Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt VII SAB/Wa 43/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił złożoną przez A. D. skargę na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
A. D. w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 8 lutego 2012 r., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", zaskarżył bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie nadania biegu jego skardze z dnia 19 stycznia 2012 r. i jej uzupełnieniu z dnia 26 stycznia 2012 r. odnoszącej się do nadużywania władzy sądowniczej przez zorganizowaną grupę sędziów sadów szczecińskich. Podniósł, że skarga powinna być rozpoznana jako sprawa indywidualna wobec każdego ze wskazanych w niej sędziów z mocy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714).
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, wnosząc o jej odrzucenie, wskazał, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest "organem administracji", zaś w postępowaniu przed nią nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego. Rada jest konstytucyjnym organem państwa, a jej zadania, struktura i uprawnienia wynikają wprost z art. 186 i 187 Konstytucji. Krajowa Rada Sądownictwa działa na podstawie wskazanej wyżej ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa i wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 Regulaminu szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa przewiduje podejmowanie przez Radę uchwał w sprawach indywidualnych, nad którymi kontrolę judykacyjną sprawuje Sąd Najwyższy.
Ponadto wskazano, że skarżący nie zalicza się do osób, których praw lub obowiązków może dotyczyć uchwała Rady, a tym samym nie jest osobą, której pismo (żądanie) mogłoby wszcząć wstępowanie w sprawie indywidualnej. Nie jest zatem uczestnikiem postępowania, a jego pismo nie wymagało wydania żadnego z aktów, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., a tylko w takich przypadkach ustawa dopuszcza skargę na bezczynność organów.
Przewodniczący poinformował, że "skargi" A. D. z dnia 19 i z dnia 26 styczna 2012 r. zostały przekazane (odpowiednio dniach 31 stycznia i 14 lutego 2012 r. Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, z prośbą o rozpatrzenie przedstawionych w nich zarzutów i udzielenie skarżącemu wyjaśnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną i w konsekwencji skargę A. D. odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wywodził, że kompetencje Przewodniczącego Rady jako członka Prezydium Rady i organu Rady ograniczają się wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i organizacyjnych, ponieważ jako członek Prezydium Rady kieruje pracami Rady oraz zapewnia właściwe funkcjonowanie Rady między posiedzeniami plenarnymi, a w szczególności przygotowuje projekty porządku posiedzeń plenarnych Rady. Natomiast tylko w nagłych przypadkach, wymagających podjęcia działań między posiedzeniami plenarnymi Rady, Prezydium Rady może w jej imieniu podejmować czynności należące do kompetencji Rady, z wyjątkiem załatwiania spraw indywidualnych. Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem administracyjnym, jest to konstytucyjny organ stojący na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 Konstytucji R.P.).
Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, jako organ Rady, nie był obowiązany do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej z wniosku z dnia 19 stycznia 2012 r. złożonego przez A. D., które mogłoby posiadać walor aktu administracyjnego. W przepisach ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa brak jest - zdaniem Sądu - normy kompetencyjnej, która pozwalałaby Przewodniczącemu na podjęcie któregokolwiek z aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Oznacza to, że Przewodniczącemu Rady nie można było skutecznie zarzucić, iż pozostawał w bezczynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., co czyniło skargę niedopuszczalną.
A. D. reprezentowany przez adwokata B. K. w złożonej skardze kasacyjnej, zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucił:
- 1) naruszenie art. 6 § 1 pkt 3 u.s.a. przez to, że zaskarżone orzeczenie rozsądziła M. P. nie podając tytułu magistra prawa przy nazwisku, co jest ustawowym brakiem formalnym do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, bo może być powołany ten, kto ukończył studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Polsce z zarzutem, że ten istotny brak orzeczniczy narusza wolności i prawa skarżącego do sądu z art. 45 Konstytucji, czy orzeczenie wydał organ sądu administracyjnego wedle art.7 Konstytucji "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa";
- 2) naruszenie art.16 i art.17 P.p.s.a. oraz art. 6 § 1 pkt 3 u.s.a. - po raz drugi - przez to, że sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów oraz z zarzutu, że orzekała osoba M. P. nie wykazując w zaskarżonym orzeczeniu przy nazwisku, czy ma tytuł magistra prawa, co w skutkach prawnych odbiera skarżącemu prawo do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji, które powinno być rozpoznane konstytucyjnie jawnie, a wyłączenie jawności jest unormowane w granicach art. 45 ust. 2 Konstytucji i z mocy art. 8 i art. 87 ust. 1 Konstytucji stosuje się ustawę zasadniczą w ramach wykładni i stosowania prawa, a nie o ustawę zwykłą, jakimi są ustawy w petitum skargi kasacyjnej;
- 3) rażące naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. przez to, że nie zachodzą żadne okoliczności faktyczne i prawne do odrzucenia skargi skarżącego "z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne" w powiązaniu z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z ich manipulacją wykładniczą w powiązaniu z art. 4, art. 7, art. 10, art. 45, art. 77, art. 186 ust. 1 i art.187 ust. 4 Konstytucji, gdyż tego rodzaju sprawa skarżącego należy do organu kolegialnego oraz do organu jednoosobowego Krajowej Rady Sądownictwa, której ustrój, zakres działania i tryb pracy określa ustawa z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2011 r. Nr 126, poz.714), o jakich mowa w skardze do WSA w Warszawie, a odmienne zapatrywania należy zaliczyć do wulgaryzmu prawnego w ustroju Rzeczypospolitej Polskiej opartego na Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. ze wskazaniem, że nad władzą z trójpodziału władz z art. 10 Konstytucji jest władza zwierzchnia Narodu Polskiego z art. 4 Konstytucji ("Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu"), a nie władza sędziów, czy funkcjonariuszy publicznych z ich stosowania prawa.
Wskazując na powyższe zarzuty A. D. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania za dwie instancje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie występowały. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności wskazanych przez stronę podstaw kasacyjnych, które okazały się nieuzasadnione.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 6 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Weryfikacja wymogów, jakie zobowiązany jest spełniać kandydat do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego następuje bowiem w momencie obsadzenia stanowiska sędziowskiego. W tym czasie każdy z kandydatów podlega ocenie pod kątem sprostania wymogom formalnym opisanym w art. 6 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do których zalicza się m. in. wymóg dysponowania tytułem magistra prawa (art. 6 § 1 pkt 3 ustawy). Taką procedurę, przed uzyskaniem przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. nominacji sędziowskiej, zastosowano również w stosunku do tego sędziego. Niewskazanie tytułu "magister" w sentencji kwestionowanego postanowienia nie może świadczyć o braku spełniania przez ww. sędziego wskazanego wymogu.
Ustawodawca w art. 138 P.p.s.a., który – z uwagi na treść art. 166 P.p.s.a. – znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień, nie przewidział wymogu umieszczania w sentencji orzeczenia tytułu zawodowego członków składu orzekającego sądu administracyjnego wydającego orzeczenie. Zauważyć ponadto należy, że przepis objęty zarzutem ma charakter ustrojowy, a nie procesowy, w myśl zaś art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tylko naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić skuteczny zarzut skargi kasacyjnej oparty na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Również zarzut naruszenia art. 16 i art. 17 P.p.s.a. nie jest usprawiedliwiony. Przepisy te regulują kwestie dotyczące składu sądu. I tak, zgodnie z art. 16 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w myśl § 2 tego artykułu sąd administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nadto, stosownie do zdania drugiego art. 58 § 3 tej ustawy odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Wskazane wyżej unormowanie dawało ustawowe umocowanie do rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, zarzut jest więc niezasadny. Zarzut naruszenia art. 17 P.p.s.a. nie został w ogóle sprecyzowany i uzasadniony. Nawiązanie w pkt 2 skargi kasacyjnej do art. 6 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych z przedstawionych wyżej przyczyn również nie mogło być skuteczne.
Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie, na mocy którego sąd odrzuca złożoną przez stronę skargę, może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Takiej treści przepis ustawowy legitymował Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 16 § 2 P.p.s.a. – do wydania tego rodzaju orzeczenia w składzie jednoosobowym.
Rozpoznanie skargi A. D. przez kwestionowany w skardze kasacyjnej skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odpowiadał wymogom ustanowionym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w żaden sposób nie uchybiło wskazanym w skardze kasacyjnej przepisom art. 45, art. 8 i art. 87 ust. Konstytucji R.P.
Nie zasługuje również na uwzględnienie ostatni z podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., który w swej istocie sprowadza się do twierdzenia, że - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, jako organ administracji publicznej, zobowiązany był dokonać czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Stanowisko to jest nieprawidłowe. Żaden bowiem przepis ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa – jak słusznie wywiódł Sąd pierwszej instancji – nie nakładał na ten organ, który nie jest organem administracji publicznej, obowiązku dokonania tego rodzaju czynności. Przez czynność określoną przepisem art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. rozumie się konkretną czynność materialno-prawną z zakresu administracji publicznej stanowiącą władcze rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Skoro pisma A. D. nie zostały wniesione w sprawie objętej regulacją zawartą w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to w konsekwencji słusznie skarga zarzucająca Przewodniczącemu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. bezczynność w załatwieniu sprawy została uznana za niedopuszczalną i odrzucona.
Wprawdzie w zaistniałej w sprawie sytuacji skarga A. D. winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., nie zaś w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy, jednakże uchybienie to nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, dlatego również i w tym zakresie skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak na wstępie.