Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – uwzględniając skargę Burmistrza Miasta Sochaczewa – wyrokiem z dnia 8 czerwca 2005 r. I SA/Wa 647/04 stwierdził nieważność decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 2 lutego 2004 r. KKU-13-15/04 w jej punkcie drugim, tj. w punkcie, którym Komisja – po uchyleniu w punkcie pierwszym trzech decyzji Wojewody Mazowieckiego, w tym dwóch z dnia 23 października 2003 r. oraz z dnia 3 listopada 2003 r. o numerach 63206, 63207 i 63211, przekazujących gminie miejskiej Sochaczew prawo własności nieruchomości gruntowych stanowiących działki nr 19, 28, 55, 96, 99, 112, 123 w obrębie Konary Łęg (pierwsza decyzja), oraz działki nr 96, 97, 104 w obrębie Wólka Smolana (druga decyzja), z odmową przekazania tych nieruchomości Gminie Brochów (trzecia decyzja) – na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - orzekła o przekazaniu gminom Brochów i Sochaczew prawa współwłasności wszystkich nieruchomości w częściach ułamkowych, po ½ w odniesieniu do każdej z nieruchomości.
Będąca przedmiotem przekazania nieruchomości mieszczą nie należące do części składowych gruntu urządzenia wodne służące zaopatrzeniu w wodę, które w znacznej części nabyła Gmina Sochaczew, wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntu, jej zaś zakład wodociągów i kanalizacji dostarcza wodę mieszkańcom obydwu gmin.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że jeżeli mienie jest ściśle związane z realizacją zadań obydwu gmin, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 maja 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – jednakowe udziały własnościowe są konsekwencją z jednej strony poczynienia przez Gminę Sochaczew znacznych nakładów finansowych na spornym mieniu, a z drugiej lokalizacją urządzeń wodociągowych i poborem wody do tych urządzeń na terenie Gminy Brochów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, z kolei, że – jeżeli obydwie gminy od dawna realizują swoje zadania dotyczące zaopatrzenia mieszkańców w wodę – celem ich wystąpienia o przekazanie mienia nie była realizacja zadań własnych "lecz zmiana beneficjenta prawa użytkowania wieczystego, a więc pomniejszenia wydatków gminy", doszło zatem – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. – do rażącego naruszenia art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż ratio legis tego przepisu nie jest przysporzenie gminie majątku, czy też zmniejszenie wydatków na realizację zadań.
Wnosząc skargę kasacyjną Gmina Brochów jako jej podstawę przytoczyła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych "poprzez mylne przyjęcie, iż przepis ten nie spełnia wymagań podstawy prawnej dla działania organu administracji publicznej w tej sprawie i w konsekwencji skutkuje nieważnością decyzji wydanej w oparciu o taką normę prawnomaterialną – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że gmina – aby wykonywać swoje ustawowe zadania – musi zostać odpowiednio wyposażona, w tej sprawie zaś chodzi o mienie służące potrzebom dwóch gmin, które powinno stać się wspólną własnością w częściach ułamkowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej uwzględnienie zarówno dlatego, że każdy ustawowy przepis będący podstawą nabycia mienia przez gminę, w tym art. 5 ust. 4, ze swej istotny ma na celu przysporzenie majątkowe, oraz dlatego, iż nie wiadomo na czym polega naruszenie tego przepisy, zwłaszcza naruszenie rażące.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.
Stosownie do art. 5 ust. 4 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1–3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań.
Inaczej niż stanowi art. 5 ust. 3 powołanej ustawy – w którym jest mowa o mieniu niezbędnym do wykonywania zadań gminy – w świetle art. 5 ust. 4 jedynym warunkiem przekazania mienia jest związek z realizacją zadań gminy, w tej sprawie nie kwestionowany.
Nie znajduje zatem uzasadnienia prawnego przekonanie, aby możliwość realizacji zadań gminy na mieniu nie będącym jej własnością – dowodząca tylko, że mienie nie jest jej niezbędne, chociaż potrzebne – wyłączała zastosowanie art. 5 ust. 4.
Nie znajduje również uzasadnienia prawnego przekonanie, aby celom art. 5 ust. 4 nie było przysporzenie gminie majątku, gdyż taki jest właśnie cel wszystkich przepisów komunalizacyjnych, które dotychczasowe mienie ogólnonarodowe (państwowe) przekształcają w mienie gminne (komunalne).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.