r., a dokument ten powinien znajdować się w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 525/15 odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skarżącej przed wniesieniem skargi do Sądu przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, z czego – jak wynika z akt sprawy – nie skorzystała. Powoływane w piśmie pełnomocnika z dnia 25 listopada 2015 r. zażalenie, datowane na dzień 21 października 2014 r., nie może stanowić, iż w sprawie wyczerpano tryb przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a., gdyż zostało ono złożone jeszcze zanim skarżąca złożyła wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 marca 2015 r. oraz z dnia 1 kwietnia 2015 r., na które oczekuje udzielenia przez organ odpowiedzi i których dotyczy zarzucana organowi bezczynność. Wobec powyższego, skarga – jako niedopuszczalna – podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła T.G., reprezentowana przez adwokata z urzędu i zaskarżając postanowienie w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, polegające na niewyczerpujacym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz przyjęciu, że skarżąca nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., w sytuacji, gdy złożyła ona zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które jak twierdzi, znajduje się w aktach sprawy, tylko z uwagi na dużą ilość spraw toczących się przed organami oraz sądami administracyjnymi, skarżąca błędnie podała datę tego zażalenia.

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.). Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest zatem uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, z akt sprawy nie wynika, aby takie wezwanie zostało złożone. Za wezwanie takie nie może bowiem zostać uznane pismo skarżącej z dnia 21 października 2014 r., bowiem jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, zostało ono złożone wcześniej, aniżeli skierowane do organu pisma skarżącej z dnia 23 marca 2015 r. oraz z dnia 1 kwietnia 2015 r., których nierozpatrzenie zarzuca w ramach niniejszej skargi na bezczynność. W aktach sprawy nie znajduje się żadne pismo, które można by uznać za zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Jednocześnie należy podkreślić, iż to skarżąca została wezwana przez Sąd do udzielenia precyzyjnej informacji w powyższym zakresie. Sąd nie może domniemywać i ustalać za stronę powyższej kwestii. Za chybiony uznać również należy zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., bowiem przepisy te nie były i nie mogły być przez Sąd pierwszej instancji stosowane.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie działa on na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.