Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 617/05 oddalił skargę Z. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) w związku z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział ppłk Z. G. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że na podstawie Rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 26 lipca 2002 r. Nr Pf-309/Org./Pl w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień w jednostce wojskowej, w której wymieniony oficer pełnił zawodową służbę wojskową, zmniejszył się stan etatowy. Wobec braku możliwości wykorzystania ppłk Z. G. w jednostkach wojskowych podległych Dowódcy Wojsk Lądowych, w Departamencie Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON podjęto działania zmierzające do usytuowania oficera w dalszej służbie wojskowej poza DWL. W wyniku podjętych czynności stwierdzono brak możliwości wykorzystania ppłk Z. G. w dalszej służbie wojskowej i w konsekwencji wypowiedziano stosunek służbowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skierowanym do Ministra Obrony Narodowej, skarżący wniósł jednocześnie o unieważnienie i uchylenie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jako niezgodnego z prawem. Zarzucił naruszenie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 36 ustawy pragmatycznej. Nawiązał do wcześniej dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego, które to wypowiedzenie MON uchylił decyzją z dnia 30 lipca 2003 r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W ocenie skarżącego, pierwotne umorzenie postępowania wskazywało na nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a podjęcie ponownie decyzji o wypowiedzeniu stanowi przejaw niestosowania się przez podległy organ do rozstrzygnięcia MON jako organu wyższej instancji.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Uzasadniając swoje stanowisko – poza argumentami przedstawionymi przez organ pierwszej instancji – podał, że zgodnie z ustawą z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 z późn. zm.), w wojsku prowadzone są działania organizacyjno-etatowe zmierzające do osiągnięcia docelowego stanu liczebności Sił Zbrojnych oraz zmiany struktury kadry zawodowej, co w konsekwencji powoduje zmniejszenie stanu osobowego. W tej sytuacji konieczne jest zwalnianie kadry z długą wysługą emerytalną, a pozostawianie w armii kadry niemającej prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz kadry o najwyższych kwalifikacjach zawodowych. Wobec faktu, iż zmniejszył się stan etatowy jednostki, w której ppłk Z. G. pełnił służbę i jednocześnie brak było możliwości przedstawienia mu propozycji dalszej służby, zasadnym było dokonanie wypowiedzenia. Skarżący posiada pełną wysługę emerytalną i, zdaniem organu, dokonane wypowiedzenie jest zgodne z aktualnie obowiązującym prawem.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stała się przedmiotem skargi Z. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zakwestionował tryb i sposób wypowiedzenia mu stosunku służbowego. Zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 36 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także przepisów proceduralnych w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na działania podjęte przez organ I instancji mające na celu dalsze usytuowanie go w służbie.
Ponadto, brak jest dowodów przeprowadzanych w trybie art. 68 i art. 72 Kpa. W ocenie skarżącego, organ błędnie powołał się na rozformowanie wynikające z treści art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdyż rozformowanie to nic innego, jak likwidacja jednostki, a w niniejszej sprawie jednostka, w której pełnił służbę nadal istnieje. Nieprawidłowym również jest twierdzenie organu o zmniejszeniu stanu etatowego w jednostce, gdyż w chwili wypowiedzenia mu stosunku służbowego pozostawało wakujące stanowisko, na którym mógł pełnić służbę.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego okoliczności faktyczne i prawne, jakie zawarł w wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając powyższą skargę, stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do treści art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), wypowiedzenie stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W ocenie Sądu, bezspornym jest, iż przesłanka z powołanego przepisu została spełniona, gdyż na mocy Rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 26 lipca 2002 r. Nr Pf-309/Org./Pl w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień od 1 listopada 2003 r. stan etatowy jednostki wojskowej, w której Z. G. pełnił służbę, uległ zmniejszeniu. Natomiast posłużenie się przez organ terminem "przeformowanie" należy oceniać w kategoriach błędu językowego, który nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadny zarzut skarżącego, jakoby nie był on informowany o ewentualnych skutkach zmian organizacyjno-etatowych. Fakt, że uczestniczył on w postępowaniu administracyjnym wynika z jego akt osobowych. Ponadto, zdaniem Sądu, kwestia restrukturyzacji Sił Zbrojnych i konsekwencji, jakie z tego wynikają, winna być znana skarżącemu choćby z racji zajmowanego stanowiska.
Sąd pierwszej instancji wskazał również, że nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy zarzut skarżącego, że w chwili wypowiedzenia stosunku służbowego istniało w jego jednostce wakujące stanowisko służbowe o identycznych parametrach, jakie on zajmował, a którego mu nie zaproponowano. Po wprowadzeniu zmian etatowych w WKU w [...], stopień etatowy podpułkownika został przypisany jedynie stanowisku Wojskowego Komendanta Uzupełnień. Stanowisko służbowe kierownika sekcji, czyli takie jakie ostatnio skarżący zajmował, zostało zaszeregowane do stopnia etatowego majora, czyli stanowiska służbowego niższego od posiadanego przez skarżącego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji została spełniona także druga przesłanka wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego określona w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż organ w sposób należyty wykazał, że istotnie brak było możliwości wyznaczenia Z. G. na inne stanowisko służbowe. Znajdujący się w aktach osobowych dokument, kwestionowany przez skarżącego, wskazuje, że upoważnione osoby potwierdziły brak możliwości umieszczenia skarżącego w strukturach Sił Zbrojnych na stanowisku odpowiadającym jego dotychczasowemu stanowisku.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Minister Obrony Narodowej (Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej), będąc organem właściwym w sprawach żołnierzy zawodowych, koordynuje politykę kadrową w ramach wszystkich rodzajów wojsk. Skoro więc notatka służbowa sporządzona na okoliczność prowadzonych poszukiwań została skierowana do odpowiednich rodzajów wojsk w ramach struktury urzędu, który niewątpliwie służy obsłudze Ministra jako organu, to złożone na niej podpisy osób upoważnionych i potwierdzających brak możliwości kontynuowania przez skarżącego służby w Siłach Zbrojnych uznać należy za miarodajny i wystarczający dowód. Brak jest podstaw do jego kwestionowania, a zarzut naruszenia art. 68 i art. 72 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Sąd uznał za nieuzasadniony. Bezpodstawne są również, zdaniem Sądu, twierdzenia o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 tego Kodeksu.
Sąd pierwszej instancji za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 36 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem przepis ten nie ma w okolicznościach tej sprawy zastosowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej w skrócie Ppsa, oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. G. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 Ppsa), tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 późn. zm.) w związku z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 62 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.) – poprzez błędną wykładnię wskazanego przepisu ustawowego i jego zastosowanie wobec skarżącego, w sytuacji, gdy w jednostce wojskowej, w której skarżący pełnił służbę zmniejszył się jej stan etatowy o 1 stanowisko służbowe, z którego ubył do rezerwy inny oficer posiadający pełną wysługę emerytalną oraz niezastosowanie § 62 powołanego rozporządzenia, który nakazywał organom wojskowym wyznaczenie skarżącego na zmienione stanowisko służbowe i to właśnie mimo zmian dotyczących tego stanowiska, czy to powodujących zmianę nazwy tego stanowiska, oznaczenie korpusu osobowego, grupy, czy specjalności wojskowej, albo oznaczenia w etacie stopnia wojskowego tego stanowiska lub grupy uposażenia.
- 2) naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 Ppsa), tj. przepisów art. 133 § 1 zd. 1 w związku z art. 106 § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 kpc i w związku z art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania, jest w szczególności konsekwencją naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów, która w danym przypadku była oceną zawężoną do "dowodów" wskazywanych wyłącznie przez organy wojskowe (w tym notatki o braku możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe niespełniającej wymogów określonych w art. 76 kpa), to jest "dowodów", na gromadzenie których skarżący nie miał żadnego wpływu, i z którymi nie był wbrew jednoznacznemu brzmieniu art. 81 kpa zapoznawany, nie miał możliwości wypowiedzenia się co do nich w postępowaniu przed organami administracyjnymi, ani nie miał możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu (art. 76 § 3 kpa).
Powołując się na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w II instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący ponownie podniósł zarzut naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy jednostka wojskowa (WKU w [...]), w której skarżący pełnił służbę podlegała przeformowaniu (reorganizacji) wskutek czego zmniejszył się jej stan etatowy o 1 stanowisko zwolnione przez innego niż skarżący oficera, który zresztą został zwolniony ze służby, zaś pozostałe stanowiska – mimo wprowadzenia w nich zmian – pozostały.
Skarżący wskazał ponadto, że przez długi czas (po wydaniu decyzji w I instancji – do wydania decyzji w II instancji) pozostawało nie obsadzone stanowisko, które skarżący dotąd zajmował, zaś przepis § 62 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.) wprost nakazywał (zwłaszcza, że skarżący spełniał wszystkie wymogi do objęcia tego nieobsadzonego stanowiska służbowego) wyznaczenie skarżącego na zmienione w etacie stanowisko służbowe.
W opinii skarżącego uzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest przepisów art. 133 § 1 zd. 1 w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 kpc i w związku z art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania jest w szczególności konsekwencją naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów, która w danym przypadku była, zdaniem skarżącego, oceną zawężoną do "dowodów" wskazywanych wyłącznie przez organy wojskowe, na gromadzenie których skarżący nie miał żadnego wpływu, i z którymi nie był zapoznawany w toku postępowaniu przed organami administracyjnymi. Powyższe skutkowało oparciem rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie dowodów przedstawionych przez organ, pominięto natomiast okoliczności wynikające z pism procesowych skarżącego oraz jego twierdzeń zgłoszonych w toku rozprawy, a wskazujących jednoznacznie na istnienie wolnych stanowisk służbowych, na które organy wojskowe mogłyby wyznaczyć skarżącego, gdyby tylko chciały.
Ponadto, Z. G. zarzucił, iż kontrola Sądu pierwszej instancji zaskarżonego aktu, nie była kontrolą bezstronną. Jednocześnie powinien jej podlegać nie tylko sam akt administracyjny, lecz zgodnie z art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami i administracyjnymi, w ogóle działalność administracji publicznej.
Skarżący podniósł, że z faktu, iż do jego akt osobowych załączono zapiski osób funkcyjnych, tj. pracowników organu wypowiadającego stosunek służbowy (notatkę skierowaną do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego) informujące o braku możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe podpisane przez specjalistów DKiSzW w ogóle nie wynika, że możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe nie występowały. Notatki te podpisały osoby, które nie podejmują decyzji o wyznaczeniu oficera na stanowisko służbowe i nie posiadają one kompetencje, aby rozstrzygać, czy możliwość takiego wyznaczenia – w rozumieniu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – występuje.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził ponadto, że Sąd pierwszej instancji wnioskował w zaskarżanym wyroku na podstawie jednego tylko "dokumentu kadrowego", pomimo że ani treść tego dokumentu, ani kompetencje osób, które ten dokument podpisały nie uprawniały Sądu do dokonania tego rodzaju ustaleń. Jeśli po stronie Sądu pierwszej instancji nie jest to oczywisty błąd w procesie wnioskowania, to jest to, zdaniem skarżącego, wyraz jawnego braku bezstronności po stronie Sądu, który przyjął istotne prawnie ustalenia bez niezbędnego dowodu, bowiem z treści dokumentu, na którym Sąd skupił swoją uwagę, one nie wynikają. Powołując się na art. 81 kpa, skarżący stwierdził, że okoliczność faktyczna (w danym wypadku okoliczność, iż brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe), może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (chyba że zachodzą okoliczności wymienione w art. 10 § 2 kpa, które jednak nie zachodziły).
Natomiast skarżący takiej możliwości nie miał w toku postępowania przed organami administracyjnymi prowadzącymi postępowanie. Z "dowodami kadrowymi" w tej sprawie (ani w ogóle jakimiś innymi) nie został bowiem zapoznany, nie zawiadomiono go również o zakończeniu postępowania dowodowego.
Ponadto, w ocenie skarżącego, notatka do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego zawierająca zapiski, przy których podpisy składali funkcyjni pracownicy tego Departamentu nie może stanowić dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Notatka, w kontekście rozważanych przez Sąd przepisów art. 68 oraz art. 72 kpa, może być traktowana w procesie jako dowód "rozważania możliwości" wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe, a nie dowód "braku możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe". Mimo tych uwarunkowań formalnoprawnych przedstawianych Sądowi w toku rozprawy Sąd, zdaniem skarżącego, niesłusznie je pominął narażając się na zarzut braku bezstronności i zarzut dowolnej oceny dowodów znajdujących się w sprawie.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów podał, że stan etatowy WKU w [...] uległ zmniejszeniu oraz uległy obniżeniu stopnie etatowe stanowisk służbowych przeznaczone do obsadzenia w nowej strukturze etatowej WKU w [...] i brak było możliwości wyznaczenia skarżącego na równorzędne lub wyższe stanowisko służbowe. Podkreślił, że powołany przez skarżącego przepis § 62 cyt. rozporządzenia w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym w przypadku wprowadzenia zmian do etatu jednostki wojskowej, powodujących zmianę nazwy stanowisk służbowych, oznaczenia korpusów osobowych, grup, specjalności wojskowej albo oznaczenia w etacie stopni wojskowych lub grup uposażenia, żołnierzy zajmujących te stanowiska wyznaczało się na zmienione stanowiska, miał zastosowanie tylko w sytuacji wprowadzenia takich zmian do etatu jednostki wojskowej, które nie powodowały zmniejszenia jej stanu etatowego.
W tej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Ponadto wskazał, że stopień etatowy stanowiska służbowego, które zajmował skarżący uległ obniżeniu do stopnia etatowego majora, a więc było to niższe stanowisko służbowe od dotychczas przez niego zajmowanego. Jedynym równorzędnym stanowiskiem służbowym w stosunku do poprzednio zajmowanego przez Z. G. po dokonanych zmianach etatowych w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w [...], pozostało stanowisko Wojskowego Komendanta Uzupełnień, na które został wyznaczony inny oficer. Organy wojskowe, kierując się potrzebami Sił Zbrojnych były uprawnione do swobodnej obsady kadrowej tej jednostki wojskowej.
Minister Obrony Narodowej wskazał również, że przyjęta forma dowodu – notatka służbowa dla Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej – dotycząca możliwości wyznaczenia Z. G. na inne stanowisko służbowe, stanowi dokument urzędowy sporządzony przez upoważnione do tego kompetentne osoby, odpowiedzialne za jego treść. Ponadto, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Warszawie, Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego jak i Dowódca Wojsk Lądowych z uwagi na brak możliwości wyznaczenia Z. G. na stanowisko służbowe w podległych jednostkach wojskowych, przesłali z poparciem wniosek o zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej. Z uwagi na powyższe nie może być mowy o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania procesowego, gdyż Sąd ten dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki normatywne określa § 2 art. 183. W tej sprawie przesłanki te nie występują. W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie prawa procesowego, w pierwszej kolejności należy ocenić zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego będą podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
Autor skargi kasacyjnej formując podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 Ppsa zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. przepisów art. 133 § 1 ust. 1 w związku z art. 106 § 5 Ppsa w związku z art. 233 § 1 Kpc w związku z art. 134 Ppsa. Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszenie tych przepisów jest konsekwencją naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów, która było oceną zawężoną do dowodów wybranych przez organy wojskowe z naruszeniem przez te organy art. 81 Kpa i 7 Kpa.
Rozpatrując tak sformułowany zarzut stwierdzić należy, że nie jest on zasadny. Na wstępie wyjaśnić należy, że ocena materiału dowodowego stanowi kompetencję organu administracji prowadzącego postępowanie w danej sprawie. Należy do niego zarówno zebranie materiału dowodowego, a następnie jego ocena, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena ta podlega zarówno ocenie instancyjnej jak i ocenie Sądu. Podważenie tej oceny w toku postępowania sądowego jest możliwe wówczas, gdy zostanie wykazane naruszenie zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jako Sąd pierwszej instancji orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. pierwsze), które obejmują zarówno akta sądowe jak i akta administracyjne, a w tej sprawie także akta osobowe skarżącego. Postępowanie dowodowe przeprowadza wyjątkowo i to wyłącznie z dowodu z dokumentów, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie i jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 Ppsa). W takim przypadku przepis art. 106 § 5 Ppsa przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w tym art. 233 Kpc dotyczącego swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania sądowego. Gdy Sąd taki dowód przeprowadzi to dokonuje jego oceny według wyżej określonych reguł. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego określonego w art. 106 § 3 Ppsa. Zatem przepisy art. 106 § 5 Ppsa i art. 233 Kpc nie miały w sprawie zastosowania. Czyni to zarzut ich naruszenia nieskutecznym.
Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do wskazanego jako naruszony przepisu art. 134 Ppsa, który zawiera dwa paragrafy, przy czym drugi dotyczy zakazu reformationis in peius. W skardze kasacyjnej nie określono, który paragraf tego przepisu został naruszony. Uniemożliwia to Sądowi sprawdzenie zasadności tego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do określenia, który konkretnie przepis prawa procesowego zawarty w danym artykule został objęty zarzutem naruszenia. Nie może bowiem samodzielnie korygować zarzutu skargi kasacyjnej. Brak skutecznego wykazania naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny za miarodajny uznaje stan faktyczny jako został ustalony w postępowaniu administracyjny, uznany przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowy.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenie prawa materialnego na wstępie należy wyjaśnić, że z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), która w art. 169 stanowi, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uznać należy za niezasadny.
Na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 26 lipca 2002 r. Nr Pf-309/Org./P1 w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień w jednostce wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową zmniejszył się jej stan etatowy oraz uległy obniżeniu stopnie etatowe stanowisk służbowych określone do obsadzenia w nowej strukturze etatowej tej jednostki. Stopień etatowy stanowiska służbowego, które zajmował ppłk Z. G. Kierownik sekcji poboru i uzupełnień uległ obniżeniu do stopnia majora. Było to zatem niższe stanowisko służbowe od dotychczas przez niego zajmowanego. Fakt braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe został przez organy wojskowe wykazany dokumentem w formie notatki sporządzonej przez oficerów odpowiadających za jej treść, który podlegał ocenie instancyjnej oraz Sądu pierwszej instancji, które uznały go za prawidłowy.
Zatem Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostały spełnione, co skutkowało uznaniem, iż przepis ten nie został naruszony.
Odnośnie zarzutu naruszenia § 62 rozporządzenia w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych przez jego niezastosowanie stwierdzić należy, iż jest on chybiony. W sytuacji, gdy zmiany wprowadzone do etatu jednostki powodowały zmniejszenie jej stanu etatowego przepis ten nie mógł być stosowany.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.