Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1213/02 po rozpoznaniu skargi B. Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Prezesa urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 8 października 1996 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie administracyjne było motywowane tym, iż przedmiotem sprawy jest nieodpłatne nabycie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], zaś "poza sporem pozostaje okoliczność, że B Spółka z o. o. w [...] dysponowała gruntem na podstawie umowy dzierżawy, która to umowa wygasła z dniem 31 grudnia 1996 r.", nie posiadała więc tytułu prawno-rzeczowego do przedmiotowej nieruchomości.
Wykazała jedynie posiadanie interesu faktycznego, gdyż umowa dzierżawy gruntu nie daje podstaw do uznania, że dzierżawca posiada przymiot strony w postępowaniu o ustanowienie zarządu gruntu /por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 1998 r. sygn. akt I SA 1522/97/. Za bezzasadny uznał Sąd zarzut skarżącej Spółki, iż organ powinien postępowanie nieważnościowe wszcząć z urzędu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B Spółka z o. o. reprezentowana przez radcę prawnego B. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 141 (4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa" "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku "nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia", bowiem Sąd nie uzasadnił w sposób wystarczający powodów, z jakich odmówił skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną "skarżąca jest zainteresowana dzierżawą przedmiotowego budynku", ma więc interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji naruszającej jej prawa z umowy dzierżawy, nawet jeżeli te prawa są sporne.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Stosownie do art. 174 ppsa, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Przepis art. 175 (1 ppsa przewiduje, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania - art. 141 (4 ppsa "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesienie tej podstawy motywuje się tym, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku "nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia", bowiem Sąd "nie uzasadnił w sposób wystarczający powodów, z jakich odmówił skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa". Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną "skarżąca jest zainteresowana dzierżawą przedmiotowego budynku", ma więc interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji naruszającej jej prawa z umowy dzierżawy, nawet jeżeli te prawa są sporne i przyczyny nie wzięcia pod uwagę w zaskarżonym wyroku tych okoliczności nie zostały w sposób wyczerpujący, z naruszeniem art. 141 (4 ppsa, podane.
Otóż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej jest nieusprawiedliwiony, bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera całkowicie jasne stanowisko, które zresztą w pełni podziela orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż okoliczność, że strona korzystała z przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy, która wygasła, jak też to, że jest ona nadal "zainteresowana dzierżawą przedmiotowego budynku", nie statuuje materialnoprawnego interesu strony, wymaganego do skutecznego wniesienia o stwierdzenie nieważności kwestionowanej przez stronę decyzji administracyjnej. To że stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji nie odpowiada oczekiwaniom podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza przy tym bynajmniej, iż zachodzi podstawa do przyjęcia, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku narusza art. 141 (4 ppsa, a zwłaszcza iż naruszenie to występuje w takim stopniu, iż ma to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i powoduje konieczność uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku.
Strona nie podnosi zresztą w skardze kasacyjnej, iż Sąd I instancji z naruszeniem konkretnych przepisów prawa materialnego błędnie przyjął, że jako byłemu dzierżawcy nie przysługuje jej możliwość skutecznego powoływania się w sprawie na własny interes prawny, lecz jedynym argumentem, którym się posługuje, jak to wyżej podnosi się, nie polegającym na prawdzie, jest twierdzenie, że to Sąd I instancji wbrew wymogom art. 141 (4 ppsa, sporządził niewyczerpujące uzasadnienie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.
Stosownie do art. 250 ppsa o zwrocie kosztów zastępstwa pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.