Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1814/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2014 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] stycznia 2014 r. nr [...].
Decyzjami tymi, działając na wniosek P. R. z 19 grudnia 2013 r., przyznano pomoc w formie gorącego posiłku od 2 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r., stwierdzając, że sytuacja materialna P. R. kwalifikuje go do otrzymania pomocy społecznej i wyjaśniając, że taka forma pomocy, a nie finansowa, o co alternatywnie wnosił, jest podyktowana lepszym wykorzystaniem środków finansowych posiadanych na pomoc społeczną, która na zasiłki celowe w roku 2014 wynosi średnio 100 zł na jedno świadczenie, a grono osób wymagających wsparcia jest bardzo liczne.
P. R. tak w odwołaniu, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu stwierdził, że przyznanie pomocy w formie pieniężnej pozwoliłoby mu na lepsze jej zagospodarowanie, a nadto nie zgadza się z tym, że pomoc społeczna uzurpuje sobie prawo do decydowania, co, gdzie i kiedy będzie jadł.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, że mając na uwadze możliwości finansowe pomocy społecznej, liczne grono osób wymagających wsparcia, pomoc finansową (zasiłki celowy i okresowe) udzielaną skarżącemu organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a forma przyznanej pomocy nie narusza art. 48 ustawy o pomocy społecznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. R., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokowi zarzucono:
- – naruszenie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w efekcie dopuszczenie do utrzymania w obrocie decyzji wydanych z pominięciem art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy dotyczącego świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, a także z nieuwzględnieniem przepisów uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r., (na którą notabene powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji nr PS FII/m.st./8125/T/135/14 w sprawie wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014–2020"), co skutkowało akceptowanym przez WSA w Warszawie przekroczeniem przez organy granic uznania administracyjnego w niniejszej sprawie i naruszeniem m.in. art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.;
- – naruszenie art. 135 p.p.s.a oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów skargi, co skutkowało niewłaściwym i pobieżnym rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a w konsekwencji wydaniem wadliwego orzeczenia w niniejszej sprawie;
- – naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. p.p.s.a. poprzez odmowę dokonania wymiaru sprawiedliwości polegającą na rezygnacji z wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia wszystkich zarzutów postawionych przez skarżącego, co w konsekwencji stanowiło nienależyte sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów wskazanych w jej podstawach.
Artykuł 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przyznaje osobie spełniającej kryteria dochodowe prawo do posiłku, jeżeli jest tego pozbawiona, przy czym w ust. 4 przepis ten stwierdza, że pomoc doraźna lub okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Działanie organu pomocy społecznej na podstawie tego przepisu następuje w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ nie może podjąć decyzji dowolnej, ale wypełniającej przesłanki, określone przez przepis, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę na decyzje wydane przez organ administracji w ramach uznania administracyjnego sąd administracyjny ocenia czy organ granic tego uznania nie przekroczył i kierował się przesłankami określonymi przepisami.
W niniejszej prawie z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonych przez P. R. decyzji należy się zgodzić.
P. R. wystąpił do organu pomocy społecznej o przyznanie mu gorącego posiłku lub, alternatywnie, pomocy tej w formie pieniężnej.
Z cytowanego wyżej art. 48 ustawy o pomocy wynika prawo do posiłku w formie rzeczowej, co może być zamienione na pomoc finansową. Jednak działanie w ramach uznania administracyjnego oznacza, iż organ może wybrać formę przyznanej pomocy, mając na względzie z jednej strony potrzeby podopiecznego, ale z drugiej swoje możliwości finansowe i zobowiązania do udzielenia pomocy.
P. R. uznał, że korzystniejsza dla niego forma pomocy to pomoc finansowa, zaś organ uznał, że jego możliwości to przyznanie pomocy w formie rzeczowej. Zdaniem organu, posiadane środki, a także grono osób do objęcia pomocą wskazywały na taką formę, jako racjonalniejszą z punktu widzenia pomocy społecznej.
Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O wynagrodzeniu adwokata udzielającego pomocy prawnej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.