Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Ke 1/05, po rozpoznaniu skargi W. B. na decyzję nr [...] Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do nagrody rocznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...], w części dotyczącej odmowy przyznania nagrody rocznej za 2001 r. i oddalił skargę w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...], nie przyznał byłemu detektywowi W. B. nagrody rocznej za rok 2001, 2002 oraz 2003, podając jako podstawę rozstrzygnięcia przepisy § 8 ust. 1, § 5 ust. 1 i § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789). Organ uzasadnił powyższe faktem, że W. B. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 3 października 2002 r. uznany został winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk polegającego na kierowaniu samochodem w stanie nietrzeźwości w dniu 3 listopada 2001 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 14 stycznia 2003 r., kiedy został utrzymany w mocy przez Sąd drugiej instancji.W okresie od dnia 5 listopada 2001 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. do 14 kwietnia 2003 r. W. B. z uwagi na popełniony występek zawieszony był w czynnościach służbowych.
Zgodnie z § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, nagroda roczna nie przysługuje policjantowi skazanemu prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że wprawdzie co do nagrody rocznej za lata 2001 i 2002 należało wydać decyzję po zakończeniu toczącego się przeciwko policjantowi postępowania karnego, zaś odnośnie nagrody za rok 2003 w ciągu 14 dni od dnia jego zwolnienia, jednak uchybienie to stanowi wadliwość nieistotną, gdyż merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w rozkazie jest prawidłowe.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której wskazał na niewłaściwy tryb postępowania administracyjnego dotyczący zwolnienia go ze służby w Policji. W ocenie skarżącego, uchybienie polegało, na niepodjęciu postępowania w terminie, a następnie zakończeniu postępowania dyscyplinarnego po zwolnieniu go ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznając powyższą skargę, stwierdził, iż jest ona częściowo zasadna.
W pierwszej kolejności odniósł się do formy procesowej, w jakiej podjęte zostało rozstrzygnięcie Komendanta Powiatowego Policji w [...], co do nieprzyznania skarżącemu nagrody rocznej. Stosownie do treści § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, rozstrzygnięcie o przyznaniu, obniżeniu lub odmowie przyznania policjantowi nagrody rocznej następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. Wprawdzie Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczenie swoje zawarł w rozkazie personalnym, jednak ponieważ zawiera ono wszystkie elementy decyzji, o jakich mowa w art. 107 kpa, przyjąć należy, że rozkaz ten - aczkolwiek błędnie nazwany - jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisu art. 104 kpa, od którego służyło skarżącemu odwołanie do wyższej instancji.
Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jest ona zgodne z prawem, co do odmowy przyznania skarżącemu nagrody rocznej za rok 2002 i 2003. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, do okresu służby, od którego zależy przyznanie policjantowi nagrody rocznej, nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne będące przyczyną aresztowania lub zawieszenia, zostało umorzone bądź policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Sąd wskazał, że niewątpliwie skarżący przez cały rok 2002 oraz do 14 kwietnia 2003 r. (kiedy to nastąpiło zwolnienie go ze służby) był zawieszony w czynnościach służbowych. W aktach znajduje się jednak decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 2 kwietnia 2003 r. umarzająca wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne, na podstawie art. 105 § 1 kpa z uwagi na jego bezprzedmiotowość wobec zwolnienia policjanta ze służby.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro organ umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa, to wbrew zawartemu w ww. decyzji pouczeniu, przysługuje od niej stosownie do art. 127 § 1 kpa odwołanie do wyższej instancji, co wyklucza przyjęcie, że decyzja ta jest ostateczna, a tym bardziej prawomocna - czego wymaga § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Ponadto, stosując do interpretacji powyższego przepisu wykładnię celowościową, Sąd przyjął, że mowa w nim jedynie o takich przypadkach umorzenia, które zostały szczegółowo wymienione w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r., Nr 4, poz. 14).
Ponieważ żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie była podstawą umorzenia postępowania dyscyplinarnego, to decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 2 kwietnia 2003 r. nie mogła mieć wpływu na fakt niezaliczenia skarżącemu okresów zawieszenia w czynnościach służbowych do okresu służby, od którego zależy przyznanie policjantowi nagrody rocznej. Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji uznał, że odmowa przyznania skarżącemu nagrody rocznej za rok 2002 i 2003, na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia była zgodna z prawem.
Odnosząc się natomiast do tej części decyzji, która dotyczy odmowy przyznania skarżącemu nagrody za cały rok 2001, Sąd wskazał, że został on zawieszony w czynnościach służbowych dopiero od dnia 5 listopada 2001 r., a zatem stosownie do treści § 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, nagroda za ten rok winna zostać mu przyznana proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Wprawdzie przepis § 6 pkt 1 przewiduje możliwość pozbawienia policjanta nagrody rocznej za rok, w którym popełnił on czyn będący przedmiotem postępowania karnego lub dyscyplinarnego, jednak nie można go przyjąć jako podstawy zaskarżonej decyzji. Decyzja przełożonego w tej mierze ma charakter uznaniowy, przez co wymaga szczegółowego uzasadnienia, którego nie zawiera decyzja objęta skargą.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że uchybienie prawu materialnemu w zakresie zastosowania przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, do nagrody rocznej za rok 2001 miało wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej Ppsa) orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach zaskarżając wyrok w części dotyczącej nagrody rocznej dla skarżącego za rok 2001 i zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789).
Wskazując na powyższą podstawę, wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku w części wskazanej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że prawdzie § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia precyzuje, że nagroda roczna nie przysługuje lub jest obniżana za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn będący przedmiotem postępowania karnego lub dyscyplinarnego, lecz zapis ten należy interpretować łącznie z zapisem poprzedzającego go § 5 ust. 1, który określa, że w przypadku skazania policjanta prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nagroda roczna nie przysługuje. W takim przypadku decyzja o odmowie przyznania policjantowi uprawnień do nagrody rocznej za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo jest obligatoryjna, poprzez zapis "nagroda roczna nie przysługuje". Fakt zawieszenia W. B. w czynnościach służbowych nie ma znaczenia dla oceny uprawnień do nagrody rocznej za 2001 rok, w kontekście zapisu § 5 ust. 1 i § 6 ust.
- 1. Nagradzanie policjanta za rok kalendarzowy, w którym popełnił przestępstwo, w konsekwencji czego został skazany wyrokiem sądu, stanowiłoby naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego.
Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że decyzja dotyczącą przyznania uprawnień do nagrody rocznej w przypadku skazania policjanta za popełnione przestępstwo wymaga uzasadnienia, to zaskarżona decyzja zarówno organu I instancji, jak i II instancji szeroko uzasadnia w swojej treści odmowę przyznania skarżącemu tego świadczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określa § 2 art.183. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły.
Jako niezasadny ocenić należy podnoszony w skardze zarzut naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię.
W świetle § 1 ust. 1-2, § 2 ust. 1 pkt 3, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) nagroda roczna przysługuje policjantowi pełniącemu służbę przez okres pełnego roku kalendarzowego. W razie pełnienia służby przez część roku kalendarzowego, nagrodę roczną przyznaje się, z zastrzeżeniem ust. 3-4, proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Do okresu służby nie wlicza się m. in. okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, chyba, że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne w sprawie o czyn pozostający w związku z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone bądź policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej zawiesza się na okres toczącego się przeciwko policjantowi postępowania karnego lub dyscyplinarnego, o czyn popełniony w roku kalendarzowym, za który nagroda jest przyznawana.
Stosownie do § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia, nagrodę roczną wypłaca się w ciągu I kwartału kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda, z tym, że policjantowi zwalnianemu ze służby należną nagrodę wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zwolnienia.
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż nagroda roczna jest świadczeniem przysługującym policjantowi za rok kalendarzowy, w którym pełnił on służbę i jest wypłacana w pierwszym kwartale nowego roku kalendarzowego. Zatem ocena uprawnień do tej nagrody następuje przy uwzględnieniu zdarzeń mających miejsce w tym okresie. Słuszność tego poglądu potwierdza także brzmienie § 6 pkt 1 cyt. rozporządzenia w myśl którego nagroda roczna nie przysługuje lub jest obniżona za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn będący przedmiotem postępowania karnego lub dyscyplinarnego. Przewidziana w tym przepisie możliwość obniżenia nagrody oznacza, że decyzja w tym przypadku ma charakter uznaniowy i uwzględnia całokształt okoliczności, a więc rodzaj czynu i dotychczasowe wyniki w służbie.
Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, iż kwestia uprawnień skarżącego do nagrody rocznej za 2001 r. w świetle powołanego przepisu, nie została oceniona. Nie został on również wskazany jako materialnoprawna podstawa decyzji. Nietrafny jest pogląd autora skargi kasacyjnej, iż przepis ten należy interpretować wspólnie z § 5 pkt 1 cyt. rozporządzenia, który stanowi, że nagroda roczna nie przysługuje w przypadku skazania policjanta prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten stanowi samodzielną podstawę, uzasadniającą nieprzyznanie policjantowi nagrody rocznej w przypadku zaistnienia przesłanek w nim określonych lecz dotyczy wyłącznie roku, za który ta nagroda winna być przyznana. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby możliwość nieprzyznania policjantowi nagród rocznych za wszystkie lata, za które ich nie wypłacono.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw – oddalił.