Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 marca 2006 r. I SA/Wa 1215/05, oddalił skargę E. B. i T. B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 21 grudnia 2004 r. nr [...], którą odmówiono skarżącym wznowienia postępowania komunalizacyjnego, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia 27 lutego 1997 r. nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w [...].
Wojewoda odmówił wznowienia, gdyż skarżące nie zachowały terminu określonego w art. 148 k.p.a. (o wznowienie wystąpiły dopiero w 2003 r., chociaż o decyzji komunalizacyjnej dowiedziały się w 1999 r.), Komisja zaś wyjaśniła ponadto, że – nie mając tytułu do będącej przedmiotem postępowania nieruchomości, która przylega do nieruchomości stanowiącej ich własność – nie były legitymowane do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, nie mogą więc żądać wznowienia tego postępowania i sąd również podzielił stanowisko co do braku statusu strony w rozumieniu art. 147 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., niezależnie od oczywistego uchybienia terminu wznowienia.
Skarżące przedstawiły postanowienie o nabyciu spadku po ich ojcu K. M. oraz akt notarialny z 1919 r., określający jakie działki stanowiły jego własność, natomiast sąd stwierdził, że "...ze złożonych przy skardze dokumentów nie wynika, iż działki nr [...] i [...], stanowiące uprzednio własność K. M., na dzień wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia 21 grudnia 2004 r. przekształciły się w skomunalizowaną działkę nr [...]".
Wnosząc skargę kasacyjną E. B. i T. B., jako jej podstawy przytoczyły mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, naruszenie przepisów postępowania (Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określanego skrótem u.p.p.s.a.), tj.:
"- art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czym kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalając, że bezspornym jest, że skarżące na etapie postępowania komunalizacyjnego nie legitymowały się tytułem prawnorzeczowym do działki nr 943,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu, mimo naruszenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, pomimo powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości co do posiadania przez skarżące przymiotu strony i konieczności przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, co doprowadziło do naruszenia podstawowej zasady postępowania administracyjnego – prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje w zakresie rozstrzygnięcia o statusie strony postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.)".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że "wobec powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości co do tego, czy skarżącym przysługuje status strony postępowania oraz konieczności przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. winien on uchylić zaskarżoną decyzję do ponownego rozpoznania zgodnie z dyspozycją ww. przepisu. Sprawa niniejsza wymagała bowiem zdaniem skarżącego, przeprowadzenia postępowania w znacznej części (w zakresie badania posiadania przez wnioskodawczynie statusu strony," podczas gdy organ odwoławczy we własnym zakresie rozstrzygnął własne wątpliwości – które nie pojawiły się przed organem pierwszej instancji – i pozbawił skarżące nie tylko aktywnego wpływu na tok postępowania, lecz również możliwości dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy, z kolei sąd samodzielnie ocenił dokumenty, które nie były przedmiotem oceny organu odwoławczego, zarazem sąd nie wyjaśnił, czym się kierował w swoich ustaleniach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nawet, jeżeli przytoczone przez skarżące podstawy kasacyjne byłyby usprawiedliwione, także wówczas skarga kasacyjna podlegałaby oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok odpowiadałby prawu, dlatego że skarżące – czemu nie przeczą – nie zachowały terminu do żądania wznowienia postępowania, określonego w art. 148 k.p.a.
Jednak skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie skarżących, stanowiące istotę zarzutów kasacyjnych, że – zamiast przedstawić organowi odpowiedni dowód – powołujący się na swój interes prawny podmiot może domagać się od organu przeprowadzenia stosownego postępowania mającego na celu dopiero ustalenie legitymacji prawnej.
W okolicznościach tej sprawy – skoro skarżące utrzymują, że będąca przedmiotem komunalizacji nieruchomość stanowi ich własność – ustalenie przez organy administracji interesu prawnego było równoznaczne z załatwieniem w postępowaniu administracyjnym sprawy cywilnej podlegającej kognicji sądu powszechnego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.